V KO 95/16

Sąd Najwyższy2017-01-26
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościstan zdrowiaoskarżyciel prywatnySąd Najwyższykodeks postępowania karnegoart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi ze względu na zły stan zdrowia oskarżyciela prywatnego, uniemożliwiający mu udział w rozprawach.

Sąd Rejonowy w J. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko D. J. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L. Głównym powodem była zły stan zdrowia oskarżyciela prywatnego K. Ł., który uniemożliwiał mu stawiennictwo na rozprawach. Sąd Najwyższy uznał wniosek za uzasadniony, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości i potrzebę zapewnienia efektywnej realizacji prawa pokrzywdzonego do udziału w postępowaniu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w J. o przekazanie sprawy karnej przeciwko D. J. (oskarżonemu z art. 212 § 2 k.k.) do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L. Wniosek uzasadniono złym stanem zdrowia oskarżyciela prywatnego K. Ł., który uniemożliwiał mu stawiennictwo na rozprawach przed Sądem Rejonowym w J. Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z art. 37 k.p.k. Podkreślono, że zapewnienie sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania oraz umożliwienie pokrzywdzonemu aktywnego udziału w procesie jest kluczowe. Wskazano, że stan zdrowia oskarżyciela prywatnego faktycznie uniemożliwia mu udział w postępowaniu w obecnej lokalizacji, a przeniesienie sprawy do sądu miejsca jego zamieszkania pozwoli na realizację jego uprawnień. Sąd Najwyższy zaznaczył, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i stosuje się go tylko do szczególnych sytuacji, a zapewnienie efektywnej realizacji prawa pokrzywdzonego do udziału w procesie jest jedną z takich sytuacji. Nie narusza to praw oskarżonego, gdyż zawieszenie postępowania ze względu na stan zdrowia oskarżyciela również nie przyniosłoby mu korzyści.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zły stan zdrowia oskarżyciela prywatnego, uniemożliwiający mu udział w postępowaniu, uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., jeśli jest to konieczne dla zapewnienia sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania oraz realizacji prawa pokrzywdzonego do udziału w procesie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości obejmuje nie tylko obiektywizm orzekania, ale także sprawność i szybkość postępowania. Umożliwienie pokrzywdzonemu aktywnego udziału w procesie, nawet jeśli wymaga to odstąpienia od ogólnej właściwości miejscowej sądu, jest realizacją jego uprawnień i leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
D. J.osoba_fizycznaoskarżony
K. Ł.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i stosuje się go do szczególnych sytuacji, gdy pozostawienie sprawy pod osądem właściwego sądu jest niemożliwe lub niecelowe, w tym w celu zapewnienia efektywnej realizacji prawa uczestniczenia pokrzywdzonego w procesie.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 22

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy możliwości zawieszenia postępowania ze względu na stan zdrowia oskarżyciela prywatnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zły stan zdrowia oskarżyciela prywatnego uniemożliwia mu udział w rozprawach przed Sądem Rejonowym w J. Zapewnienie sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania jest elementem dobra wymiaru sprawiedliwości. Realizacja prawa pokrzywdzonego do aktywnego udziału w procesie jest ważna i może wymagać odstąpienia od ogólnej właściwości miejscowej sądu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości realnym zagrożeniu sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego realizującego ustawowy postulat rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie zapewnienie efektywnej realizacji prawa uczestniczenia i aktywnego brania przez pokrzywdzonego udziału w procesie

Skład orzekający

Dorota Rysińska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej ze względu na stan zdrowia oskarżyciela prywatnego i dobro wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zastosowania art. 37 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak dobro wymiaru sprawiedliwości i prawa stron mogą prowadzić do nietypowych rozstrzygnięć proceduralnych, nawet w sprawach karnych.

Zdrowie pokrzywdzonego ważniejsze niż miejsce rozprawy? Sąd Najwyższy zmienia bieg sprawy karnej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 95/16
POSTANOWIENIE
Dnia 26 stycznia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska
w sprawie
D. J.
oskarżonego z art. 212 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 stycznia 2017 r.
wystąpienia Sądu Rejonowego w J. z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II K (…),
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.
UZASADNIENIE
O
pisanym postanowieniem Sąd Rejonowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozważnie przekazania sprawy prowadzonej przeciwko D. J. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L. W uzasadnieniu wystąpienia wskazano na zły stan zdrowia oskarżyciela prywatnego K. Ł., uniemożliwiający mu stawiennictwo na rozprawach przed Sądem Rejonowym w J.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Przedłożona inicjatywa występującego Sądu okazała się uzasadniona. Ustalony przez biegłego sądowego stan zdrowia oskarżyciela prywatnego faktycznie uniemożliwia mu udział w postepowaniu, o ile prowadzone byłoby ono w siedzibie Sądu Rejonowego w J. Należy zatem uznać, że byłoby to sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.), skoro prowadzenie tego postępowania z udziałem oskarżyciela jest możliwe, tyle że przed innym sądem – sądem miejsca jego zamieszkania.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, uzasadniające korzystanie z właściwości delegacyjnej na podstawie art. 37 k.p.k., przejawia się nie tylko w realnym zagrożeniu obiektywizmu w orzekaniu o odpowiedzialności karnej, lecz także w równie realnym zagrożeniu sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego, realizującego ustawowy postulat rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Pogląd ten, rzecz jasna, w niczym nie modyfikuje jednolitego stanowiska, wyrażanego w odniesieniu do wszelkich przesłanek przyjmowanych jako źródło zagrożenia dla wskazanego wyżej dobra, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a co za tym idzie, ma on zastosowanie tylko do szczególnych sytuacji, co do których faktycznie nie sposób zaaprobować stanu, jaki wiąże się z pozostawieniem sprawy pod osądem właściwego sądu.
W tym właśnie obszarze mieści się zapewnienie efektywnej realizacji prawa uczestniczenia i aktywnego brania przez pokrzywdzonego udziału w procesie, w którym rozpatrywana jest sprawa przestępstwa popełnionego na jego szkodę. O ile pokrzywdzony wykazuje wolę brania udziału w postępowaniu, w szczególności jako oskarżyciel prywatny, nie ma podstaw do odmówienia mu realizacji jego uprawnień, możliwej tylko przy odstąpieniu od ogólnej właściwości miejscowej sądu. W niniejszej sprawie uzasadnione powody związane z stanem zdrowia oskarżyciela nakazują tak uczynić. Nie narusza to też praw oskarżonego, skoro wchodząca w grę ewentualność zawieszenia postępowania ze względu na stan zdrowia oskarżyciela prywatnego, uniemożliwiający mu udział w rozprawie (art. 22 k.p.k.), utrzymywałaby zarazem stan oskarżenia, bez możliwości uzyskania przez oskarżonego jakiegokolwiek (także obejmującego aktualne badanie przesłanki przedawnienia karalności zarzucanych czynów) korzystnego dlań rozstrzygnięcia.
Kierując się zatem przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI