V KZ 14/26

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie skazanego K.I. na zarządzenie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2026 r., które odmówiło przyjęcia jego kasacji. Skazany podniósł w zażaleniu, że zarządzenie to jest niezasadne i przedwczesne, ponieważ nie rozpoznano jego wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu, a także wniosku o wyłączenie od udziału w sprawie sędziego A.H. Sąd Najwyższy uznał argumenty skazanego za zasadne. Z akt sprawy wynikało, że skazany złożył wniosek o wyłączenie sędziego A.H. oraz innych sędziów i asesorów od rozpoznania wniosku o wyznaczenie obrońcy. Wniosek ten nie został rozpoznany, a mimo to sędzia, którego dotyczył, podjął dalsze czynności, uznając pismo skazanego za zażalenie na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu, które nie przysługuje z mocy ustawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgodnie z art. 42 § 3 k.p.k., sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, może podejmować czynności, ale stają się one bezskuteczne po zapadnięciu decyzji o wyłączeniu. Jednakże rozpoznanie wniosku o wyłączenie musi nastąpić niezwłocznie. Skoro wniosek nie został rozpoznany, czynności procesowe sędziego, co do którego złożono wniosek o wyłączenie, muszą być uznane za bezskuteczne. Sąd Najwyższy zwrócił również uwagę na fakt, że pismo skazanego, zawierające wniosek o wyznaczenie obrońcy i wyłączenie sędziego, wpłynęło do Sądu Okręgowego przed wydaniem skarżonego zarządzenia. Reakcją na nie było zarządzenie z dnia 4 marca 2026 r., które błędnie uznało pismo za zażalenie na odmowę wyznaczenia obrońcy, mimo że taki środek odwoławczy nie istnieje w polskiej procedurze karnej. Sąd Najwyższy stwierdził, że pismo skazanego powinno być traktowane jako nowy wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu i wniosek o wyłączenie sędziego. W związku z tym uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku, który będzie musiał rozpoznać wnioski skazanego we właściwym składzie.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający