V KO 99/23

Sąd Najwyższy2023-10-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
zniesławienieart. 212 k.k.przekazanie sprawywłaściwość sądusąd najwyższyobiektywizmbezstronnośćkuratorzy zawodowikonflikt interesów

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną dotyczącą zniesławienia do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy ze względu na zawodowe powiązania stron z Sądem Rejonowym w Elblągu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Elblągu o przekazanie sprawy karnej dotyczącej zniesławienia (art. 212 § 1 k.k.) innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku były zawodowe powiązania oskarżonej (byłej Zastępcy Kuratora Okręgowego) i pokrzywdzonego (kuratora zawodowego) z Sądem Rejonowym i Okręgowym w Elblągu, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając potrzebę zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia zarzutów o brak bezstronności, i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy.

Sąd Najwyższy, w Izbie Karnej, rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Elblągu o przekazanie sprawy karnej z oskarżenia o zniesławienie (art. 212 § 1 k.k.) do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wnioskujący Sąd Rejonowy w Elblągu uzasadnił swój wniosek tym, że oskarżona M.K. była byłą Zastępcą Kuratora Okręgowego przy Sądzie Okręgowym w Elblągu, a pokrzywdzony był kuratorem zawodowym przy Sądzie Rejonowym w Elblągu, a obecnie jest kuratorem w Sądzie Rejonowym w Bydgoszczy. Obie strony były zawodowo związane z funkcjonowaniem sądów w Elblągu i były znane sędziom orzekającym w tych sądach. W ocenie Sądu Rejonowego, taka sytuacja mogła stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem od zasady właściwości sądu i powinno nastąpić, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Wskazał, że skoro sprawa dotyczy osób bezpośrednio związanych z funkcjonowaniem Sądu Rejonowego w Elblągu, a świadkiem jest m.in. Prezes Sądu Okręgowego, to wydanie orzeczenia mogłoby budzić podejrzenia co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Aby uniknąć takich zarzutów, Sąd Najwyższy zdecydował o przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, który znajduje się poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w Elblągu, a jednocześnie jest stosunkowo blisko, co nie powinno stanowić nadmiernej uciążliwości dla stron i świadków. Orzeczenie to jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego w podobnych sprawach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zawodowe powiązania oskarżonej i pokrzywdzonego z organami sądownictwa w Elblągu, w tym ze świadkiem będącym Prezesem Sądu Okręgowego, mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu. W celu uniknięcia takich zarzutów i zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości, sprawa została przekazana do innego sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M.K.osoba_fizycznaoskarżona
[pokrzywdzony]osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa zniesławienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiązania zawodowe stron z sądami w Elblągu mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy. Uniknięcie zarzutów o brak bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Elblągu w sposób obiektywny dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na powiązania zawodowe stron z lokalnym sądownictwem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawodowych powiązań stron z sądem i organami wymiaru sprawiedliwości w danej miejscowości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak powiązania zawodowe i osobiste mogą wpływać na postrzeganie obiektywizmu sądu, co jest ważnym aspektem zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Czy powiązania zawodowe z sądem mogą uniemożliwić sprawiedliwy proces?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 99/23
POSTANOWIENIE
Dnia 25 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
po rozpoznaniu w sprawie
M.K.
oskarżonej z art. 212 § 1 k.k.
w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 25 października 2023 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu zawartego w postanowieniu
z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt VIII K 778/23
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
‎
w Bydgoszczy.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt VIII K 778/23, Sąd Rejonowy w Elblągu na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy oskarżonej M.K. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Wnioskujący Sąd wskazał, że oskarżona jest byłą Zastępcą Kuratora Okręgowego przy Sądzie Okręgowym w Elblągu, natomiast pokrzywdzony był kuratorem zawodowym przy
[…]
Zespole Kuratorskiej Służby Sądowej Sądu Rejonowego w E. Obecnie, pokrzywdzony jest kuratorem zawodowym w Zespole Kuratorskiej Służby Sądowej przy Sądzie Rejonowym w B. Obie strony były zawodowo związane z funkcjonowaniem Sądu Rejonowego i Okręgowego w Elblągu i znani są sędziom orzekającym w wydziałach tych Sądów.
W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju
może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym
w Elblągu
w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu
Rejonowego w Elblągu
jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia.
W niniejszej sprawie, istotnie, sprawa dotyczy
osób, które były bezpośrednio związane z funkcjonowaniem wnioskującego Sądu, albowiem zarówno oskarżona, jak i pokrzywdzony byli kuratorami zawodowymi działającymi przy Sądzie Rejonowym w Elblągu i Sądzie Okręgowym w Elblągu, który jest Sądem nadrzędnym w stosunku do Sądu właściwego miejscowo
.
Jak
wskazano w postanowieniu sprawa jest znana osobom pracującym w obu Sądach, świadkiem wskazanym w akcie oskarżenia jest m. in. Prezes Sądu Okręgowego w Elblągu,  wobec czego wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia.
Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy, podlegający zwierzchnictwu innego Sądu Okręgowego. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Bydgoszczy, który pozostaje poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w Elblągu, a jednocześnie znajduje się w stosunkowo bliskiej odległości od Elbląga i ewentualny dojazd stron, czy świadków, nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości.
Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji.
JML
[ms]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI