V KO 95/21

Sąd Najwyższy2022-03-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko rodzinie i opieceŚrednianajwyższy
art. 209 k.k.przekazanie sprawywyłączenie sędziegobezstronność sąduwymiar sprawiedliwościSąd Najwyższyalimenty

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą przestępstwa alimentacyjnego innemu sądowi rejonowemu ze względu na bliskie relacje zawodowe i towarzyskie sędziów z sądu pierwotnie właściwego z jedną z osób pokrzywdzonych.

Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej przestępstwa alimentacyjnego innemu sądowi, ponieważ jedna z pokrzywdzonych, K. F., jest sędzią pracującym w tym sądzie. Wielu sędziów tego sądu złożyło wnioski o wyłączenie z uwagi na znajomość z K. F., która jest osobą powszechnie znaną i utrzymuje relacje towarzyskie z większością sędziów. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że takie okoliczności mogą negatywnie wpływać na odbiór społeczny sprawy i rodzić podejrzenie braku bezstronności.

Do Sądu Rejonowego w P. wpłynęło zażalenie na postanowienie prokuratora w sprawie o przestępstwo określone w art. 209 § 1 k.k. (niealimentacja). Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Uzasadnieniem wniosku była okoliczność, że jedną z osób pokrzywdzonych jest sędzia K. F., pracująca w Wydziale V Cywilnym Sądu Rejonowego w P.. Wielu sędziów tego sądu złożyło wnioski o wyłączenie od prowadzenia sprawy ze względu na znajomość z K. F., która jest osobą powszechnie znaną i utrzymuje relacje towarzyskie z większością sędziów tego sądu, a także z sędziami innych sądów. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że choć art. 37 k.p.k. powinien być stosowany wyjątkowo, to sytuacja, w której sędzia jest stroną postępowania w sądzie, w którym pracuje, może godzić w prawidłowość rozpoznania sprawy i dobro wymiaru sprawiedliwości. Bliskie związki zawodowe i towarzyskie między sędziami mogą wpływać na negatywny odbiór społeczny sprawy i rodzić podejrzenie braku bezstronności sądu. W związku z tym Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L..

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędzia jest stroną postępowania w sądzie, w którym pracuje, może negatywnie wpływać na odbiór społeczny sprawy i rodzić podejrzenie braku bezstronności, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
K. F.osoba_fizycznapokrzywdzona/sędzia

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, stosowana wyjątkowo, gdy skierowanie sprawy do sądu właściwego według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy, wpływając negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarancja rozpoznania sprawy przez właściwy sąd.

k.k. art. 209 § 1

Kodeks karny

Przestępstwo niealimentacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bliskie relacje zawodowe i towarzyskie sędziów z sądu właściwego z osobą pokrzywdzoną (sędzią pracującą w tym sądzie) mogą wpływać na negatywny odbiór społeczny sprawy i rodzić podejrzenie braku bezstronności. Sytuacja ta godzi w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy i dobro wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości negatywny odbiór społeczny sprawy podejrzenie braku bezstronności sądu

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na bliskie relacje zawodowe i towarzyskie sędziów z osobą pokrzywdzoną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy osoba pokrzywdzona jest sędzią pracującym w sądzie właściwym miejscowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są pozory bezstronności i jak relacje międzyludzkie w środowisku sędziowskim mogą wpływać na przebieg postępowania, nawet jeśli obiektywizm nie jest kwestionowany.

Sędzia jako strona w sądzie, w którym pracuje – Sąd Najwyższy przekazuje sprawę.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KO 95/21
POSTANOWIENIE
Dnia 3 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie
K. F.
w przedmiocie wystąpienia Sądu Rejonowego w P.  do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L..
UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego w P.  wpłynęło zażalenie pełnomocnika m.in. K. F. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P.  z 19 lipca 2021 r. wydane w sprawie PR 1 Ds. (…) o przestępstwo określone w art. 209 § 1 kk.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 r., VI Kp (…), Sąd Rejonowy – w P.  zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.
Uzasadniając swój wniosek Sąd wskazał, że okoliczności ujawnione w aktach sprawy wskazują, że sprawa dotyczy kwestii alimentacyjnych między członkami rodziny, a jedną z osób pokrzywdzonych występujących w sprawie jest żaląca się na nadmienione postanowienie prokuratury K. F.. Od wielu lat pełni ona służbę sędziego, obecnie w Wydziale V Cywilnym Sądu Rejonowego w P.. Część sędziów tego Sądu złożyła wnioski o wyłączenie od prowadzenia sprawy powołując się na znajomość z sędzią K. F.. Sędzia K. F. jest osobą powszechnie znaną. Jak wynika ze złożonych oświadczeń, większość sędziów tut. Sądu utrzymuje z sędzią relacje towarzyskie. Z racji długiego okresu pełnionej służby, a także udziału we wspólnych szkoleniach dla sędziów, Sędzia K. F. utrzymuje również znajomości z sędziami innych sądów, w tym Sądu Okręgowego w P..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w P.  - jest zasadny.
Przepis art. 37 k.p.k. stanowi odstępstwo od
zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w drodze wskazania innego sądu równorzędnego. Wprowadza więc on także odstępstwo od przewidzianej w art. 45 ust. 1 Konstytucji gwarancji rozpoznania sprawy przez właściwy sąd. Dlatego art. 37 k.p.k. nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej, a przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu powinno mieć miejsce wyjątkowo (
por. postanowienia SN: z 12.02.2002 r., V KO 4/02, LEX nr 53043; z 13.12.2002 r., III KO 53/02, LEX nr 75503; z 21.01.2003 r., III KO 59/02, LEX nr 77010; z 11.01.2012 r., II KO 93/11, LEX nr 1108480).
Niemniej jednak instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k. powinna znaleźć zastosowanie w sytuacjach, w których skierowanie sprawy do sądu właściwego według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania sprawy, wpływając negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Do takich sytuacji należy rozpoznanie sprawy przez Sąd, w którym pracuje sędzia będąca stroną postępowania. Nie przesądzając braku obiektywizmu sędziów tego sądu, fakt bliskich związków zawodowych i towarzyskich między sędziami orzekającymi w tym samym sądzie, wpływałby na negatywny odbiór społeczny sprawy i rodziłby podejrzenie braku bezstronności sądu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI