V KO 89/20

Sąd Najwyższy2020-10-01
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
sąd najwyższyprzekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościsędziaobiektywizmbezstronnośćkodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek o przekazanie sprawy do innego sądu, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga rozpoznania sprawy dotyczącej zarzutów wobec sędziego przez sąd spoza okręgu.

Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu do innego sądu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy uznał, że potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, aby wykluczyć podejrzenia o brak bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej czynu z art. 231 § 1 k.k., którego popełnienie zarzucono sędziemu Sądu Okręgowego w P. Sąd Rejonowy uznał, że zapewnienie obiektywnego rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd wymaga przekazania sprawy. Sąd Najwyższy przypomniał, że właściwość delegacyjna jest środkiem wyjątkowym, stosowanym gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Wskazał, że w odbiorze społecznym mogą powstać wątpliwości co do obiektywizmu decyzji procesowych Sądu Rejonowego w P. rozpoznającego środek zaskarżenia w sprawie dotyczącej sędziego z tego okręgu. Wzgląd na konieczność wykluczenia potencjalnego przekonania o braku warunków do obiektywnego osądzenia sprawy przesądził o uwzględnieniu wniosku i przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w S..

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli istnieje potencjalne przekonanie o braku warunków do obiektywnego osądzenia sprawy przez sąd właściwy miejscowo.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zarzutów wobec sędziego, a sąd właściwy miejscowo rozpoznaje środek zaskarżenia w tej sprawie, może powstać wątpliwość co do obiektywizmu. W celu wykluczenia takich wątpliwości i zapewnienia pełnej bezstronności, przekazanie sprawy innemu sądowi jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek

Strona wygrywająca

wnioskodawca

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja właściwości delegacyjnej, stosowana wyjątkowo, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia.

Pomocnicze

Konstytucja art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada rozpoznania sprawy przez właściwy sąd.

k.p.k. art. 4

Kodeks postępowania karnego

Wymóg obiektywnego rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd.

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący nadużycia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, gdy przedmiotem sprawy jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu. Konieczność wykluczenia przekonania o braku warunków do obiektywnego osądzenia sprawy. Zapewnienie możliwości przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny w odbiorze społecznym może zatem powstać, choćby nawet nieuzasadniona, wątpliwość co do tego, czy decyzje procesowe (...) zostaną podjęte w warunkach pełnego obiektywizmu

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 37 k.p.k. w kontekście zapewnienia obiektywizmu postępowania w sprawach dotyczących sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu, a sąd właściwy miejscowo rozpoznaje środek zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – obiektywizmu i bezstronności sądownictwa, szczególnie w kontekście spraw dotyczących samych sędziów. Pokazuje mechanizmy zapewniające zaufanie do systemu prawnego.

Czy sędzia może być sądzony przez kolegę? Sąd Najwyższy o obiektywizmie w sprawach sędziów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KO 89/20
POSTANOWIENIE
Dnia 1 października 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Wiliński
w sprawie
M. K.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 października 2020 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w P.
zawartego w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt VIII Kp (…)
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i przekazać sprawę w P.  o sygn. VIII Kp (…) do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S..
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt VIII Kp (…), Sąd Rejonowy w P.  zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, w trybie art.37 k.p.k., uznając, że przemawia za tym „dobro wymiaru sprawiedliwości”. W uzasadnieniu wniosku, Sąd Rejonowy wskazał, że przedmiotowe postępowanie dotyczy rozpoznania zażalenia na postanowienie z dnia 19 grudnia 2019 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej czynu z art. 231 § 1 k.k., którego popełnienie zarzucono sędziemu Wydziału XVII Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. . Zapewnienie obiektywnego rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny Sąd rodzi, zdaniem Sądu wnioskującego, potrzebę przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek
Sądu Rejonowego w P.  zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, że korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji) w sytuacji, gdy zostanie wykazane przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego kryterium "dobra wymiaru sprawiedliwości" odnoszone jest do sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny.
Sytuacja, która wyłoniła się na gruncie niniejszej sprawy uzasadnia przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Przedmiotem sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w P.  jest zażalenie M. K.  na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P.  z dnia 19 grudnia 2019 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej czynu z art. 231 § 1 k.k., którego popełnienie zarzucono sędziemu Wydziału XVII Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w P. W odbiorze społecznym może zatem powstać, choćby nawet nieuzasadniona, wątpliwość co do tego, czy decyzje procesowe podległego Sądowi Okręgowemu w  P.  Sądu Rejonowego w P. rozpoznającego przedmiotowy środek zaskarżenia zostaną podjęte w warunkach pełnego obiektywizmu, tak jak tego wymaga art. 4 k.p.k. Wzgląd na konieczność wykluczenia potencjalnego, nawet zupełnie nieuzasadnionego przekonania o braku warunków do obiektywnego osądzenia sprawy przesądził o uwzględnieniu wniosku w niniejszej sprawie. Rozpoznanie sprawy przez sąd spoza okręgu Sądu Okręgowego w P. zapewni możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo.
Z powyżej wskazanych względów Sąd Najwyższy zastosował instytucję właściwości delegacyjnej określoną w art. 37 k.p.k. i zdecydował o przekazaniu sprawy innemu sądowi równorzędnemu - Sądowi Rejonowemu w S..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI