V KO 94/25

Sąd Najwyższy2025-08-13
SNKarnewykonanie karyWysokanajwyższy
kara pozbawienia wolnościwznowienie postępowaniasędziaobsada sąduniezawisłośćbezstronnośćkpkkkw

Podsumowanie

Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu w sprawie dotyczącej przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności, oddalając zarzut nienależytej obsady sądu.

Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię wznowienia postępowania z urzędu w sprawie zakończonej postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, które utrzymało w mocy odmowę udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności. Skazany B.D. wniósł zażalenie, zarzucając wadliwe powołanie sędziego orzekającego w sprawie. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, stwierdzając brak bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. i podkreślając konieczność indywidualnej oceny niezawisłości i bezstronności sędziego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, które zostało zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 października 2024 r. (sygn. akt II AKzw 2047/24). Postanowienie to utrzymywało w mocy decyzję Sądu Okręgowego w Bydgoszczy o odmowie udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności dla skazanego B.D. Skazany oraz jego obrońca wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, podnosząc zarzut wadliwego powołania sędziego orzekającego w sprawie (SSA X. Y.). Sąd Najwyższy, analizując akta sprawy, nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Oddalając zażalenie, Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), zgodnie z którą brak jest podstaw do automatycznego uznawania sędziów powołanych po 17 stycznia 2018 r. za niespełniających standardu bezstronności. Podkreślono, że konieczne jest indywidualne wykazanie konkretnych okoliczności podważających niezawisłość lub bezstronność sędziego w danej sprawie. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że orzecznictwo TSUE i ETPCz wymaga indywidualnej oceny niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście konkretnej sprawy. Wobec braku uzasadnionych podstaw, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie stwierdzono podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie stwierdził bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z zarzutem nienależytej obsady sądu. Podkreślono, że ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być indywidualna i oparta na konkretnych okolicznościach sprawy, a nie na ogólnych założeniach dotyczących sposobu powołania sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
B.D.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazano na pkt 2 jako potencjalną bezwzględną przyczynę odwoławczą, która jednak nie została stwierdzona w niniejszej sprawie.

Pomocnicze

k.k.w. art. 1 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Konieczność indywidualnej oceny niezawisłości i bezstronności sędziego in concreto. Ogólne zarzuty dotyczące powołania sędziego nie są wystarczające do stwierdzenia nienależytej obsady sądu.

Odrzucone argumenty

Zarzut wadliwego powołania sędziego rozpoznającego sprawę.

Godne uwagi sformułowania

nie stwierdza podstaw do wznowienia postępowania z urzędu brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być przeprowadzona w konkretnych okolicznościach danej sprawy

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście zarzutów dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych po zmianach w procedurze nominacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zarzuty wobec sędziego są ogólne i niepoparte konkretnymi dowodami w danej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii ustrojowej związanej z niezawisłością sędziowską i jej wpływem na proces karny, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Czy sędzia powołany po 2018 roku automatycznie oznacza nienależycie obsadzony sąd? Sąd Najwyższy odpowiada.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
V KO 94/25
POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie
B.D.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 sierpnia 2025 r.
kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 października 2024 r. (sygn. akt II AKzw 2047/24),
nie stwierdza podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
[WB]
UZASADNIENIE
Dnia 31 października 2024 roku Sąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznał zażalenie
B.D., a także jego obrońcy, na postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 10 września 2024 roku. Postanowienie to dotyczyło
odmowy udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w.,
postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Sąd Apelacyjny w pełni podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, uznając, że
w sprawie B.D. nie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności. Dotyczy to zarówno okoliczności
natury zdrowotnej, jak i osobistej, które były podstawą wniosku skazanego i jego obrońcy.
Na to postanowienie zażalenie wniósł skazany, zarzucając wadliwe powołane sędziego rozpoznającego sprawę (SSA X. Y.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne.
Analiza akt sprawy nie pozwala na wysnucie wniosku, jakoby zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22, OSNK 2022, nr 6, poz. 22) brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Oznacza to, że należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym. Jak wynika z akt sprawy ani z uzasadnienia kasacji, kwestia powołania sędziego orzekającego w sprawie nie wskazuje na zaistnienia takich wad, które powodowałyby konieczność uznania, że w istocie w tej konkretnej sprawie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza opisana w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. Zwłaszcza, że w tym zakresie poszerzonej argumentacji nie przedstawił sam skarżący, pozostając na bardzo ogólnych twierdzeniach. Nie wskazał żadnych okoliczności, które in concreto prowadziłyby do potwierdzenie się sygnalizowanych przez niego obaw w odniesieniu do niezawisłości członka składu sądu w niniejszej sprawie.
W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka konsekwentnie podkreśla się, że
ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być przeprowadzona w konkretnych okolicznościach danej sprawy
(tzw. "test niezawisłości").
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
[WB]
[r.g.]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę