IV KS 54/21

SN
Sygn. akt IV KS 54/21
POSTANOWIENIE
Dnia 30 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz
w sprawie
S. P.
oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. i innych
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 30 listopada 2021 r.
skargi obrońcy oskarżonego S. P.
na wyrok Sądu Okręgowego w R.
z dnia 31 maja 2021 r, r., sygn. akt III Ka (…)
uchylający wyrok Sądu Rejonowego w R.
z dnia 7 października 2020 r., sygn. akt X K (…)
p o s t a n o w i ł:
1)     oddalić skargę;
2) obciążyć S.P. kosztami sądowymi postępowania skargowego.
UZASADNIENIE
W dniu 24 sierpnia 2018 r. Prokuratura Rejonowa w R.  skierowała do Sądu Rejonowego w R. akt oskarżenia przeciwko  S. P.  i  A. P.  w którym zarzucono im popełnienie czynów  zakwalifikowanych z
art.
286 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z dnia 7 października 2020 r. sygn. akt X K (…),  uniewinnił obu oskarżonych  od popełnienia  zarzucanych im czynów.
Od powyższego wyroku apelację złożył Prokurator Rejonowy w R.. Zaskarżył ten wyrok w całości na niekorzyść oskarżonych S. P.  i A. P..
Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Okręgowy w R.  wyrokiem z dnia 31 maja 2021 r., sygn. akt III Ka (…), uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w R.  do ponownego rozpoznania.
Skargę na powyższy wyrok sądu odwoławczego wniósł adwokat B.R.  - obrońca oskarżonego S. P .
zarzucając:
1.
rażące naruszenie
art.
437 § 2 k.p.k. w zw. z
art.
7 k.p.k. w zw. z
art.
167 § 1 k.p.k., mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, polegające na niezasadnym uchyleniu wyroku Sądu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, podczas gdy w sprawie nie zachodzi potrzeba ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w całości, a podstawą dla uchylenia wyroku nie może stać się odmienna ocena Sądu odwoławczego, co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przeświadczenie tego Sądu, iż zaprezentowana przez Sąd I instancji ocena wiarygodności wyjaśnień oskarżonych i przekonanie Sądu orzekającego o braku podstaw do przypisania im sprawstwa i winy jawi się jako nieuprawnione i przedwczesne” co do wydania wyroku Sądu I instancji z obrazą
art.
7 k.p.k., jak też podstawą dla uchylenia tego wyroku nie może być przyjęcie przez Sąd odwoławczy, że Sąd
meriti
zaniechał aktywności dowodowej,
2.
polegające na uchyleniu wyroku Sądu Rejonowego w R.  z dnia 7 października 2020 r., sygn. akt X K (…) i przekazaniu sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, tj. Sądowi Rejonowemu w R., podczas gdy w myśl brzmienia
art.
437 § 2 k.p.k. w sprawie odwoławczej oskarżonego S. P.  nie jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości, co też wynika z konstatacji Sądu Okręgowego w R.  podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, a co za tym idzie jawiąca się w ocenie Sądu II instancji potrzeba przeprowadzenia dowodów z przesłuchania osób dokonujących zakupu części zamiennych oraz zdaniem Sądu odwoławczego, dość ogólnikowe przesłuchanie świadka M.D. czy R. K. - to w zasadzie potrzeba przeprowadzenia konkretnych czynności dowodowych, tj. przesłuchania osób dokonujących zakupu części, czy ponownego przesłuchania świadków M. D.  i R. K., co nie może powodować przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na zasadzie
art.
437 § 2 k.p.k.
Podnosząc te zarzuty
wniósł
o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w R. do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w R. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga obrońcy oskarżonego S. P.  nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k. skarga od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Wyżej powołany przepis niewątpliwie powiązany został z art. 437 § 2 k.p.k. stanowiącym, że uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Przedmiotem kontroli, w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów rozdziału 55a Kodeksu postępowania karnego, jest ustalenie, czy uchylając wyrok sądu pierwszej instancji z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, sąd odwoławczy kierował się podstawami wydania wyroku kasatoryjnego wskazanymi w art. 437 § 2 k.p.k. oraz czy takie rozstrzygnięcie było w konkretnej sprawie konieczne (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt V KS 3/18, LEX nr 2486214, z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II KS 5/18, LEX nr 2488058). W tej sytuacji rozpoznanie przedmiotowej skargi ogranicza się do sprawdzenia, czy zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 k.p.k., albo czy sąd odwoławczy uchylił wyrok sądu pierwszej instancji pomimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego, względnie, czy jest konieczne przeprowadzenie na nowo  przewodu sądowego w całości (art. 437 § 2 in fine k.p.k.).
W realiach przedmiotowej sprawy powodem kasatoryjnego orzeczenia Sądu Oręgowego w R. była okoliczność objęta unormowaniem z art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k., nakazującym  uchylenie
zaskarżonego
orzeczenia, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości.
Wbrew argumentacji ze skargi
Sąd Okręgowy R. wykazał, potrzebę
wydania  orzeczenia kasatoryjnego. Słusznie podkreślił, że
po przeprowadzeniu postępowania i dowodowego, Sąd I instancji winien dokonać oceny dowodów spełniającej standardy z art. 7 k.p.k. i uwzględniającej okoliczności wypływające, tak z dowodów odciążających, jak i obciążających oskarżonych, kierując się zasadami doświadczenia życiowego i wskazaniami wiedzy, postrzegając poszczególne dowody nie jako zjawiska wyizolowane z całości postępowania dowodowego, ale jako elementy składające się na całość postępowania dowodowego. Dopiero bowiem takie ujęcie poszczególnych dowodów może doprowadzić do prawidłowej ich  oceny, a w konsekwencji pozwoli poczynić konkretne i jednoznaczne ustalenia faktyczne. Nie można wprawdzie wykluczyć sytuacji, że pomimo wysiłków sądu pojawią się wątpliwości, o których mowa w art. 5 § 2 k.p.k., lecz warunkiem ich powstania musi być prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe i ocena dowodów uwzględniająca art. 7 k.p.k. Nie można w żadnym wypadku reguły z art. 5 § 2 k.p.k. traktować jako prowadzącej do niwelacji ewentualnej wadliwości postępowania dowodowego, czy też oceny dowodów.
Sąd  Okręgowy w R.  zauważył również, że w toku ponownego rozpoznania sprawy rzeczą Sądu I instancji będzie także rozważenie, czy czyny zakwalifikowane przez oskarżyciela publicznego - w razie potwierdzenia sprawstwa oskarżonych - jako przestępstwa z art. 286 § 1 kk, nie wyczerpują znamion czynu z art. 284 § 1 lub § 2 kk. Przy czym mieć na uwadze powinien również unormowanie zawarte w art. 119 § 1 kw.
Powyższe uwarunkowania prawne, implikowały konieczność ponownego rozpoznania sprawy w całości przez Sąd
a quo
, a zasadności takiego rozstrzygnięcia skarga obrońcy oskarżonego nie podważyła.
Z tych względów należało orzec jak w postanowieniu.