Orzeczenie · 2026-06-02

V KO 99/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-06-02
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sędziegoniezawisłość sędziowskasąd najwyższysąd rejonowyprokuratorart. 37 k.p.k.art. 41 k.p.k.

Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim wystąpił z wnioskiem do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygnaturze II Kp 240/26 innemu sądowi równorzędnemu, argumentując to dobrem wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażalenia S. N. na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez prokuratora. Sąd Rejonowy podniósł, że orzekanie przez sędziów z tej samej miejscowości co prokurator może budzić u skarżącego wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, uznał go za niezasadny. Podkreślono, że przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. jest środkiem wyjątkowym i wymaga realnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał, że obawy Sądu Rejonowego są chybione i wynikają z wadliwego postrzegania bezstronności sędziego. Wskazano, że nie można bezkrytycznie akceptować podważania zdolności sądów do obiektywnego rozpoznania spraw, gdy strony niezadowolone z rozstrzygnięcia składają skargi na prokuratorów lub sędziów. Przywołano wcześniejsze orzecznictwo Sądu Najwyższego, które podkreśla, że w przypadku wątpliwości co do bezstronności sędziego, należy w pierwszej kolejności stosować instytucję wyłączenia sędziego (art. 41 § 1 k.p.k.). Z uwagi na zakaz rozszerzającej wykładni art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście obaw o bezstronność sądu wynikających z lokalizacji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy sąd niższej instancji powołuje się na dobro wymiaru sprawiedliwości z uwagi na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów wynikające z lokalizacji sądu i prokuratury?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie jest zagrożone w sytuacji, gdy sąd niższej instancji opiera się na obawach o bezstronność wynikających z samego faktu złożenia zawiadomienia na prokuratora. Podkreślono, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem, a wątpliwości co do bezstronności sędziego powinny być rozwiązywane w pierwszej kolejności poprzez instytucję wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim (wniosek odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
S. N.innewnioskodawca
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskiminstytucjawnioskodawca
Prokuratura Rejonowa w Piotrkowie Trybunalskiminstytucjaorgan

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu może nastąpić tylko wyjątkowo, gdy w sposób realny wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia postępowania z uwagi na stwierdzenie, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wyłączenia sędziego w przypadku wątpliwości co do jego bezstronności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekazanie sprawy jest środkiem wyjątkowym i nie może być interpretowane rozszerzająco. • Obawy o bezstronność sądu wynikające z lokalizacji nie są wystarczającą podstawą do przekazania sprawy. • Istnieją inne mechanizmy prawne (wyłączenie sędziego) do rozwiązania wątpliwości co do bezstronności.

Odrzucone argumenty

Orzekanie przez sędziów z tej samej miejscowości co prokurator rodzi uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu. • Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi.

Godne uwagi sformułowania

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko wyjątkowo, gdy w sposób realny wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco • podważania zdolności sądów do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania spraw, często występującego w praktyce sądowej, gdy strona postępowania niezadowolona z rozstrzygnięcia składa skargi na prokuratora, czy sędziego prowadzącego dane postępowanie, lub próbuje spowodować wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego, składając pisma procesowe w sposób czysto instrumentalny • iudex suspectus

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście obaw o bezstronność sądu wynikających z lokalizacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zagadnienia dotyczące bezstronności sędziowskiej i granic stosowania instytucji przekazania sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy lokalizacja sądu i prokuratury może podważyć bezstronność sędziego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst