V KS 27/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę na wyrok sądu odwoławczego, uznając, że sąd ten prawidłowo uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na błąd w ocenie dowodów.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na wyrok sądu okręgowego, który uchylił wyrok sądu rejonowego uniewinniający oskarżoną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów dotyczących uchylania wyroków. Sąd Najwyższy uznał skargę za niezasadną, wskazując, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował regułę ne peius, uchylając wyrok uniewinniający z powodu błędnej oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonej M. L. na wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarga opierała się na zarzutach naruszenia art. 437 § 2 k.k. i art. 433 k.k. w zw. z art. 7 k.p.k. Sąd Najwyższy oddalił skargę, stwierdzając, że nie doszło do naruszenia art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. Podkreślono, że sąd odwoławczy uchylił wyrok uniewinniający z powodu błędnej oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji, co stanowiło podstawę do zastosowania reguły ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.). Sąd Najwyższy zaznaczył, że w postępowaniu skargowym nie jest uprawniony do wniknięcia w meritum sprawy i oceny prawidłowości tej oceny dowodów, a jedynie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego. W tym przypadku taka podstawa istniała, dlatego skarga została oddalona, a oskarżona obciążona kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy prawidłowo uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ stwierdził błąd w ocenie dowodów przez sąd pierwszej instancji, co uniemożliwiło wydanie wyroku skazującego w instancji odwoławczej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 454 § 1 k.p.k. (reguła ne peius), uchylając wyrok uniewinniający z powodu błędnej oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy nie badał meritum oceny dowodów, a jedynie formalną podstawę do uchylenia wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalić skargę
Strona wygrywająca
prokurator
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. L. | osoba_fizyczna | oskarżona |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 539e § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539e § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 454 § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguła ne peius - sąd odwoławczy nie może wydać orzeczenia na niekorzyść oskarżonego, który został uniewinniony.
Pomocnicze
k.p.k. art. 539a § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 539a § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 2
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
k.p.k. art. 433
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 273
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował regułę ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.), uchylając wyrok uniewinniający z powodu błędnej oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do badania meritum sprawy w postępowaniu skargowym, a jedynie do weryfikacji formalnej podstawy uchylenia wyroku.
Odrzucone argumenty
Zarzuty obrońcy dotyczące konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Zarzuty dotyczące stanowiska Sądu odwoławczego w przedmiocie przeprowadzonych dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony. Podstawę tę stanowiła zatem uregulowana w art. 454 § 1 k.p.k. reguła ne peius, a nie konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. W żadnym razie nie doszło bowiem do wskazywanej przez nich obrazy art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. W postępowaniu skargowym Sąd Najwyższy nie jest uprawniony wnikać w meritum sprawy i oceniać, czy rzeczywiście zaistniały merytoryczne podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego.
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym na wyrok sądu odwoławczego oraz stosowanie reguły ne peius w przypadku błędnej oceny dowodów przez sąd pierwszej instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania skargowego na wyrok sądu odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kontroli Sądu Najwyższego oraz stosowania reguły ne peius, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy: Kiedy sąd odwoławczy może uchylić uniewinnienie? Kluczowa reguła ne peius.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KS 27/23 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie M. L., oskarżonej o przestępstwo z art. 273 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i inne, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2023 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 539e § 1 k.p.k. skargi na wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 19 kwietnia 2023 r. sygn. akt V Ka 274/23, uchylający wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi — Śródmieścia w Łodzi z 6 grudnia 2022 r. sygn. akt VI K 956/22, na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę; 2. obciążyć oskarżoną kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Łodzi wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt V Ka 274/23 uchylił wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 6 grudnia 2022 r. wydany w sprawie o sygn. akt VI K 956/22 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Łodzi -Śródmieścia w Łodzi. W dniu 7 czerwca 2023 r. skargę w trybie art. 539a § 1 i § 2 k.p.k. od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2023 r. wydanego w sprawie o sygn. akt V Ka 274/23 wniósł obrońca oskarżonej M. L. Opierając swoje zarzuty o treść art. 437 § 2 k.p.k. i art. 433 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., skarżący zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu w Łodzi jako sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na skargę prokurator wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga obrońcy oskarżonej okazała się niezasadna. Przypomnieć od razu trzeba, że skarga na wyrok sądu odwoławczego może być wniesiona wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. (w istocie chodzi tu o § 2 zdanie drugie tego przepisu) lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 539a § 3 k.p.k.). Z kolei art. 437 § 2 zdanie drugie k.p.k. zakłada, że uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Skoro tak, to – pomijając tu odrębną podstawę skargi przeciwkasatoryjnej w postaci naruszenia art. 439 k.p.k., gdyż w rozpatrywanej sprawie na nią się nie powołano – zadaniem obrońców było wykazanie w skardze, że in concreto nie wystąpiła żadna ze wskazanych przyczyn do wydania orzeczenia uchylającego z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Tego obrońcy w przedmiotowej sprawie nie udało się skutecznie uczynić. W żadnym razie nie doszło bowiem do wskazywanej przez nich obrazy art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. W rozpatrywanej skardze obrońca ogniskuje uwagę na przesłance w postaci konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego w całości. Nie jest to jednak rzetelne postawienie sprawy, jako że zapoznanie się z uzasadnieniem wyroku Sądu Okręgowego bezsprzecznie wskazuje, iż podstawą uchylenia wyroku Sądu Rejonowego była okoliczność, że sąd odwoławczy nie może skazać oskarżonego, który został uniewinniony. Podstawę tę stanowiła zatem uregulowana w art. 454 § 1 k.p.k. reguła ne peius , a nie konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Sąd odwoławczy wskazał przy tym wyraźnie, że przeprowadzone w sprawie dowody zostały ocenione w sposób dowolny, z pominięciem okoliczności dla oskarżonych niekorzystnych, wyeksponowaniem okoliczności wyłącznie korzystnych, podczas gdy ocena dowodów przeprowadzona zgodnie z wymogami art. 7 k.p.k. prowadzi do wniosków odmiennych, aniżeli Sądu I instancji, które skutkowały uniewinnieniem oskarżonej. Konkludując, że w sprawie zaszły podstawy do wydania wyroku skazującego, a stoi temu na przeszkodzie reguła ne peius . W odniesieniu do zarzutów rozpatrywanej skargi przypomnieć nadto wypada, że w postępowaniu skargowym Sąd Najwyższy nie jest uprawniony wnikać w meritum sprawy i oceniać, czy rzeczywiście zaistniały merytoryczne podstawy do wydania wyroku kasatoryjnego. Rozpoznanie sprawy w tym zakresie należy bowiem do sądów powszechnych. Formułowane w przedmiotowej skardze zarzuty dotyczące stanowiska Sądu odwoławczego w przedmiocie przeprowadzonych dowodów, pozostają więc poza zakresem badania sprawy przez Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym. Odmienne podejście oznaczałoby bowiem nic innego jak właśnie wnikanie w meritum sprawy przez Sąd Najwyższy, czego de facto oczekuje skarżący od Sądu Najwyższego. Jak wielokrotnie podkreślano już w orzecznictwie, zakres kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy po wniesieniu skargi na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się jedynie do zbadania, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy uchybienie daje podstawę do wydania orzeczenia kasatoryjnego ( zob. np. uchwała siedmiu sędziów SN z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt I KZP 13/17 ). In concreto tak właśnie było. Jak już bowiem wskazywano, zdaniem Sądu odwoławczego w omawianym zakresie uzasadnione było wydanie względem oskarżonych wyroku skazującego. Ocena słuszności tego stanowiska pozostaje zaś poza zakresem kontroli dokonywanej przez Sąd Najwyższy w ramach niniejszego postępowania. Natomiast takie zapatrywanie Sądu odwoławczego obligowało ten organ do uchylenia zaskarżonego apelacją wyroku, skoro nie wchodziło w grę wydanie wyroku skazującego w instancji odwoławczej (art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k.). W tej sytuacji zatem Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku nie uchybił przepisowi art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k., w związku z czym wniesioną skargę należało oddalić. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. (B.B.) [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI