Orzeczenie · 2026-02-05

I KS 38/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-02-05
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
postępowanie karnesąd najwyższysąd okręgowysąd rejonowyskargawyrok uchylonyuniewinnienieart. 284 k.k.art. 454 k.p.k.ne peius

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonej A.W. na wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu uniewinniający oskarżoną od zarzutu popełnienia czynu z art. 284 § 1 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że uchylenie wyroku było niezasadne z uwagi na regułę "ne peius". Sąd Najwyższy uznał skargę za niezasadną. Wskazał, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k., który zapobiega skazaniu oskarżonego po raz pierwszy w instancji odwoławczej. Ponieważ sąd odwoławczy nie mógł wydać wyroku skazującego, uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było jedynym możliwym rozwiązaniem zgodnym z prawem. Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola instancyjna przeprowadzona przez sąd okręgowy była rzetelna, a jego ocena materiału dowodowego stworzyła wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu przez oskarżoną, co uzasadniało uchylenie wyroku uniewinniającego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił skargę i obciążył oskarżoną kosztami postępowania skargowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 454 § 1 k.p.k. w kontekście uchylania wyroków uniewinniających przez sądy odwoławcze.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy nie może samodzielnie skazać oskarżonego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli nie może wydać wyroku skazującego z uwagi na zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego po raz pierwszy w instancji odwoławczej (art. 454 § 1 k.p.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy może uchylić wyrok uniewinniający i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli stwierdzi uchybienia, ale nie może samodzielnie wydać wyroku skazującego z uwagi na zakaz z art. 454 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 454 § 1 k.p.k. stanowi bezwzględną przeszkodę do skazania oskarżonego po raz pierwszy w instancji odwoławczej. W sytuacji, gdy sąd odwoławczy stwierdził uchybienia, ale nie mógł ich naprawić poprzez wydanie wyroku skazującego, jedynym dopuszczalnym rozwiązaniem było uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi niższej instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić skargę
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
A.W.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (11)

Główne

k.p.k. art. 539e § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 539e § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 284 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 191 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 216 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539f

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527 § 4

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k., który zakazuje skazywania oskarżonego po raz pierwszy w instancji odwoławczej, co uniemożliwiało mu zmianę wyroku uniewinniającego na skazujący. • Uchylenie wyroku uniewinniającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było jedynym możliwym rozwiązaniem zgodnym z prawem, gdy sąd odwoławczy stwierdził uchybienia, ale nie mógł ich naprawić samodzielnie.

Odrzucone argumenty

Wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu został uchylony z naruszeniem art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, gdyż brak było ku temu przesłanek, a sąd odwoławczy zaniechał usunięcia stwierdzonych uchybień i przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

zakaz orzekania na niekorzyść oskarżonego po raz pierwszy w instancji odwoławczej • instytucja o charakterze gwarancyjnym, zapewniająca pełną realizację prawa do obrony w dwuinstancyjnym postępowaniu • nie można zgodzić się z autorem środka zaskarżenia, że wydanie orzeczenia kasatoryjnego przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu nastąpiło z obrazą przepisów regulujących postępowanie drugoinstancyjne.

Skład orzekający

Ryszard Witkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 454 § 1 k.p.k. w kontekście uchylania wyroków uniewinniających przez sądy odwoławcze."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy nie może samodzielnie skazać oskarżonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym, a mianowicie granic swobody sądu odwoławczego w przypadku uchylenia wyroku uniewinniającego. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Kiedy sąd odwoławczy może uchylić uniewinnienie?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst