Orzeczenie · 2023-02-23

V KO 90/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-02-23
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniakodeks postępowania karnegointeresy procesowesąd najwyższysąd apelacyjnysąd okręgowyzażaleniezarządzenietrybunał konstytucyjny

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy podejrzanego P. Ś. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 30 października 2019 r. (sygn. akt II AKz 679/19), które utrzymało w mocy zarządzenie sędziego Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 16 sierpnia 2019 r. (sygn. akt II Kp 199/19) odmawiające przyjęcia zażalenia jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. Zarządzenie to dotyczyło odmowy przyjęcia zażalenia na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 30 lipca 2019 r. (sygn. akt II Kp 199/19), którym stwierdzono, że interesy procesowe podejrzanych J. K., W. M., K. Ś. i P. Ś., reprezentowanych przez tego samego obrońcę, nie pozostają w sprzeczności. Obrońca argumentował, że podstawą wniosku o wznowienie jest art. 540 § 2 k.p.k. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2022 r. (sygn. akt SK 53/20). Sąd Najwyższy uznał jednak wniosek za niedopuszczalny z mocy ustawy i pozostawił go bez rozpoznania. Uzasadniono to tym, że instytucja wznowienia postępowania dotyczy głównie postępowań karnych, a wyjątkowo ubocznych postępowań sądowych zakończonych prawomocnym orzeczeniem. W niniejszej sprawie postanowienie Sądu Apelacyjnego nie rozstrzygnęło definitywnie kwestii kolizji interesów ani nie wykluczyło dopuszczalności ponowienia wniosku, a jedynie przesądziło o niedopuszczalności kontroli instancyjnej zarządzenia prezesa sądu. Sąd wskazał, że w przyszłości, w przypadku ponowienia wniosku, uwzględnione zostanie stanowisko Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności art. 85 § 2 i 3 k.p.k. z Konstytucją.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności w kontekście postępowań ubocznych i orzeczeń niekończących postępowania merytorycznie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z odmową przyjęcia zażalenia na zarządzenie o braku sprzeczności interesów procesowych. Wartość precedensowa może wzrosnąć w kontekście przyszłych wniosków po wyroku TK SK 53/20.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wznowienie postępowania dotyczący odmowy przyjęcia zażalenia na zarządzenie o braku sprzeczności interesów procesowych, zakończony postanowieniem sądu drugiej instancji, może być uznany za niedopuszczalny z mocy ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wznowienie postępowania w takiej sytuacji jest niedopuszczalny z mocy ustawy, ponieważ postępowanie uboczne nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem w rozumieniu art. 540 k.p.k., a postanowienie sądu drugiej instancji nie rodzi trwałych skutków prawnych dla sytuacji prawnej podejrzanego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że instytucja wznowienia postępowania dotyczy głównie postępowań karnych lub autonomicznych postępowań ubocznych zakończonych prawomocnym orzeczeniem. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi, które jedynie utrzymało w mocy zarządzenie o niedopuszczalności zażalenia, nie zakończyło definitywnie kwestii kolizji interesów ani nie wykluczyło ponowienia wniosku, przez co nie podlega wznowieniu.

Czy postanowienie sądu drugiej instancji utrzymujące w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na zarządzenie prezesa sądu o braku sprzeczności interesów procesowych, kończy postępowanie w rozumieniu art. 540 k.p.k. i podlega wznowieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie postanowienie nie kończy postępowania w rozumieniu art. 540 k.p.k. i nie podlega wznowieniu, ponieważ nie rozstrzyga definitywnie kwestii merytorycznej ani nie powoduje trwałych skutków prawnych dla strony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienie Sądu Apelacyjnego jedynie przesądziło o niedopuszczalności kontroli instancyjnej zarządzenia prezesa sądu, nie rozstrzygając samej kwestii sprzeczności interesów procesowych. Nie wykluczyło to możliwości ponowienia wniosku w przyszłości, z uwzględnieniem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawić wniosek bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
P. Ś.osoba_fizycznapodejrzany
J. K.osoba_fizycznapodejrzany
W. M.osoba_fizycznapodejrzany
K. Ś.osoba_fizycznapodejrzany

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 85 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 85 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 85 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 430 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 545 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 639

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny z mocy ustawy, ponieważ postępowanie uboczne nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem w rozumieniu art. 540 k.p.k. • Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi nie rodzi trwałych skutków prawnych dla sytuacji prawnej podejrzanego. • Odmowa przyjęcia zażalenia na zarządzenie prezesa sądu nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 540 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi, utrzymujące w mocy zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia, stanowi orzeczenie kończące postępowanie w sprawie mającej charakter akcesoryjny i definitywnie zamyka rozpoznanie tej kwestii, powodując trwałe skutki. • Podstawą wniosku o wznowienie postępowania jest art. 540 § 2 k.p.k. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego SK 53/20.

Godne uwagi sformułowania

instytucja wznowienia postępowania nie dotyczy każdego postępowania toczącego się przed sądem • kończą postępowanie także prawomocne orzeczenia wydawane w innych, także pobocznych nurtach procesu, pod warunkiem, że definitywnie zamykają rozpoznanie danej kwestii, powodując trwałe skutki • treść postanowienia Sądu Apelacyjnego w Łodzi nie rodziła trwałych skutków dla sytuacji prawnej podejrzanego • art. 85 § 2 w związku z art. 85 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (...) w zakresie, w jakim nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie prezesa sądu, w którym stwierdza się, że interesy kilku podejrzanych, reprezentowanych przez tego samego obrońcę, nie pozostają w sprzeczności, są niezgodne z art. 42 ust. 2 w związku z art. 78 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Skład orzekający

Ryszard Witkowski

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Bednarek

członek

Adam Roch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego, w szczególności w kontekście postępowań ubocznych i orzeczeń niekończących postępowania merytorycznie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z odmową przyjęcia zażalenia na zarządzenie o braku sprzeczności interesów procesowych. Wartość precedensowa może wzrosnąć w kontekście przyszłych wniosków po wyroku TK SK 53/20.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów k.p.k. w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Kiedy wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst