III KO 174/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy wyłączył sędziów Annę Dziergawkę i Antoniego Bojańczyka od rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego z powodu wadliwości ich powołania.
Obrońca skazanego W. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego oraz wnioski o wyłączenie sędziów Anny Dziergawki i Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie. Jako podstawę wniosków o wyłączenie wskazano okoliczności związane z powołaniem sędziów w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 roku. Sąd Najwyższy uznał wnioski za zasadne, powołując się na uchwałę połączonych izb SN z 2020 roku, która stwierdza nienależytą obsadę sądu w takich przypadkach.
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego W. W. o wznowienie postępowania kasacyjnego, które zostało zakończone postanowieniem SN z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt III KK 573/22. Po powiadomieniu stron o składzie sądu, obrona złożyła wnioski o wyłączenie od udziału w sprawie sędziów SN Anny Dziergawki i Antoniego Bojańczyka. Uzasadniając wnioski, obrońca odwołał się do okoliczności związanych z powołaniem wskazanych sędziów w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy uznał wnioski o wyłączenie za zasadne. Podstawą rozstrzygnięcia była uchwała składu połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-1/20), zgodnie z którą nienależyta obsada sądu zachodzi także wtedy, gdy w składzie bierze udział osoba powołana na urząd sędziego SN na wniosek KRS ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. Sąd wskazał, że postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem wskazanych sędziów byłoby obciążone wadą traktowaną jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Dodatkowo, Sąd zauważył, że wniosek wznowieniowy i wcześniejsza kasacja również wskazywały na zarzuty związane z nienależytą obsadą sądów, co mogłoby rodzić wątpliwości co do bezstronności sędziów rozpoznających wniosek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wnioski o wyłączenie sędziów są zasadne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu połączonych izb SN z 2020 r., która stwierdza nienależytą obsadę sądu w przypadku udziału sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 2017 r. Ponadto, rozpoznawanie wniosku przez tych sędziów mogłoby budzić wątpliwości co do ich bezstronności, gdyż pośrednio wypowiadaliby się co do własnego statusu sędziowskiego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wyłączenie sędziów
Strona wygrywająca
obrońca skazanego W. W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. W. | osoba_fizyczna | skazany |
| Anna Dziergawka | osoba_fizyczna | sędzia |
| Antoni Bojańczyk | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędziowie zostali powołani na urząd w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Uchwała składu połączonych Izb SN z 2020 r. (BSA I-4110-1/20) stanowi, że taka obsada sądu jest nienależyta. Rozpoznawanie wniosku przez wskazanych sędziów mogłoby budzić wątpliwości co do ich bezstronności, gdyż pośrednio wypowiadaliby się co do własnego statusu sędziowskiego.
Godne uwagi sformułowania
nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem wskazanych Sędziów byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. wskazani wyżej sędziowie rozpoznając przedmiotowy wniosek wypowiadaliby się pośrednio co do własnego statusu sędziowskiego.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
przewodniczący
Anna Dziergawka
członek
Antoni Bojańczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziów w sprawach, gdzie ich powołanie budzi wątpliwości prawne związane z trybem nominacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powołania sędziów na podstawie przepisów z 2017 r. i uchwały SN z 2020 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i prawidłowością powoływania sędziów, co ma szerokie znaczenie społeczne i prawne.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziów z powodu wadliwego powołania – kluczowa decyzja dla praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KO 174/24 POSTANOWIENIE Dnia 21 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie wniosków obrońcy skazanego W. W. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego Anny Dziergawki i Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2022r. w sprawie o sygn. akt III KK 573/22 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 stycznia 2025r. na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42 § 1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego Annę Dziergawkę i Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2022r. w sprawie o sygn. akt III KK 573/22 złożonego przez obrońcę skazanego W. W., a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KO 174/24. ł.n UZASADNIENIE W dniu 22 października 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego W. W. o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt III KK 573/22. Następnie, po powiadomieniu stron o składzie Sądu Najwyższego, obrona złożyła wnioski o wyłączenie od udziału w tej sprawie SSN Anny Dziegawki i Antoniego Bojańczyka. Uzasadniając wnioski obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanych Sędziów w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3). Sąd Najwyższy zważył co następuje: Złożony przez obrońcę wnioski o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy zawisłej w Sądzie Najwyższym Sędziów SN Anny Dziergawki i Antoniego Bojańczyka są zasadne. Rozważania w niniejszej sprawie w istocie ograniczyć należy do stwierdzenia, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „ nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3) ”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Wyżej wskazana okoliczność czyni koniecznym uznanie zasadności złożonych przez obrońcę wniosków, gdyż postępowanie prowadzone przez sąd w składzie z udziałem wskazanych Sędziów byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w wyżej wskazanej uchwale, jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Z oczywistych względów do takich sytuacji dopuszczać nie można. Dodatkowo wskazać należy, że zarówno sam wniosek wznowieniowy, jak i wcześniejsza kasacja, wskazują również na zarzuty związane z nienależytą obsadą sądów rozpoznających sprawę i to powiązane z tą samą wadą procesu nominacyjnego sędziów. Powstawałaby zatem sytuacja, że wskazani wyżej sędziowie rozpoznając przedmiotowy wniosek wypowiadaliby się pośrednio co do własnego statusu sędziowskiego. Taka sytuacja musiałaby nasuwać najdalej idące wątpliwości co do ich bezstronności. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. ł.n r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI