Orzeczenie · 2025-08-13

V KO 94/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-08-13
SNKarnewykonanie karyWysokanajwyższy
kara pozbawienia wolnościwznowienie postępowaniasędziaobsada sąduniezawisłośćbezstronnośćkpkkkw

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, które zostało zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 października 2024 r. (sygn. akt II AKzw 2047/24). Postanowienie to utrzymywało w mocy decyzję Sądu Okręgowego w Bydgoszczy o odmowie udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności dla skazanego B.D. Skazany oraz jego obrońca wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, podnosząc zarzut wadliwego powołania sędziego orzekającego w sprawie (SSA X. Y.). Sąd Najwyższy, analizując akta sprawy, nie stwierdził podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Oddalając zażalenie, Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), zgodnie z którą brak jest podstaw do automatycznego uznawania sędziów powołanych po 17 stycznia 2018 r. za niespełniających standardu bezstronności. Podkreślono, że konieczne jest indywidualne wykazanie konkretnych okoliczności podważających niezawisłość lub bezstronność sędziego w danej sprawie. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że orzecznictwo TSUE i ETPCz wymaga indywidualnej oceny niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście konkretnej sprawy. Wobec braku uzasadnionych podstaw, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście zarzutów dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych po zmianach w procedurze nominacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy zarzuty wobec sędziego są ogólne i niepoparte konkretnymi dowodami w danej sprawie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy udzielenia przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie stwierdzono podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie stwierdził bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z zarzutem nienależytej obsady sądu. Podkreślono, że ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być indywidualna i oparta na konkretnych okolicznościach sprawy, a nie na ogólnych założeniach dotyczących sposobu powołania sędziego.

Czy zarzut nienależytej obsady sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) jest zasadny w sytuacji, gdy skarżący podnosi jedynie ogólne wątpliwości co do powołania sędziego, nie wskazując konkretnych okoliczności podważających jego niezawisłość lub bezstronność w danej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut taki nie jest zasadny, jeśli nie zostanie poparty konkretnymi dowodami lub argumentacją wskazującą na naruszenie w konkretnej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na własne orzecznictwo (I KZP 2/22) oraz orzecznictwo TSUE i ETPCz, podkreślił, że ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być przeprowadzona in concreto. Ogólne twierdzenia dotyczące sposobu powołania sędziego nie są wystarczające do stwierdzenia nienależytej obsady sądu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
B.D.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazano na pkt 2 jako potencjalną bezwzględną przyczynę odwoławczą, która jednak nie została stwierdzona w niniejszej sprawie.

Pomocnicze

k.k.w. art. 1 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Konieczność indywidualnej oceny niezawisłości i bezstronności sędziego in concreto. • Ogólne zarzuty dotyczące powołania sędziego nie są wystarczające do stwierdzenia nienależytej obsady sądu.

Odrzucone argumenty

Zarzut wadliwego powołania sędziego rozpoznającego sprawę.

Godne uwagi sformułowania

nie stwierdza podstaw do wznowienia postępowania z urzędu • brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym • ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być przeprowadzona w konkretnych okolicznościach danej sprawy

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście zarzutów dotyczących niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych po zmianach w procedurze nominacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zarzuty wobec sędziego są ogólne i niepoparte konkretnymi dowodami w danej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii ustrojowej związanej z niezawisłością sędziowską i jej wpływem na proces karny, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Czy sędzia powołany po 2018 roku automatycznie oznacza nienależycie obsadzony sąd? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst