V KO 91/20

Sąd Najwyższy2020-09-29
SNKarneśrodki zapobiegawczeWysokanajwyższy
sąd najwyższyprzekazanie sprawyart. 37 k.p.k.dobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądupowiązania rodzinnesędziapokrzywdzony

Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na powiązania rodzinne i osobiste sędziego z jedną ze stron postępowania.

Sąd Rejonowy w S. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na powiązania rodzinne podejrzanego z sędzią Sądu Okręgowego w S., który orzeka w instancji odwoławczej od orzeczeń Sądu Rejonowego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości uzasadniają takie przekazanie w wyjątkowych przypadkach, aby zapewnić swobodę orzekania i uniknąć wątpliwości co do bezstronności sądu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że ojciec podejrzanego, P. S., jest sędzią Sądu Okręgowego w S. orzekającym w instancji odwoławczej od orzeczeń Sądu Rejonowego, a także występuje jako pokrzywdzony w innej sprawie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że przekazanie sprawy jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za tym przemawiają. W tej sytuacji, ze względu na bliskie powiązania rodzinne i osobiste między podejrzanym a sędzią orzekającym w sądzie instancyjnie nadrzędnym, a także fakt, że sędzia ten jest pokrzywdzonym, Sąd Najwyższy uznał, że sprawa nie może być rozpoznawana w tym sądzie. Taka sytuacja może wpływać na swobodę orzekania oraz stwarzać w opinii publicznej uzasadnione przekonanie o niezdolności sądu do rozpoznania sprawy, co narusza dobro wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że bliskie powiązania rodzinne i osobiste między podejrzanym a sędzią orzekającym w sądzie instancyjnie nadrzędnym, a także fakt, że sędzia ten jest pokrzywdzonym, uzasadniają przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, aby zapewnić swobodę orzekania i uniknąć wątpliwości co do bezstronności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w S. (wniosek uwzględniony)

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznaautor zażalenia, podejrzany
prokurator Prokuratury Rejonowej w S.organ_państwowyorgan wydający postanowienie o zastosowaniu środków zapobiegawczych
Sąd Rejonowy w S.instytucjawnioskodawca
J. S.osoba_fizycznapokrzywdzony, ojciec podejrzanego
sędzia Sądu Okręgowego w S.osoba_fizycznaojciec podejrzanego

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. Sąd występujący z inicjatywą przekazania jest zobowiązany wykazać, że taka nadzwyczajna sytuacja zaistniała.

Pomocnicze

k.k. art. 207 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiązania rodzinne podejrzanego z sędzią orzekającym w sądzie instancyjnie nadrzędnym. Sędzia orzekający w sądzie instancyjnie nadrzędnym jest jednocześnie pokrzywdzonym w innej sprawie. Potrzeba zapewnienia swobody orzekania. Uniknięcie wątpliwości co do bezstronności sądu w opinii publicznej. Dobro wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. tego rodzaju zaszłości mogą wpływać na swobodę orzekania przez sędziów sądu właściwego, jak i z tego względu, że mogą stwarzać w opinii publicznej (także i u samego podejrzanego) racjonalnie uzasadnione przekonanie o niezdolności tego sądu do rozpoznania tej sprawy.

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do innego sądu ze względu na powiązania rodzinne i dobro wymiaru sprawiedliwości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powiązań rodzinnych z sędzią orzekającym w instancji odwoławczej oraz pokrzywdzenia przez tego sędziego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest bezstronność sądu i jak powiązania rodzinne mogą wpływać na postrzeganie sprawiedliwości, nawet jeśli nie ma bezpośredniego dowodu na stronniczość.

Czy powiązania rodzinne sędziego mogą uniemożliwić rozpoznanie sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KO 91/20
POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie
rozpoznania zażalenia P. S.  na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w. S. z dnia 14 sierpnia 2020 r. , sygn. akt PR 1 Ds.(…) o zastosowaniu środków zapobiegawczych
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 września 2020 r.,
‎
w przedmiocie wniosku Sądu Rejonowego w S.  zawartego w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2020 r., sygn. V Kp (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. .
UZASADNIENIE
Postanowieniem z
dnia 27 sierpnia   2020 r., sygn. V Kp (…), Sąd Rejonowy w S.
zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie powyżej wskazanej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – w trybie art. 37 k.p.k. Wniosek umotywowano tym, że ojciec P. S.  – autora zażalenia będącego przedmiotem rozpoznania w sprawie - podejrzanego o dokonanie przestępstwa z art. 207 § 1 k.k.m.in. na szkodę także swojego ojca J. S.  -  jest sędzią Sądu Okręgowego w S. , orzekającym w IV Wydziale Odwoławczym , w którym są rozpoznawane środki odwoławcze od orzeczeń wydanych przez Sąd Rejonowy w S.  .Nadto J. S. był długoletnim Prezesem najpierw Sądu Rejonowego w S. , a następnie Sądu Rejonowego w S. .
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Rejonowego
jest zasadny.
Niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w  zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają.
Przy czym poza sporem jest, iż to sąd występujący z taką inicjatywą jest zobowiązany wykazać (i to jednoznacznie) , iż tego rodzaju nadzwyczajna sytuacja w tej sprawie zaistniała.
Tej powinności dopełnił Sąd Rejonowy
w S.  w sposób , który pozwala uznać zasadność jego przedmiotowego wniosku.
Nie ulega bowiem wątpliwości , że opisana powyżej sytuacja nakazuje wręcz – z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości – przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi i to usytuowanemu poza terenem właściwości miejscowej Sądu Okręgowego w S. . Najbliższe powiązania rodzinne i osobiste pomiędzy składającym wspomniane zażalenie, a sędzią orzekającym w sądzie instancyjnie nadrzędnym nad sądem właściwym do rozpoznania tego zażalenia, a nadto fakt, iż sędzia ten występuje w sprawie jako pokrzywdzony, powoduje, że sprawa ta nie może być w tym sądzie właściwym rozpoznawana. Tak dlatego, że tego rodzaju zaszłości mogą wpływać na swobodę orzekania przez sędziów sądu właściwego, jak i z tego względu, że mogą stwarzać w opinii publicznej (także i u samego podejrzanego) racjonalnie uzasadnione przekonanie o niezdolności tego sądu do rozpoznania tej sprawy. Co samo w sobie nie leży w interesie wymiaru sprawiedliwości i przez to uchybia jego dobru.
Z tych to względów postanowiono jak wyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI