V KS 54/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego B.F. na wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim uniewinniający oskarżonego od zarzutów z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 199 § 3 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w pierwszej instancji. Obrońca zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., twierdząc, że uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było nieuzasadnione, gdy sąd odwoławczy mógłby sam dokonać oceny dowodów. Sąd Najwyższy uznał skargę za niezasadną. Wskazał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k., który stanowi bezwzględną przeszkodę do wydania wyroku skazującego po raz pierwszy w postępowaniu apelacyjnym. Ponieważ sąd odwoławczy stwierdził wadliwość oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji, a nie mógł samodzielnie wydać wyroku skazującego, uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było jedynym możliwym rozwiązaniem zgodnym z prawem, mającym na celu ochronę interesów procesowych oskarżonego. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił skargę i obciążył oskarżonego kosztami postępowania skargowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie zakazu reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.) w kontekście uchylenia wyroku uniewinniającego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Dotyczy wyłącznie spraw karnych, gdzie sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego po raz pierwszy.
Zagadnienia prawne (1)
Czy uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji jest dopuszczalne, gdy sąd odwoławczy nie może samodzielnie wydać wyroku skazującego z uwagi na zakaz reformationis in peius?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne, gdy sąd odwoławczy stwierdzi wadliwość rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, ale nie może samodzielnie wydać wyroku skazującego z powodu zakazu reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.) uniemożliwia skazanie oskarżonego po raz pierwszy w instancji odwoławczej. Jeśli sąd odwoławczy stwierdzi błędy w ocenie dowodów lub ustaleniach faktycznych sądu pierwszej instancji, które uniemożliwiają utrzymanie wyroku uniewinniającego, a jednocześnie nie może wydać wyroku skazującego, jego obowiązkiem jest uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. F. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 539e § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539e § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do oddalenia skargi i obciążenia oskarżonego kosztami.
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Kataloguje przyczyny uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania; w sytuacji braku tych przyczyn obliguje do zmiany orzeczenia.
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego po raz pierwszy w instancji odwoławczej (reformationis in peius).
k.p.k. art. 539f
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 527 § § 1 i 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do orzekania w przedmiocie kosztów sądowych.
k.k. art. 200 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 199 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k., co wymusiło uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Wyrok Sądu Okręgowego naruszył art. 437 § 2 k.p.k. przez uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, gdy sąd odwoławczy mógł sam ocenić dowody.
Godne uwagi sformułowania
zakaz określony w art. 454 § 1 k.p.k. stoi na przeszkodzie zmianie orzeczenia na niekorzyść oskarżonego poprzez wydanie wyroku skazującego • Zakaz ten ma charakter bezwzględny • Gwarancyjny charakter tej instytucji, zapewniającej pełną realizację prawa do obrony w dwuinstancyjnym postępowaniu
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zakazu reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.) w kontekście uchylenia wyroku uniewinniającego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw karnych, gdzie sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego po raz pierwszy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważny aspekt prawa karnego procesowego – zakaz reformationis in peius – i pokazuje, jak sąd najwyższej instancji interpretuje sytuacje, gdy sąd odwoławczy musi uchylić wyrok uniewinniający, ale nie może sam wydać wyroku skazującego.
“Kiedy sąd odwoławczy nie może skazać? Sąd Najwyższy wyjaśnia zakaz reformationis in peius.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.