V KS 34/25

Sąd Najwyższy2025-09-17
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniewagapomówieniekodeks karnypostępowanie karnesąd najwyższykontrola instancyjnaart. 437 k.p.k.

Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy na postanowienie sądu okręgowego uchylające wyrok sądu rejonowego i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k.

Obrońca złożył skargę na wyrok sądu okręgowego, który uchylił wyrok sądu rejonowego skazujący A.N. za znieważenie i pomówienie, a następnie uniewinnił go od zarzutu pomówienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w zakresie znieważenia. Skarżący zarzucił sądowi okręgowemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez błędne uznanie konieczności ponownego przeprowadzenia przewodu w całości. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy proceduralne, a kontrola skargowa ogranicza się do badania bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub zasadności uchylenia orzeczenia.

Sprawa dotyczyła skargi obrońcy A. N. na wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Malborku skazujący A. N. za znieważenie (art. 216 § 1 k.k.) i pomówienie (art. 212 § 1 k.k.), a następnie uniewinnił go od zarzutu pomówienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w zakresie czynu z art. 216 § 1 k.k. Obrońca zarzucił sądowi okręgowemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k., twierdząc, że nie było konieczności ponownego przeprowadzania przewodu w całości. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę w trybie art. 539a i 539b k.p.k., oddalił ją. Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola skargowa ogranicza się do badania bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub zasadności uchylenia orzeczenia. W ocenie Sądu Najwyższego, Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k., uznając, że materiał dowodowy był niekompletny w zakresie czynu z art. 216 § 1 k.k. i konieczne było ponowne przeprowadzenie przewodu w całości. Sąd Najwyższy nie badał merytorycznej słuszności stanowiska sądu odwoławczego. W konsekwencji skargę oddalono, a A. N. obciążono kosztami postępowania skargowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy wywiązał się ze swoich obowiązków ciążących na sądzie sprawującym kontrolę instancyjną. Sąd odwoławczy uznał zarzuty apelacji za zasadne i wydał wyrok kasatoryjny, powołując się na art. 437 § 2 k.p.k., ponieważ dysponował niekompletnym materiałem dowodowym i uznał za konieczne ponowne przeprowadzenie przewodu w całości w celu zbadania materiału dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie skargi

Strona wygrywająca

A. N. (skarżący obrońca)

Strony

NazwaTypRola
A. N.osoba_fizycznaskazany
P. S.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 216 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 539e § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 212 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 48

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539b § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Sąd odwoławczy błędnie uznał, że konieczne jest przeprowadzenie przewodu w całości od początku odnośnie czynu z art. 216 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy, przeprowadzając kontrolę skargową, ogranicza się do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji, zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza (art. 439 § 1 k.p.k.) albo czy sąd odwoławczy zasadnie uznał, że ma miejsce wypadek wskazany w art. 454 k.p.k. albo konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.

Skład orzekający

Michał Laskowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja art. 437 § 2 k.p.k. w kontekście kontroli skargowej Sądu Najwyższego oraz zakresu kontroli instancyjnej sądu odwoławczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zastosowania konkretnych przepisów k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kontrolą instancyjną i stosowaniem przepisów k.p.k. przez Sąd Najwyższy, co jest interesujące głównie dla prawników procesualistów.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KS 34/25
POSTANOWIENIE
Dnia 17 września 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
w sprawie
A. N.
skazanego za popełnienie czynów z art. 216 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 539e § 1 k.p.k.),
w dniu 17 września 2025 r.,
skargi obrońcy
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 28 kwietnia 2025 r., sygn. akt
V Ka 436/25,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Malborku
z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt II K 640/22,
i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania,
p o s t a n o w i ł:
I. oddalić skargę;
II. obciążyć A. N. kosztami postępowania
skargowego.
UZASADNIENIE
A. N. stanął pod zarzutem popełnienia dwóch występków z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. na szkodę
P. S. i w ramach aktu oskarżenia wyrokiem Sądu Rejonowego w Malborku z 25 lipca 2024 r. został uznany po pierwsze za winnego znieważenia pokrzywdzonego przez kierowanie do niego słów obelżywych telefonicznie i bezpośrednio oraz umieszczeniu ich na ścianie sklepu tj. o czyn z art. 216 § 1 k.k. (pkt I wyroku SR) i po drugie o pomówienie pokrzywdzonego na terenie sklepu tj. o czyn z art. 212 § 1 k.k. (pkt II wyroku SR) i za oba występki wymierzył skazanemu dwie jednostkowe kary grzywny i orzekł karę łączną grzywny oraz nawiązkę z art. 212 § 3 k.k. w zw. z art. 48 k.k. Po rozpoznaniu dwóch apelacji – obrońcy i skazanego – Sąd Okręgowy w Gdańsku, wyrokiem z 28 kwietnia 2025 r., uchylił do ponownego rozpoznania wyrok Sądu pierwszej instancji skazujący A. N. za popełnienie czynu zabronionego z art. 216 § 1 k.k. i uniewinnił go od zarzutu popełnienia czynu zabronionego z art. 212 § 1 k.k. i uchylił rozstrzygnięcie dotyczące nawiązki.
Od orzeczenia Sądu odwoławczego skargę wniósł obrońca w trybie art. 539a k.p.k. i art. 539b § 1 k.p.k. Podniósł w niej uchybienie przepisowi art. 437 § 2 k.p.k. w przez jego błędne sytuacji gdy nie było konieczności przeprowadzania od początku przewodu w całości. Przy tak sformułowanych zarzutach wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w pkt I i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku jako sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik oskarżyciela prywatnego wniósł o oddalenie jej w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Jak wynika z treści art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Sąd Najwyższy, przeprowadzając kontrolę skargową, ogranicza się do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem pierwszej lub drugiej instancji, zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza (art. 439 § 1 k.p.k.) albo czy sąd odwoławczy zasadnie uznał, że ma miejsce wypadek wskazany w art. 454 k.p.k. albo konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
Skarżący w przedmiotowej sprawie wskazał na wadliwe procedowanie Sądu odwoławczego na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. i kwestionował pogląd, że w sprawie A. N. trzeba przeprowadzić przewód w całości od początku odnośnie czynu z art. 216 § 1 k.k. Wbrew twierdzeniom obrońcy Sąd Okręgowy wywiązał się ze swych powinności ciążących na sądzie sprawującym kontrolę instancyjną w świetle art. 437 k.p.k. Mianowicie, po rozpoznaniu apelacji wniesionych na korzyść skazanego Sąd ten uznał zarzuty zwykłego środka odwoławczego za zasadne i, powołując się na art. 437 § 2 k.p.k., wydał wyrok kasatoryjny co do jednego z czynów zarzucanych skazanemu. Zdaniem instancji odwoławczej Sąd Rejonowy dysponował niekompletnym materiałem dowodowym, aby móc mówić o popełnieniu przez A. N. występku znieważenia i wykazał, że choć nie ma żadnego dowodu na to, że to A. N. dokonał obraźliwego, wulgarnego napisu na ścianie sklepu, to jednak istnieją poszlaki w postaci konfliktu stron i w związku z tym konieczne byłoby przeprowadzenie przewodu w całości od nowa w celu ponownego zbadania materiału dowodowego z zachowaniem zasad swobodnej oceny dowodów.
Bezsporne jest, że Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym nie był uprawniony do badania i merytorycznej oceny słuszności stanowiska Sądu odwoławczego w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonych.
Z powyższych względów oddalono skargę obrońcy oskarżonego.
[J.J.]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI