I KS 34/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargi obrońców oskarżonych na wyrok Sądu Apelacyjnego uchylający wyrok uniewinniający i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania, uznając brak podstaw do kwestionowania decyzji sądu odwoławczego w trybie skargi.
Sąd Najwyższy rozpatrzył skargi obrońców oskarżonych M. A. i B. M. na wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który uchylił wyrok uniewinniający Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońcy zarzucili naruszenie przepisów postępowania karnego, w tym art. 454 § 1 k.p.k., poprzez wadliwą wykładnię przepisów dotyczących standardów opieki okołoporodowej. Sąd Najwyższy oddalił skargi, stwierdzając, że sąd odwoławczy działał w granicach zakazu reformationis in peius i nie jest właściwy do oceny materiału dowodowego ani wykładni przepisów materialnoprawnych w tym trybie.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargi obrońców oskarżonych M. A. i B. M., którzy zostali oskarżeni o popełnienie przestępstw z art. 160 § 2 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zb. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Okręgowy we Wrocławiu pierwotnie uniewinnił oskarżonych. Następnie Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu apelacji Prokuratora, uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Obrońcy wnieśli skargi do Sądu Najwyższego, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. i art. 454 § 1 k.p.k. poprzez wadliwą wykładnię przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, co miało skutkować narzuceniem oskarżonym obowiązku zapewnienia standardów szpitalnych w warunkach porodu domowego. Sąd Najwyższy oddalił skargi, wskazując, że podstawą skuteczności skargi nadzwyczajnej jest wykazanie naruszenia art. 437 k.p.k. lub wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd odwoławczy nie mógł wydać innego orzeczenia niż kasatoryjne ze względu na zakaz reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.). Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie jest właściwy do oceny materiału dowodowego ani wykładni przepisów materialnoprawnych w postępowaniu ze skargi, co należy do kompetencji sądów powszechnych. W konsekwencji, skargi zostały oddalone, a koszty postępowania obciążyły Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy nie naruszył zakazu reformationis in peius, gdyż jego orzeczenie było konieczne w świetle przepisów proceduralnych, a Sąd Najwyższy nie jest właściwy do oceny prawidłowości wykładni przepisów materialnoprawnych w tym trybie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że w sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji uniewinnił oskarżonych, sąd odwoławczy rozpoznający apelację prokuratora nie mógł wydać wyroku surowszego (zakaz reformationis in peius). W związku z tym uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było dopuszczalne. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie jest organem właściwym do oceny, czy sąd odwoławczy dokonał nadinterpretacji przepisów materialnoprawnych, gdyż jest to związane z oceną materiału dowodowego, co należy do kompetencji sądów niższych instancji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skarg
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście utrzymania w mocy orzeczenia sądu odwoławczego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. A. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| B. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Prokurator Rejonowy dla Wrocławia – Krzyki Wschód | organ_państwowy | oskarżyciel publiczny |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 454 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co, do którego w pierwszej instancji umorzono lub warunkowo umorzono postępowanie (zakaz reformationis in peius).
Pomocnicze
k.p.k. art. 437 § § 2 zdanie drugie
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
k.p.k. art. 539a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa skuteczności nadzwyczajnego środka zaskarżenia w postaci skargi na wyrok sądu odwoławczego.
k.k. art. 160 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy działał w granicach zakazu reformationis in peius. Sąd Najwyższy nie jest właściwy do oceny materiału dowodowego i wykładni przepisów materialnoprawnych w postępowaniu ze skargi.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 437 § 2 k.p.k. i art. 454 § 1 k.p.k. przez wadliwą wykładnię przepisów dotyczących standardów opieki okołoporodowej.
Godne uwagi sformułowania
zakaz sformułowany w art. 454 § 1 k.p.k., określający jedną z reguł ne peius Sąd Najwyższy nie jest władny na podstawie art. 439a § 1 k.p.k. do oceniania materiału dowodowego przestawionego w sprawie, do czego uprawnione są jedynie sądy powszechne.
Skład orzekający
Wiesław Kozielewicz
Prezes SN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ograniczenia kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu ze skargi na wyrok sądu odwoławczego, zwłaszcza w kontekście zakazu reformationis in peius i braku możliwości oceny wykładni przepisów materialnoprawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (skarga na wyrok sądu odwoławczego) i konkretnych przepisów proceduralnych. Interpretacja przepisów dotyczących opieki okołoporodowej nie została w pełni rozstrzygnięta przez SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego – granic kontroli Sądu Najwyższego nad orzeczeniami sądów niższych instancji, co jest istotne dla praktyków prawa. Choć fakty dotyczące opieki okołoporodowej są interesujące, rozstrzygnięcie skupia się na kwestiach proceduralnych.
“Sąd Najwyższy: Jakie są granice kontroli wyroków sądów apelacyjnych w sprawach karnych?”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I KS 34/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Wiesław Kozielewicz na posiedzeniu w dniu 30 listopada 2022 r., w sprawie M. A. i B. M. oskarżonych z art . 160 § 2 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w przedmiocie skarg obrońców oskarżonych na wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 470/22, uchylający wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt III K 135/20 r., i przekazujący sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania postanowił: oddalić skargi, a kosztami sądowymi w przedmiocie skarg obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sad Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt III K 135/20, uniewinnił M. A. i B. M. od zarzutów popełnienia przestępstw z art. 160 § 2 k.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Po rozpoznaniu apelacji Prokuratora Rejonowego dla Wrocławia – Krzyki Wschód, złożonej od tego wyroku, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 1 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKa 11/18, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę M. A. i B. M. przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skargi od wyroku Sądu odwoławczego złożyli obrońcy oskarżonych M. A. i B. M., zarzucając temu orzeczeniu naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. polegające na uchyleniu wyroku Sądu I instancji i przekazaniu sprawy temu Sadowi do ponownego rozpoznania, na podstawie art. 454 § 1 k.p.k., w wyniku oparcia się przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, na wadliwej wykładni przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, i narzucenie oskarżonym obowiązku zapewnienia dziecku w warunkach porodu domowego wszystkich takich samych standardów i procedur, które obowiązują w szpitalu, co stanowi nadinterpretację wskazanych przepisów, dążąc w ten sposób do spełnienia dyspozycji art. 454 § 1 k.p.k., która jednak w przypadku prawidłowej wykładni w/w przepisów materialnoprawnych nie została spełniona. Podnosząc ten zarzut wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na złożone skargi Prokurator Rejonowy dla Wrocławia-Krzyki Wschód wniósł o oddalenie skarg. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargi obrońców oskarżonych nie są zasadne. Podstawą skuteczności nadzwyczajnego środka zaskarżenia uregulowanego w art. 539a § 1 k.p.k., jest wykazanie (po myśli § 3 tego przepisu), że wydanie – na etapie postępowania apelacyjnego – orzeczenia kasatoryjnego naruszało art. 437 k.p.k. [w rzeczywistości chodzi o art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. – zob. D. Świecki (w:) D. Świecki (red.): Kodeks postępowania karnego. Komentarz do zmian 2016, Warszawa 2016, s. 590] lub też, że przy wydaniu tego orzeczenia wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k. Jednocześnie warto przypomnieć, że stosownie do treści art. 437 § 2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Analiza postawionego w obu skargach identycznego zarzutu, nie pozwala na przyjęcie w realiach sprawy, że Sąd Apelacyjny we Wrocławiu rozpoznając wniesioną na niekorzyść oskarżonych apelację oskarżyciela publicznego, naruszył unormowanie art. 454 § 1 k.p.k. W układzie procesowym, jaki wystąpił w toku przedmiotowego postępowania, Sąd odwoławczy nie miał możliwości wydania innego orzeczenia niż to, jakie ostatecznie zapadło, bowiem na przeszkodzie temu stał właśnie zakaz sformułowany w art. 454 § 1 k.p.k., określający jedną z reguł ne peius . Przepis ten stanowi, że sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony w pierwszej instancji lub co, do którego w pierwszej instancji umorzono lub warunkowo umorzono postępowanie. Co istotne, w takim wypadku kontrola w trybie skargi na wyrok sądu odwoławczego nie może obejmować oceny przez Sąd Najwyższy, czy zaistaniały merytoryczne podstawy określone w art. 454 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego albowiem Sąd Najwyższy nie jest władny na podstawie art. 439a § 1 k.p.k. do oceniania materiału dowodowego przestawionego w sprawie, do czego uprawnione są jedynie sądy powszechne. Co za tym idzie, kontrola Sądu Najwyższego nie może obejmować oceny, czy zachowanie oskarżonego wypełnia znamiona czynu zabronionego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2021 r., sygn. akt V KS 29/21 oraz dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt IV KS 6/16).). Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do oceny, czy Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, działający w niniejszej sprawie jako sąd odwoławczy, dokonał nadinterpretacji określonych przepisów, albowiem kwestia ta jest ściśle związana z oceną przedmiotu niniejszej sprawy (kwestii odpowiedzialności oskarżonych za zarzucony im czyn) w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego. Z tych względów należało orzec jak w postanowieniu. l.n
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI