V KO 92/25

Sąd Najwyższy2025-06-25
SNKarnewznowienie postępowaniaWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniasąd najwyższyniezawisłość sędziowskabezstronnośćpraworządnośćskład sąduart. 439 k.p.k.nominacje sędziowskie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego, uznając go za oczywiście bezzasadny z powodu braku konkretnych dowodów na nienależyte obsadzenie sądu.

Obrońca skazanego M. G. złożył wniosek o wznowienie postępowania, kwestionując niezawisłość i bezstronność sędzi Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, która uzyskała nominację w specyficznych warunkach. Sąd Najwyższy, analizując wniosek, uznał go za oczywiście bezzasadny, wskazując na brak konkretnych dowodów potwierdzających wadliwość składu orzekającego w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podkreślono konieczność indywidualnej oceny niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście konkretnej sprawy.

Wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez obrońcę skazanego M. G., który podniósł zarzut nienależytego obsadzenia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Argumentowano, że jedna z sędziów, SSA X.Y., uzyskała nominację w warunkach budzących wątpliwości co do jej niezawisłości i bezstronności, co miało dyskwalifikować cały skład orzekający. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek na posiedzeniu i postanowił odmówić jego przyjęcia z powodu oczywistej bezzasadności. Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały SN z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), zgodnie z którą samo uzyskanie nominacji po 17 stycznia 2018 r. nie przesądza o braku spełnienia minimalnego standardu bezstronności. Podkreślono, że konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności (in concreto) wskazujących na wątpliwości co do niezawisłości sędziego w danej sprawie. Sąd Najwyższy stwierdził, że ani akta sprawy, ani uzasadnienie wniosku nie zawierały takich dowodów, a obrona poprzestała na ogólnych twierdzeniach, nie rozwijając wątku niezawisłości członka składu sądu w kontekście orzecznictwa ETPCz i TSUE, które wymagają indywidualnej oceny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek jest oczywiście bezzasadny, jeśli opiera się jedynie na ogólnych twierdzeniach dotyczących sposobu powołania sędziego, bez wykazania konkretnych wadliwości w jego niezawisłości lub bezstronności w odniesieniu do konkretnej sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na własne orzecznictwo (I KZP 2/22) oraz orzecznictwo ETPCz i TSUE, zgodnie z którym ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być przeprowadzona indywidualnie (in concreto) w okolicznościach danej sprawy. Ogólne odwołanie do sposobu powołania sędziego nie jest wystarczające do stwierdzenia nienależytego obsadzenia sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić przyjęcia wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania prawomocnego wyroku)

Strony

NazwaTypRola
M. G.osoba_fizycznaskazany
Sąd Apelacyjny w Gdańskusądsąd niższej instancji

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 545 § 3

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia powołany po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony. Należy wykazać in concreto, że istnieją wątpliwości co do niezawisłości sędziego.

Konstytucja RP art. 187

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny. Brak konkretnych dowodów na nienależyte obsadzenie sądu. Konieczność indywidualnej oceny niezawisłości i bezstronności sędziego (in concreto).

Odrzucone argumenty

Skład Sądu Apelacyjnego nie spełniał wymogu sądu niezawisłego i bezstronnego z powodu sposobu powołania sędziego.

Godne uwagi sformułowania

wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być przeprowadzona w konkretnych okolicznościach danej sprawy (tzw. "test niezawisłości")

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii oceny niezawisłości i bezstronności sędziego w kontekście wniosków o wznowienie postępowania, zwłaszcza w sprawach dotyczących wadliwości nominacji sędziowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania i wymaga wykazania konkretnych wadliwości, a nie tylko ogólnych zarzutów co do sposobu powołania sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezawisłości sędziowskiej, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.

Sąd Najwyższy: Ogólne zarzuty o nominacje sędziowskie nie wystarczą do wznowienia sprawy karnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 92/25
POSTANOWIENIE
Dnia 25 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie
M. G.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2025 r.,
wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2023 r. (sygn. akt II AKa 42/23),
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej
bezzasadności.
UZASADNIENIE
Obrońca M. G. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 30 listopada 2023 r. (sygn. akt II AKa 42/23). Podstawą wniosku jest argument, że skład Sądu Odwoławczego, który rozpoznawał sprawę, nie spełniał wymogu sądu niezawisłego i bezstronnego. Wskazano, że jedna z sędziów – SSA X.Y. – uzyskała nominację w warunkach odmiennych, niż wynika to z art. 187 Konstytucji RP. Oznacza to, że obrońca kwestionuje prawidłowość jej powołania na stanowisko sędziego, co, jego zdaniem, dyskwalifikuje cały skład orzekający i wymaga wznowienia postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest bezzasadny w stopniu oczywistym.
Analiza akt sprawy nie pozwala na wysnucie wniosku, jakoby zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22, OSNK 2022, nr 6, poz. 22) brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Oznacza to, że należy wykazać in concreto, że z uwagi na dające się zidentyfikować okoliczności związane z powołaniem danego sędziego do sądu, istnieją tego rodzaju wątpliwości, iż sąd w składzie którego zasiada taki sędzia jest sądem nienależycie obsadzonym. Jak wynika z akt sprawy ani z uzasadnienia wniosku, kwestia powołania sędziego orzekającego w sprawie nie wskazuje na zaistnienia takich wad, które powodowałyby konieczność uznania, że w istocie w tej konkretnej sprawie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza opisana w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. Zwłaszcza, że w tym zakresie poszerzonej argumentacji nie przedstawił sam skarżący, pozostając na bardzo ogólnych twierdzeniach. Nie wskazał żadnych okoliczności, które in concreto prowadziłyby do potwierdzenie się sygnalizowanych przez niego obaw w odniesieniu do niezawisłości członka składu sądu w niniejszej sprawie. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka konsekwentnie podkreśla się, że ocena niezawisłości i bezstronności sędziego musi być przeprowadzona w konkretnych okolicznościach danej sprawy (tzw. "test niezawisłości"). Nie wystarczy ogólne odwołanie się do sposobu powołania sędziego. Tego wątku we wniosku obrona nie rozwija nawet w minimalnym stopniu, pozostając jedynie na przytaczaniu orzeczeń ETPCz.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.
Pouczenie:
1.
W terminie zawitym 7 dni od dnia doręczenia odpisu niniejszego postanowienia strona może złożyć zażalenie do Sądu Najwyższego.
[PŁ]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI