V KS 39/21
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy na wyrok Sądu Okręgowego uchylający wyrok uniewinniający, uznając, że sąd odwoławczy prawidłowo zakwestionował ocenę prawną czynu oskarżonego.
Obrońca J. S. złożył skargę na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok uniewinniający wydany przez Sąd Rejonowy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., twierdząc, że nie było podstaw do uchylenia wyroku uniewinniającego. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że Sąd Okręgowy prawidłowo zakwestionował błędną ocenę prawną czynu przez Sąd Rejonowy, który zaniechał rozważenia odpowiedzialności za czyn popełniony z winy nieumyślnej, a przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione.
Sprawa dotyczyła skargi obrońcy oskarżonego J. S. na wyrok Sądu Okręgowego w W., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w W. uniewinniający oskarżonego od czynu z art. 157 § 2 k.k. (naruszenie nietykalności cielesnej i lekki uszczerbek na zdrowiu poprzez uderzenie telefonem w twarz) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., argumentując, że nie było podstaw do uchylenia wyroku uniewinniającego i konieczności ponownego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę, uznał ją za bezzasadną. Wskazał, że Sąd Okręgowy nie uchylił wyroku z powodu konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, lecz z powodu zakwestionowania oceny prawnej zachowania oskarżonego przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy prawidłowo zauważył, że Sąd Rejonowy zaniechał rozważenia odpowiedzialności karnej za czyn popełniony z winy nieumyślnej, co jest przewidziane w art. 157 § 3 k.k. Mimo że Sąd Okręgowy nie mógł skazać oskarżonego w postępowaniu odwoławczym z uwagi na regułę ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.), uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił skargę i obciążył oskarżonego kosztami postępowania.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli zakwestionował ocenę prawną czynu, nawet jeśli nie zachodzi konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, pod warunkiem, że nie narusza to reguły ne peius.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 437 § 2 k.p.k. dopuszcza uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nie tylko w przypadku konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego, ale także gdy sąd odwoławczy kwestionuje ocenę prawną czynu przez sąd pierwszej instancji, o ile nie narusza to zakazu reformationis in peius.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Sąd Okręgowy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| A. T. | osoba_fizyczna | oskarżyciel prywatny |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania tylko w trzech przypadkach: zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości oraz wówczas, gdy wydanie wyroku reformatoryjnego naruszyłoby regułę ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.). Uchylenie orzeczenia na innej podstawie lub po błędnym ustaleniu wystąpienia tych przesłanek jest niedopuszczalne.
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy czynu polegającego na naruszeniu nietykalności cielesnej lub spowodowaniu lekkiego uszczerbku na zdrowiu.
Pomocnicze
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zakaz reformationis in peius – sąd odwoławczy nie może wydać orzeczenia na niekorzyść oskarżonego, chyba że środek odwoławczy został wniesiony na jego korzyść.
k.k. art. 157 § § 3
Kodeks karny
Przewiduje odpowiedzialność za przestępstwo z § 2 popełnione z winy nieumyślnej.
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania w przedmiocie skargi.
k.p.k. art. 636 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo zakwestionował ocenę prawną czynu przez Sąd Rejonowy, który zaniechał rozważenia odpowiedzialności za czyn popełniony z winy nieumyślnej. Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy było uzasadnione, mimo braku konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Zarzut obrońcy o naruszeniu art. 437 § 2 k.p.k. przez Sąd Okręgowy, polegającym na uchyleniu wyroku uniewinniającego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, gdy nie było takiej konieczności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd odwoławczy stwierdził, że Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny prawnej zdarzenia, ponieważ zaniechał rozważenia odpowiedzialności karnej J. S. za czyn popełniony w warunkach nieumyślności. Stoi to w sprzeczności z treścią art. 157 § 3 k.k., przewidującego odpowiedzialność sprawcy za przestępstwo z art. 157 § 2 k.k. popełnione z winy nieumyślnej. Skazanie J. S. na tym etapie postępowania nie było jednak możliwe w świetle reguły ne peius, zabraniającej skazania w postępowaniu odwoławczym w sytuacji, gdy Sąd I instancji wydał orzeczenie uniewinniające (art. 454 § 1 k.p.k.).
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 437 § 2 k.p.k. w kontekście uchylania wyroków uniewinniających i konieczności rozważenia winy nieumyślnej przy przestępstwach przeciwko zdrowiu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.k. oraz k.k. w zakresie winy nieumyślnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą możliwości uchylania wyroków uniewinniających przez sądy odwoławcze oraz konieczności analizy winy nieumyślnej w sprawach o uszczerbek na zdrowiu.
“Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice prawa.”
Sektor
medycyna
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
SN Sygn. akt V KS 39/21 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie J. S. oskarżonego z art. 157 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 stycznia 2022 r. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt IV Ka […] , uchylający wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt V K […] i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę, 2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania w przedmiocie skargi. UZASADNIENIE J. S. został oskarżony prywatnym aktem oskarżenia o to, że „w dniu 12 września 2019 roku pełniąc dyżur na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym w […] Szpitalu […] przy ulicy […] dopuścił się rękoczynu wobec A. T., polegającego na uderzeniu go telefonem w twarz, rozcięciu wargi, naruszając w ten sposób nietykalność cielesną A. T. i powodując lekki uszczerbek na zdrowiu”, tj. o czyn z art. 157 § 2 k.k. Sąd Rejonowy w W., wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2021 r., sygn. akt V K […] , uniewinnił J. S. od popełnienia zarzuconego mu czynu. Od tego wyroku apelację wniósł oskarżyciel prywatny A. T.. Zaskarżył go w całości i zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że oskarżony nie popełnił zarzucanego mu przestępstwa. Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 6 października 2021 r., sygn. akt IV Ka […] , uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego wniósł skargę na uchylający wyrok Sądu Okręgowego w W., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., polegające na uchyleniu wyroku Sądu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, podczas gdy w świetle przepisu art. 437 § 2 k.p.k. konieczność taka nie zachodzi, czynności Sądu I instancji zostały przeprowadzone prawidłowo, zaś przedstawione przez Sąd powody uchylenia wyroku Sądu I instancji nie uzasadniają wydania orzeczenia kasatoryjnego w niniejszej sprawie. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. jako sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 437 § 2 k.p.k. sąd odwoławczy może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania tylko w jednym z trzech przypadków: zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości oraz wówczas, gdy wydanie wyroku reformatoryjnego naruszyłoby regułę ne peius , wskazaną w art. 454 § 1 k.p.k. Uchylenie orzeczenia sądu meriti na jakiejkolwiek innej podstawie lub po błędnym ustaleniu wystąpienia którejś z powyższych przesłanek, jest niedopuszczalne. Wbrew skarżącemu powodem uchylenia przez Sąd Okręgowy w W. wyroku Sądu I instancji i przekazania sprawy oskarżonego J. S. do ponownego rozpoznania nie była konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości lecz zakwestionowanie dokonanej przez ten Sąd oceny prawnej zachowania oskarżonego, polegającego na rzuceniu (odrzuceniu) w kierunku pokrzywdzonego telefonu komórkowego, który udzerzył go w górną wargę i spowodował jej rozcięcie i w rezultacie krytyczna ocena uniewinnienia oskarżonego od popełnienia zarzucanego czynu. Sąd odwoławczy stwierdził, że Sąd Rejonowy dokonał błędnej oceny prawnej zdarzenia, ponieważ zaniechał rozważenia odpowiedzialności karnej J. S. za czyn popełniony w warunkach nieumyślności. Sąd Rejonowy przyjął, że brak zamiaru po stronie oskarżonego przesądza o konieczności jego uniewinnienia. Stoi to w sprzeczności z treścią art. 157 § 3 k.k., przewidującego odpowiedzialność sprawcy za przestępstwo z art. 157 § 2 k.k. popełnione z winy nieumyślnej. Sąd odwoławczy, aprobując ustalenie Sądu I Instancji o braku podstaw do przypisania oskarżonemu działania w zamiarze spowodowania uszczerbku na zdrowiu A. T., stwierdził jednak, że „zebrany materiał dowodowy wskazuje na popełnienie przestępstwa co najmniej z winy nieumyślnej, ewentualnie z winy umyślnej w zamiarze wynikowym” (uzasadnienie zaskarżonego wykroku, pkt. 3.1., s. 4). Dodał przy tym, że wątpliwości budzi rzetelność zbadania przez Sąd I instancji zapisu z monitoringu. O ile rzeczywiście powtórna analiza zapisu szpitalnego monitoringu mogłaby zostać przeprowadzona w postępowaniu drugoinstancyjnym, o tyle byłoby to niecelowe, wobec wcześniej wyrażonego przez Sąd odwoławczy przekonania o istnieniu podstaw do przypisania oskarżonemu odpowiedzialności za czyn z art. 157 § 2 k.k. Skazanie J. S. na tym etapie postępowania nie było jednak możliwe w świetle reguły ne peius , zabraniającej skazania w postępowaniu odwoławczym w sytuacji, gdy Sąd I instancji wydał orzeczenie uniewinniające (art. 454 § 1 k.p.k.). Należy więc uznać, że w niniejszej sprawie istniała przewidziana prawem przesłanka wydania wyroku uchylającego orzeczenie Sądu I instancji. Tym samym skarga złożona przez obrońcę oskarżonego podlegała oddaleniu jako bezzasadna. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, przy czym o kosztach postępowania skargowego zgodnie z art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.pk.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę