V KZ 15/09

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  25  MARCA  2009  R. 
V  KZ  15/09 
 
 
Skoro w myśl art. 176 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo 
upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535) placówki pocztowe do-
ręczają syndykowi adresowaną do upadłego korespondencję i wszelkie 
przesyłki, a ten zobligowany jest je przekazać upadłemu (o ile dotyczą ma-
sy upadłości), to tym samym syndyka traktować należy jako „domownika”, 
o którym mowa w art. 132 § 2 k.p.k., z wszystkimi tego konsekwencjami. 
Oznacza to, że datą doręczenia pisma adresatowi jest dzień oddania go 
syndykowi. Domniemanie to – co oczywiste – może zostać obalone w toku 
postępowania, gdy adresat wykaże, że pomimo prawnie skutecznego do-
ręczenia, pismo nie zostało mu oddane w ogóle lub otrzymał je z opóźnie-
niem. 
 
Przewodniczący: sędzia SN R. Malarski. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Witolda D., skazanego z art. 212 § 2 k.k., 
po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 25 marca 2009 r. 
zażalenia skazanego na zarządzenie upoważnionego sędziego Sądu 
Okręgowego w Ś. z dnia 27 stycznia 2009 r., o odmowie przyjęcia kasacji 
od wyroku sądu odwoławczego, 
 
p o s t a n o w i ł  u c h y l i ć  zaskarżone zarządzenie. 
 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Upoważniony sędzia Sądu Okręgowego w Ś., zarządzeniem z dnia 
27 stycznia 2009 r., odmówił przyjęcia kasacji skazanego Witolda D. wska-
zując, że została wniesiona po terminie określonym w art. 524 § 1 zd. 1 
k.p.k. Zarządzenie to zaskarżył zażaleniem skazany podając, że wyrok Są-

 
2
du odwoławczego z uzasadnieniem odebrał, zajmujący budynek jednoro-
dzinny, syndyk i przekazał mu go z dwudniowym opóźnieniem. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Zażalenie okazało się zasadne. 
Witold D. zamieszkuje i jest zameldowany w budynku mieszkalnym, 
w którym niegdyś prowadził działalność gospodarczą i który został przejęty 
przez syndyka masy upadłościowej. Przedstawicielka syndyka odebrała 
wyrok sądu drugoinstancyjnego z uzasadnieniem w dniu 3 grudnia 2008 r., 
ale – jak wynika z dokumentu przedłożonego przez skarżącego – doręczy-
ła ten dokument skazanemu w dniu 5 grudnia 2008 r. Skargę kasacyjną 
nadał skarżący w urzędzie pocztowym w dniu 5 stycznia 2009 r. 
Jakkolwiek zasadą jest doręczanie pisma do rąk adresata (art. 132 § 
1 k.p.k.), to jednak za skuteczne doręczenie uważa się również pozosta-
wienie przesyłki dorosłemu domownikowi, gdy adresata nie zastano w do-
mu (art. 132 § 2 k.p.k.). W razie doręczenia pośredniego, za datę doręcze-
nia uznaje się dzień oddania pisma domownikowi. Co oznacza wyrażenie 
„domownik” ustawa nie wyjaśnia, niemniej przyjmuje się, że chodzi tu nie 
tylko o zamieszkałych z adresatem krewnych i powinowatych, ale również 
o osoby obce adresatowi włączone do wspólnoty domowej i prowadzenia z 
nim lub jego rodziną wspólnego gospodarstwa (zob. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 13 listopada 1996 r., III RN 27/96, OSNAPiUS 1997, z. 
7, poz. 187). Posługując się regułą wnioskowania z podobieństwa (argu-
mentum a simile), należy stwierdzić, że domownikiem w rozumieniu art. 
132 § 2 k.p.k. jest także taka osoba obca, która z jakiegoś powodu – 
zwłaszcza z mocy prawa – ma uprawnienie do odbioru przesyłek przezna-
czonych dla adresata. Skoro w myśl art. 176 ust. 2 prawa upadłościowego i 
naprawczego placówki pocztowe doręczają syndykowi adresowaną do 
upadłego korespondencję i wszelkie przesyłki, a ten zobligowany jest je 
przekazać upadłemu (o ile nie dotyczą masy upadłości), to tym samym 
syndyka traktować należy jako „domownika”, o którym mowa w art. 132 § 2 
k.p.k., z wszystkimi tego konsekwencjami. Oznacza to, że datą doręczenia 
pisma adresatowi jest dzień oddania go syndykowi. Domniemanie to – co 
oczywiste – może zostać obalone w toku postępowania, gdy adresat wyka-

 
3
że, że mimo prawnie skutecznego doręczenia, pismo nie zostało mu odda-
ne w ogóle lub otrzymał je z opóźnieniem. 
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, trzeba stwierdzić, że Witold 
D. przedstawił dokument, z którego jasno wynika, iż wyrok Sądu odwoław-
czego z uzasadnieniem otrzymał w dniu 5 grudnia 2008 r. Wykazał więc, 
że doręczenie pisma nastąpiło w innej dacie niż ta, którą przyjęto w za-
skarżonym zarządzeniu. Od niej zatem należało liczyć termin zawity do 
wniesienia kasacji. Uwzględniając tę okoliczność, należało ustalić, że ska-
zany złożył skargę kasacyjną w przewidzianym przez prawo terminie (art. 
524 § 1 zd. 1 k.p.k.). 
W tym stanie rzeczy, nie bacząc na ograniczenie przewidziane w art. 
523 § 2 k.p.k. (nie można wszak wykluczyć, że w kasacji sporządzonej 
przez podmiot fachowy podniesione zostanie tzw. bezwzględny powód od-
woławczy – art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.), Sąd Najwyższy orzekł jak w dyspozy-
tywnej części postanowienia. Warto nadmienić, że wydane orzeczenie, 
mimo iż „uchyla” zaskarżone zarządzenie, ma w istocie charakter rozstrzy-
gnięcia zmieniającego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 
lutego 1995 r., II KRN 256/94, OSNKW 1995, z. 5-6, poz. 36).