II KZ 5/22

Sąd Najwyższy2022-02-28
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniadowodykodeks postępowania karnegoSąd Najwyższyzażaleniebezzasadność wnioskunowe dowody

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny z powodu braku nowych dowodów i nieprzedstawienia prawomocnego wyroku skazującego.

Sąd Najwyższy rozpatrzył zażalenie skazanego D. G. na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Skazany domagał się wznowienia, powołując się na popełnienie przestępstwa przez prokuratora oraz ujawnienie nowych dowodów niewinności. Sąd Najwyższy uznał jednak, że przedstawione dowody nie miały charakteru nowych w rozumieniu przepisów, a skazany nie wykazał ich zasadności ani nie przedstawił wymaganego prawomocnego wyroku.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie skazanego D. G. na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II KO 115/21, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. Skazany domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II AKa (…), podając jako podstawę popełnienie przestępstwa przez prokuratora (ukrywanie dowodów) oraz ujawnienie nowych dowodów świadczących o jego niewinności. W zażaleniu skazany szczegółowo opisał dowody, które jego zdaniem zostały zatajone przez prokurator, w tym zdjęcia, korespondencję, zeznania świadków i opinie biegłych. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne. Podkreślono, że przedstawione dowody nie miały charakteru „nowych” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., a ciężar ich wykazania spoczywał na wnioskodawcy. Sąd wskazał również, że skazany nie przedstawił prawomocnego wyroku, o którym mowa w art. 541 § 1 k.p.k., co jest konieczne przy powoływaniu się na podstawę wznowieniową z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że przedstawione przez skazanego dowody nie miały charakteru „nowych” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., a ciężar ich wykazania spoczywał na wnioskodawcy. Ponadto, skazany nie przedstawił prawomocnego wyroku, o którym mowa w art. 541 § 1 k.p.k., co jest konieczne przy powoływaniu się na podstawę wznowieniową z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (utrzymanie w mocy postanowienia)

Strony

NazwaTypRola
D. G.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 545 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania z powodu ujawnienia się nowych faktów lub dowodów. Ciężar wykazania przesłanki „nowości” spoczywa na wnioskodawcy.

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania z powodu popełnienia przestępstwa przez prokuratora. Wymaga przedstawienia prawomocnego wyroku, o którym mowa w art. 541 § 1 k.p.k.

Pomocnicze

k.k. art. 156 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 40 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 541 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawione dowody nie mają charakteru „nowych” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Skazany nie wykazał ciężaru dowodowego w zakresie nowości dowodów. Skazany nie przedstawił prawomocnego wyroku wymaganego przez art. 541 § 1 k.p.k. przy podstawie z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Popełnienie przestępstwa przez prokuratora polegającego na ukrywaniu dowodów. Ujawnienie się nowych dowodów świadczących o niewinności skazanego. Udział sędziego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w składzie orzekającym sądu drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. należy uznać za co najmniej przedwczesne, albowiem z pism skazanego jednoznacznie wynika, że prawomocny wyrok w sprawie o przestępstwo wskazywane we wniosku o wznowienie, jeszcze nie zapadł. „nowe fakty lub dowody” oznacza fakty i dowody, które w toku postępowania (tj. do momentu jego prawomocnego zakończenia) nie były znane zarówno sądowi, jak i stronie. Ciężar wykazania przesłanki „nowości” spoczywa przy tym na wnioskodawcy, a niewywiązanie się z tego zadania skutkuje oddaleniem wniosku. w razie powoływania się na podstawę de novis, wnioskodawca obarczony jest ciężarem uprawdopodobnienia zasadności wniosku o wznowienie postępowania, skoro wcześniej prawomocnym wyrokiem skazującym obalone zostało domniemanie niewinności.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Dariusz Kala

sprawozdawca

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności wymogów formalnych wniosku i ciężaru dowodowego w zakresie nowych dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury karnej i wznowienia postępowania, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie karnym. Wyjaśnia kluczowe wymogi formalne i dowodowe przy składaniu wniosków o wznowienie.

Kiedy można żądać wznowienia postępowania karnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi.

Sektor

karne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KZ 5/22
POSTANOWIENIE
Dnia 28 lutego 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎
SSN Dariusz Kala (sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Tomczyk
w sprawie
D. G.
skazanego za czyn z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 lutego 2022 r.,
zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II KO 115/21, o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
D. G. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 19 marca 2020 r., sygn. akt XVIII K (…).  Jako podstawę  wznowienia postępowania skarżący podał popełnienie przez prokurator Prokuratury Rejonowej w K.  przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. polegającego na ukrywaniu  dowodów przedkładanych przez niego w toku postępowania przygotowawczego oraz ujawnienie się nowych dowodów, które świadczą o tym, że czynu nie popełnił. Ponadto wnioskodawca podniósł, że  w składzie orzekającym w postępowaniu przez Sądem Apelacyjnym zasiadał sędzia, który uczestniczył w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt II KO 115/21, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. W uzasadnieniu tej decyzji procesowej wskazano, że wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. należy uznać za co najmniej przedwczesne, albowiem z pism skazanego jednoznacznie wynika, że prawomocny wyrok w sprawie o przestępstwo wskazywane we wniosku o wznowienie, jeszcze nie zapadł.  Sąd wznowieniowy stwierdził nadto, że brak było również podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, a to z uwagi na fakt, że w sprawie nie stwierdzono uchybienia stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą, w tym sugerowanego przez skarżącego uchybienia z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 1 pkt 6 k.p.k.
Od powyższego postanowienia, w ustawowym terminie, wnioskodawca  wywiódł zażalenie, w którym wskazał, że nie zgadza się z tym orzeczeniem, ponieważ są dowody na jego niewinność. W dalszej części pisma skarżący podał, że w dniu 9.09.2019 r. wysłał do Prokuratury Rejonowej w K. dowody jego  niewinności, tj. zdjęcia, jak oskarżona M. Z. potrząsa synem oraz swoje zeznania jak on odnosi się do tego, co M. Z. robi synkowi D. Pani prokurator ukryła jednak te dowody, bo nie ma ich w aktach. Ponadto, jego siostra A. G. przedstawiła pani prokurator D. A. W. dowód w postaci korespondencji m.  z M. Z. w dniu, w którym oskarżona była z synem w szpitalu, tj. w dniu 7.04.2018 r. Z korespondencji tej wynika, że M. Z. przyznała się jego siostrze, że potrząsała synem oraz, że dwa razy wypadł jej z rąk. Prokurator również tych dowodów nie wzięła pod uwagę. Ponadto oskarżony wskazał, że posiada dowody na swoją niewinność w postaci zdjęć oraz świadka, który widział, jak oskarżona M. Z. znęca się nad synem D.  Skarżący podał, że pani prokurator nie przedstawiła również w sądzie zeznań pani C., która powiedziała, że widziała, jak M. Z. potrząsa synem przed sklepem „D.”. Ponadto, jako dowód swojej niewinności, skarżący wskazał dowód z opinii biegłych z  Zakładu Medycyny Sądowej w L.  oraz zeznania świadków W. D., A. S. i J. W.”, „którzy zeznali w prokuraturze, lecz nie byli przesłuchani w sądzie”, a także zeznania świadków D. K. i K. W. (lekarzy w szpitalu w K.) oraz Z. U., „którzy również nie byli przesłuchani w sądzie”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie jest bezzasadne.
Przywoływane przez skarżącego argumenty nie mogły doprowadzić do wzruszenia zaskarżonego orzeczenia. Podniesione w zażaleniu okoliczności nie tylko bowiem, w istotnym zakresie, nie były eksponowane w pismach złożonych w toku postępowania w sprawie II KO 115/21,  ale nade wszystko żadna z tych okoliczności nie może być zakwalifikowana jako „podpadająca” pod którąkolwiek, z przewidzianych w kodeksie postępowania karnego, podstaw wznowieniowych. Dotyczy to również ujętej w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. podstawy
propter nova
. Należy bowiem zauważyć, że zawarte w powołanym przepisie sformułowanie „nowe fakty lub dowody” oznacza fakty i dowody, które w toku postępowania (tj. do momentu jego prawomocnego zakończenia) nie były znane zarówno sądowi, jak i stronie. Ciężar wykazania przesłanki „nowości” spoczywa przy tym na wnioskodawcy, a niewywiązanie się z tego zadania skutkuje oddaleniem wniosku. W analizowanej sprawie zaś skarżący nie wykazał, by przywoływane w zażaleniu dowody miały charakter dowodów „nowych” (w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.). Co więcej, treść  przedmiotowego środka zaskarżenia uprawnia do wnioskowania, że eksponowane w nim dowody były skazanemu znane już w toku postępowania, którego dotyczy wniosek o wznowienie.
Zauważyć wypada, że w doktrynie i judykaturze trafnie podkreśla się, iż w razie powoływania się na podstawę
de novis,
wnioskodawca obarczony jest ciężarem uprawdopodobnienia zasadności wniosku o wznowienie postępowania, skoro wcześniej prawomocnym wyrokiem skazującym obalone zostało domniemanie niewinności. Nie wystarczy zatem samo powoływanie się na nowy fakt czy dowód, ale skarżący powinien  przedstawić co najmniej tzw. dowód swobodny (np. pisemne oświadczenie określonej osoby) świadczący o błędności skazania (zob.  D. Świecki (w:) B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, komentarz do art. 540, teza 20 i powołane tam judykaty). I tego wymogu skarżący nie dopełnił.
Skarżący nie przedstawił także prawomocnego wyroku o jakim stanowi art. 541 § 1 k.p.k., który to wyrok miałby kluczowe znaczenie w kontekście podstawy wznowieniowej z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.
W tym stanie rzeczy zażalenie należało uznać za bezzasadne. W konsekwencji  zaskarżone postanowienie utrzymano w mocy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI