V KS 18/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy na wyrok sądu odwoławczego, uznając, że sąd ten prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji z powodu wadliwego zastosowania kontratypu obrony koniecznej.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego M.K. na wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego uniewinniający oskarżonego. Skarga obrońcy została oddalona, a oskarżony obciążony kosztami postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k., uchylając wyrok sądu pierwszej instancji, ponieważ uznał, że uniewinnienie oskarżonego na podstawie obrony koniecznej było wadliwe, a oskarżony wypełnił znamiona przestępstwa z art. 217 § 1 k.k.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał skargę obrońcy oskarżonego M.K. na wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt V Ka 1266/22, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 6 czerwca 2022 r., sygn. akt IV K 47/22. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 539e § 2 k.p.k., postanowił oddalić skargę i obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania skargowego. Uzasadnienie opiera się na tym, że Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym ogranicza się do badania tzw. bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub konieczności ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego. Sąd Okręgowy prawidłowo zidentyfikował wadliwość orzeczenia sądu pierwszej instancji, wskazując na błędne zastosowanie kontratypu obrony koniecznej i wypełnienie przez oskarżonego znamion przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma uprawnień do badania merytorycznej słuszności argumentacji sądu odwoławczego, a jedynie do weryfikacji formalnych przesłanek uchylenia wyroku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy prawidłowo uchylił wyrok sądu pierwszej instancji, ponieważ uznał, że uniewinnienie oskarżonego na podstawie kontratypu obrony koniecznej było wadliwe, a oskarżony wypełnił znamiona przestępstwa z art. 217 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k., wskazując na wadliwość zastosowania obrony koniecznej i wypełnienie znamion czynu zabronionego. Sąd Najwyższy nie bada merytorycznej słuszności argumentacji sądu odwoławczego, a jedynie formalne przesłanki uchylenia wyroku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie skargi
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście utrzymania w mocy orzeczenia sądu odwoławczego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 437 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.
Pomocnicze
k.p.k. art. 539a § § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego.
k.k. art. 217 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy znamion przestępstwa naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia.
k.p.k. art. 454 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wyraża zakaz reformationis in peius.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k., uchylając wyrok sądu pierwszej instancji. Oskarżony wypełnił znamiona przestępstwa z art. 217 § 1 k.k., a uniewinnienie oskarżonego w oparciu o kontratyp obrony koniecznej było rozstrzygnięciem wadliwym.
Odrzucone argumenty
Argumentacja obrońcy kwestionująca zasadność uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie [...] zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza uniewinnienie oskarżonego w oparciu o kontratyp obrony koniecznej było rozstrzygnięciem wadliwym nie miał możliwości wydania innego orzeczenia niż kasatoryjnego, bowiem na przeszkodzie temu stał zakaz wynikający z reguły ne peius
Skład orzekający
Jerzy Grubba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu skargowym na wyrok sądu odwoławczego, w szczególności w kontekście stosowania art. 437 § 2 k.p.k. i zakazu reformationis in peius."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skargi na wyrok sądu odwoławczego uchylający wyrok sądu pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawach karnych, w tym ograniczenia jego kognicji i stosowania zakazu reformationis in peius, co jest ważne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy: Kiedy można uchylić wyrok i dlaczego obrona konieczna nie zawsze chroni przed odpowiedzialnością?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KS 18/23 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lipca 2023r., w sprawie M.K. oskarżonego o czyn z art. 217§1 k.k. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 23 stycznia 2023r., sygn. akt V Ka 1266/22, uchylający wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi z dnia 6 czerwca 2022r., sygn. akt IV K 47/22 na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowił: 1) oddalić skargę, 2) obciążyć oskarżonego M.K. kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIE Skarga obrońcy oskarżonego nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 437 § 2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a § 3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego ( vide : uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437 § 2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy podzielił większość argumentacji zaprezentowanej w apelacji prokuratora i uznał, że „ uniewinnienie oskarżonego w oparciu o kontratyp obrony koniecznej było rozstrzygnięciem wadliwym. Nawet z ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku wynika, że oskarżony wypełnił znamiona przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. ”. Oczywistym jest zatem, że zajmując takie stanowisko Sąd Odwoławczy, nie miał możliwości wydania innego orzeczenia niż kasatoryjnego, bowiem na przeszkodzie temu stał zakaz wynikający z reguły ne peius wyrażonej w art. 454 § 3 k.p.k. Jak natomiast wskazano to już wyżej, Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym nie ma uprawnień do badania czy argumentacja, która doprowadziła do przekonania Sąd Okręgowy o sprawstwie oskarżonego jest bezdyskusyjnie słuszna, niejednokrotnie wszak prowadziłoby to do konieczności prowadzenia postępowania dowodowego, co w tym postpowaniu jest niedopuszczalne. Wystarczające jest natomiast wskazanie na zachodzenie jednej z przesłanek z art. 437 § 2 k.p.k. i logiczne uzasadnienie, dlaczego Sąd uznał, że opisana przesłanka w sprawie zachodzi, co w niniejszej sprawie nastąpiło. Sąd Okręgowy wywiązał się z tego obowiązku w pełni poprawnie. W tej sytuacji skarga nie mogła być uznana za zasadną. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia. (Z.K.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI