IV KS 9/22

Sąd Najwyższy2022-05-31
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
postępowanie karnesąd najwyższysąd okręgowysąd rejonowykasacjauchylenie wyrokuuzasadnienieart. 437 k.p.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego, który uchylił wyrok uniewinniający sądu rejonowego, z powodu braku uzasadnienia podstaw kasacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy na wyrok sądu okręgowego, który uchylił wyrok uniewinniający sądu rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał skargę za zasadną, wskazując na rażące naruszenie przepisów postępowania karnego przez sąd okręgowy. Sąd okręgowy nie uzasadnił prawidłowo podstaw uchylenia wyroku uniewinniającego, powołując jedynie art. 437 § 2 k.p.k. bez wskazania konkretnych przesłanek.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał skargę wniesioną przez obrońcę J. M. S. na wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 lutego 2022 r. Sąd Okręgowy uchylił wcześniej wydany wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 15 czerwca 2021 r., który uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu z art. 177 § 2 k.k., i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca zarzucił w skardze rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, w szczególności bezpodstawne zastosowanie art. 437 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał skargę za zasadną. Podkreślono, że uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić tylko w ściśle określonych sytuacjach, wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub gdy konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Sąd Okręgowy powołał jedynie art. 437 § 2 k.p.k., nie wskazując jednak, która z ustawowych przesłanek zadecydowała o takim rozwiązaniu. Brak było również jasnego wskazania, czy chodziło o regułę ne peius (art. 454 § 1 k.p.k.) czy o konieczność przeprowadzenia całego postępowania dowodowego od nowa. Z tych powodów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy rażąco naruszył przepisy postępowania karnego, nie wskazując podstawy uchylenia wyroku zgodnie z art. 437 § 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wymaga wskazania konkretnej przesłanki z art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Sąd okręgowy powołał jedynie art. 437 § 2 k.p.k. bez dalszego uzasadnienia, co stanowiło rażące naruszenie przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

oskarżony (J. M. S.)

Strony

NazwaTypRola
J. M. S.osoba_fizycznaoskarżony
Prokurator Prokuratury Okręgowej w O.organ_państwowyoskarżyciel publiczny

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 437 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić w ściśle określonych sytuacjach (art. 439 § 1, art. 454 k.p.k. lub konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości). Wymaga wskazania podstawy prawnej.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 454

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539b § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539e § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 539e § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 177 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd okręgowy nie uzasadnił prawidłowo podstaw uchylenia wyroku uniewinniającego sądu pierwszej instancji, powołując jedynie art. 437 § 2 k.p.k. bez wskazania konkretnych przesłanek.

Odrzucone argumenty

Prokurator Prokuratury Okręgowej w O. wniósł o oddalenie skargi.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji może nastąpić w ściśle określonych sytuacjach rażące naruszenie przepisu postępowania karnego przez bezpodstawne zastosowanie art. 437 § 2 k.p.k.

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

członek

Rafał Malarski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe stosowanie i uzasadnianie uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście art. 437 § 2 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych w postępowaniu karnym, a mianowicie prawidłowości uchylania wyroków przez sądy wyższej instancji i wymogów formalnych uzasadnienia. Jest to ważne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Jak prawidłowo uchylić wyrok w sprawie karnej? Kluczowe błędy sądu okręgowego.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KS 9/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 31 maja 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)
w sprawie J. M. S.
oskarżonego z art. 177 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 539e § 1 k.p.k.),
w dniu 31 maja 2022 r.,
skargi od wyroku Sądu Okręgowego w O.
z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt VII Ka
[…]
,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w K.
z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II K
[…]
,
i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w O., po rozpoznaniu apelacji prokuratora, wyrokiem z 11 lutego 2022 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w K. z 15 czerwca 2021 r. uniewinniający
J. S. od popełnienia zarzucanego mu czynu określonego w art. 177 § 2 k.k. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Od orzeczenia Sądu odwoławczego skargę wniósł obrońca w trybie art. 539a k.p.k. i art. 539b § 1 k.p.k. Zarzucił w niej rażące naruszenie przepisu postępowania karnego przez bezpodstawne zastosowanie art. 437 § 2 k.p.k. i wydanie wyroku kasatoryjnego mimo braku ku temu podstaw.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w O. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga obrońcy zasługiwała na uwzględnienie.
Na początku trzeba silnie zaakcentować, że w świetle art. 437 § 2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji może nastąpić w ściśle określonych sytuacjach. Chodzi mianowicie o wypadki określone w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Wydanie wyroku kasatoryjnego pociąga za sobą konieczność wskazania, która z przesłanek zadecydowała o zastosowaniu art. 437 § 2 k.p.k., natomiast Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym bada, czy uczyniono zadość temu obowiązkowi. W rozpoznawanej sprawie Sąd Okręgowy, uchylając zaskarżone orzeczenie pierwszoinstancyjne, powołał wyłącznie art. 437 § 2 k.p.k., ale zaniechał już wskazać, które z ustawowych kryteriów zadecydowało o takim rozwiązaniu. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku odwoławczego wynika, że kontrola apelacyjna potwierdziła pogląd przedstawiony w apelacji oskarżyciela publicznego o braku przesłanek do uniewinnienia oskarżonego. W takim razie, jeżeli powodem wydania wyroku kasatoryjnego była reguła
ne peius
, która blokowała Sąd odwoławczy przed skazaniem oskarżonego uniewinnionego w pierwszej instancji, to należało to wyraźnie wyartykułować, powołując nadto przepis art. 454 § 1 k.p.k., albo też wykazać, że chodziło o konieczność przeprowadzenia całego postępowania dowodowego od nowa. Takiego wskazania zabrakło w uzasadnieniu orzeczenia Sądu Okręgowego w O., a dodatkowo cokolwiek niewytłumaczalne było umieszczenie - w powiązaniu z art. 437 § 2 k.p.k. - wzmianki o konieczności umorzenia postępowania.
Dlatego orzeczono jak w dyspozytywnej części wyroku (art. 539e § 2 k.p.k.).
a.s.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI