IV KO 34/13

Sąd Najwyższy2013-05-22
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądubezstronność sędziegoSąd Najwyższyzażalenieodmowa wszczęcia śledztwakodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi, uznając, że zarzuty wobec sędziego związane z jego pracą orzeczniczą nie uzasadniają wątpliwości co do bezstronności sądu.

Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu orzekającemu w tym sądzie. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, argumentując, że zarzuty o charakterze wyłącznie orzeczniczym, bez postępowania dyscyplinarnego, nie rodzą automatycznie wątpliwości co do bezstronności sądu. Podkreślono, że takie praktyki mogą być nadużywane do wpływania na właściwość sądów, a ewentualne wątpliwości co do konkretnego sędziego można rozwiązać w trybie art. 42 § 1 k.p.k.

Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, które zostało skierowane przez M. M. i dotyczyło sędziego orzekającego w Sądzie Rejonowym w S. Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt, iż postępowanie dotyczy sędziego związanego z sądem właściwym do rozpoznania sprawy, nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd podkreślił, że zarzuty wobec sędziego miały charakter wyłącznie związany z jego zwykłą pracą orzeczniczą i nie toczyło się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. W ocenie Sądu Najwyższego, przekazywanie sprawy w takich okolicznościach byłoby niecelowe i mogłoby budować przekonanie o łatwości manipulowania właściwością sądów. Sąd zaznaczył, że traktowanie zarzutów sprowadzających się do nieakceptowania orzeczenia jako przestępstwa jest nagminną metodą stosowaną przez strony, która nie może prowadzić do destrukcji systemu wymiaru sprawiedliwości. Wskazano, że kontrola prawidłowości sporządzenia protokołów jest możliwa do przeprowadzenia za pomocą zwykłych środków procesowych, a wątpliwości co do bezstronności konkretnego sędziego można rozwiązać w trybie art. 42 § 1 k.p.k.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziego związanego z sądem właściwym do rozpoznania sprawy, nie oznacza automatycznie konieczności przyjęcia, iż spełnione zostały przesłanki z art. 37 k.p.k. poprzez możliwość zrodzenia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów danego sądu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty o charakterze wyłącznie orzeczniczym, bez postępowania dyscyplinarnego, nie rodzą automatycznie wątpliwości co do bezstronności sądu. Podkreślono, że takie praktyki mogą być nadużywane do wpływania na właściwość sądów, a ewentualne wątpliwości co do konkretnego sędziego można rozwiązać w trybie art. 42 § 1 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strony

NazwaTypRola
M. M.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozwiązywania wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty wobec sędziego mają charakter wyłącznie orzeczniczy i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne. Przekazywanie sprawy w takich okolicznościach nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, a może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością. Kontrola prawidłowości sporządzenia protokołów możliwa jest do przeprowadzenia przy pomocy „zwykłych” środków procesowych. Wątpliwości co do bezstronności indywidualnie wskazanego sędziego można rozwiązać w trybie art. 42 § 1 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziego związanego z sądem właściwym do rozpoznania sprawy, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na wątpliwości co do bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

nie może ona prowadzić do destrukcji systemu wymiaru sprawiedliwości, choćby w zakresie dowolnego wpływania przez nie na kształtowanie właściwości sądów. może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością.

Skład orzekający

Jacek Sobczak

przewodniczący

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi w przypadku zarzutów wobec sędziego, zwłaszcza gdy dotyczą one jego pracy orzeczniczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy w postępowaniu karnym, gdzie zarzuty wobec sędziego nie są powiązane z postępowaniem dyscyplinarnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - bezstronności sądu i możliwości wpływania na właściwość sądu przez strony postępowania. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przesłanki do przekazania sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy zarzuty wobec sędziego zawsze oznaczają konieczność zmiany sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 34/13
POSTANOWIENIE
Dnia 22 maja 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Sobczak (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
‎
SSN Jarosław Matras
w sprawie zażalenia złożonego przez
M. M.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 22 maja 2013r.
wniosku Sądu Rejonowego w S. z dnia 16 kwietnia 2013r., sygn. akt II Kp …/13,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Wniosek Sądu Rejonowego nie jest zasadny.
Sąd Rejonowy zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, z powołaniem się na okoliczność, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa skierowane przez M. M. Zawiadomienie o przestępstwie wniesione przez M. M. dotyczy sędziego orzekającego w Sądzie Rejonowym w S., a więc właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu Najwyższego sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziego związanego z sądem właściwym do rozpoznania zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, nie oznacza automatycznie konieczności przyjęcia, iż spełnione zostały przesłanki z art. 37 k.p.k. poprzez możliwość zrodzenia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów danego sądu. Bezsprzecznie z reguły tak będzie, jednak każde orzeczenie rozstrzygając konkretną sprawę, musi mieć na względzie jej realia. W tym wypadku – to, że stawiane sędziemu zarzuty mają charakter wyłącznie wiążący się z jego zwykłą pracą orzeczniczą i nie toczy się przeciwko niemu postępowanie dyscyplinarne o to samo zachowanie – czyni przekazywanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości innemu sądowi równorzędnemu, niecelowym. Wcale bowiem nie służy wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sądów, lecz przeciwnie, może budować przekonanie o łatwości manipulowania ich ustawową właściwością. Trudno też akceptować i traktować jako poważne, zarzuty sprowadzające się do prezentowania stanowiska, że orzeczenie, które nie jest akceptowane z jakichś względów, przez którąś ze stron, zostało wydane w wyniku przekroczenia przez sędziego uprawnień o charakterze przestępczym. Taka metoda jest przez strony stosowana nagminnie, ale nie może ona prowadzić do destrukcji systemu wymiaru sprawiedliwości, choćby w zakresie dowolnego wpływania przez nie na kształtowanie właściwości sądów. Co więcej, kontrola prawidłowości sporządzenia protokołów możliwa jest do przeprowadzenia przy pomocy „zwykłych” środków procesowych.
O ile zaś w konkretnym przypadku zaistnieją wątpliwości co do bezstronności indywidualnie wskazanego do rozpoznania sprawy sędziego, zawsze można je rozwiązać w trybie art. 42§1 k.p.k.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI