V KO 89/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Okręgowego o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że relacja rodzinna jednego z oskarżonych z sędzią nie narusza dobra wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Okręgowy we W. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej z art. 284 § 2 k.k. i innych do innego sądu, argumentując, że małżeństwo jednego z 23 oskarżonych jest sędzią tego sądu, co może budzić wątpliwości co do bezstronności i sprawności postępowania. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że brak jest zależności służbowych lub osobistych, które mogłyby naruszyć dobro wymiaru sprawiedliwości, a ewentualne wnioski o wyłączenie sędziów nie powinny znacząco wpłynąć na sprawność postępowania.
Sąd Okręgowy we W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej, w której oskarżonych jest 23 osoby, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Głównym argumentem Sądu Okręgowego było to, że małżonek jednego z oskarżonych, R. C., jest sędzią Sądu Rejonowego, a także przewodniczącą Wydziału i wiceprezesem tego sądu, obecnie delegowaną do orzekania w Sądzie Okręgowym. Sąd Okręgowy uznał, że taka sytuacja może naruszać dobro wymiaru sprawiedliwości, zarówno z uwagi na obiektywną możliwość podniesienia zarzutów co do bezstronności, jak i ze względu na postulaty sprawnego przeprowadzenia postępowania, w tym potencjalne stosowanie instytucji wyłączenia sędziego (art. 41 § 1 k.p.k.). Sąd Najwyższy nie podzielił tych argumentów i postanowił nie uwzględnić wniosku. Wskazał, że zmiana właściwości miejscowej jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem Sądu Najwyższego, brak jest takich zależności lub powiązań natury służbowej czy osobistej między sędziami Sądu Okręgowego a małżonkiem oskarżonego, które mogłyby teoretycznie narazić na szwank obiektywizm orzekania. Podkreślono, że okresowa delegacja sędziego do Sądu Okręgowego nie zmienia tej oceny. Sąd Najwyższy uznał również, że złożony, wieloosobowy charakter sprawy nie sprzyja sprawności postępowania w przypadku przekazania jej do innego sądu. Ewentualne wnioski o wyłączenie poszczególnych sędziów, nawet jeśli byłyby składane, nie powinny w tak dużej jednostce jak Sąd Okręgowy w W. paraliżować postępowania, a ich rozpoznanie nie powinno znacząco przedłużyć sprawy w porównaniu z trudnościami wynikającymi z konieczności wzywania uczestników do innego sądu. Z uwagi na wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i brak uzasadniających go okoliczności, Sąd Najwyższy oddalił wniosek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, relacja rodzinna jednego z oskarżonych z sędzią orzekającym w sądzie właściwym nie narusza dobra wymiaru sprawiedliwości w stopniu uzasadniającym przekazanie sprawy innemu sądowi, jeśli nie istnieją inne zależności lub powiązania, które mogłyby obiektywnie wpłynąć na swobodę orzekania lub stworzyć przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że brak jest wystarczających podstaw do przekazania sprawy innemu sądowi. Stwierdzono, że relacja rodzinna nie tworzy zależności służbowych ani osobistych, które mogłyby narazić na szwank dobro wymiaru sprawiedliwości. Podkreślono, że złożony charakter sprawy nie sprzyja sprawności postępowania po przekazaniu, a ewentualne wnioski o wyłączenie sędziów nie powinny paraliżować pracy tak dużej jednostki jak Sąd Okręgowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strona wygrywająca
Oskarżeni
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| 22 innych oskarżonych | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. C. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi, mający charakter wyjątkowy.
Pomocnicze
k.k. art. 284 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania.
k.p.k. art. 2 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Postulat sprawnego przeprowadzenia postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zależności służbowych lub osobistych między sędziami sądu właściwego a małżonkiem oskarżonego, które mogłyby naruszyć dobro wymiaru sprawiedliwości. Złożony charakter sprawy nie sprzyja sprawności postępowania po jej przekazaniu. Ewentualne wnioski o wyłączenie sędziów w dużej jednostce organizacyjnej nie powinny paraliżować postępowania. Art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie zachodzą okoliczności uzasadniające jego zastosowanie.
Odrzucone argumenty
Małżeństwo jednego z oskarżonych jest sędzią Sądu Rejonowego, obecnie delegowanym do Sądu Okręgowego, co może budzić wątpliwości co do bezstronności osądu. Istnieje obiektywna możliwość podniesienia zastrzeżeń co do bezstronności osądu sprawy. Przekazanie sprawy innemu sądowi sprzyjałoby sprawnemu przeprowadzeniu postępowania.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny brak takich zależności lub powiązań natury służbowej, czy osobistej, które mogłyby – choćby teoretycznie – narażać na szwank dobro wymiaru sprawiedliwości niniejsza sprawa ma wieloosobowy, złożony charakter trudno uznać, by jej rozpoznanie – w całości – przez inny sąd równorzędny, niż miejscowo właściwy, miało sprzyjać sprawności postępowania przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy
Skład orzekający
Dorota Rysińska
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Grubba
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na potencjalny konflikt interesów lub wątpliwości co do bezstronności, w kontekście relacji rodzinnych z sędzią."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie wnioskujący sąd sam wskazuje na potencjalny problem, a Sąd Najwyższy ocenia go jako niewystarczający. Kontekst wieloosobowej sprawy karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów w sądownictwie i relacji rodzinnych sędziów z uczestnikami postępowań, co jest zawsze tematem budzącym zainteresowanie i dyskusję o transparentności.
“Czy małżeństwo sędziego dyskwalifikuje sąd do rozpoznania sprawy? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KO 89/13 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Włodzimierz Wróbel w sprawie G. P. i 22 innych oskarżonych z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i innych po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 stycznia 2014 r. wystąpienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 28 listopada 2013 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n a w i a: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE W opisanym powyżej wystąpieniu Sąd Okręgowy wskazał, że rozpoznanie niniejszej sprawy przez ten Sąd naruszałoby dobro wymiaru sprawiedliwości, ponieważ jedna spośród 23 objętych oskarżeniem osób – oskarżony R. C., jest małżonkiem sędziego Sądu Rejonowego […], przewodniczącej Wydziału i wiceprezesa tego Sądu, obecnie delegowanej do orzekania w Sądzie Okręgowym […], znanej sędziom tego Sądu. Uzasadniając to stanowisko, Sąd Okręgowy powołał się tak na obiektywną możliwość podniesienia zastrzeżeń co do bezstronności osądu sprawy z uwagi na osobiste kontakty łączące małżonkę oskarżonego z sędziami Sądu właściwego, jak i na spełnienie postulatu sprawnego przeprowadzenia postępowania, skoro w grę wchodzi stosowanie instytucji opisanej w art. 41 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższe zważył, co następuje. 2 Przedłożona inicjatywa co do zmiany właściwości miejscowej do rozpoznania sprawy nie znajduje dostatecznych podstaw. Zmiana taka może mieć miejsce tylko wówczas, gdy przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, przejawiające się przede wszystkim w wyeliminowaniu w praktyce sytuacji, mogących wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzających przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Wskazane na wstępie okoliczności sytuacji takiej nie uzasadniają. Między Sądem Okręgowym w W., jako właściwym do rozpoznania sprawy, i orzekającymi tu sędziami a małżonkiem jednego z oskarżonych i miejscem pełnienia przezeń służby sędziego oraz wykonywania funkcji w jednym z Sądów Rejonowych, należących do obszaru właściwości Sądu Okręgowego, brak jest takich zależności lub powiązań natury służbowej, czy osobistej, które mogłyby – choćby teoretycznie – narażać na szwank dobro wymiaru sprawiedliwości. Konstatacji tej w niczym nie podważa podnoszona w wystąpieniu okoliczność, że wspomniany sędzia został, okresowo wszak, delegowany do orzekania w Sądzie Okręgowym. Jednocześnie trzeba zauważyć, że niniejsza sprawa ma wieloosobowy, złożony charakter, a w związku z tym trudno uznać, by jej rozpoznanie – w całości – przez inny sąd równorzędny, niż miejscowo właściwy, miało sprzyjać sprawności postępowania, postulowanej w art. 2 § 1 pkt. 4 k.p.k. Spełnieniu tego postulatu nie sprzeciwia się natomiast zarysowana w wystąpieniu ewentualność składania określonych w art. 41 § 1 k.p.k. wniosków o wyłączenie poszczególnych sędziów od orzekania. W tak dużej jednostce organizacyjnej, jaką jest Sąd Okręgowy w W., wnioski te nie powinny wszak dotyczyć zmasowanej liczby sędziów pozostających w zażyłości z małżonką jednego z oskarżonych. Nie sposób więc założyć, by ich ewentualne rozpoznanie miało przedłużyć tok postępowania karnego w dalej idącym zakresie, niż w wypadku trudności, jakie mogłyby wyniknąć z przebiegu postępowania sądowego uwzględniającego konieczność wzywania uczestniczących w tym postępowaniu osób do innego, niż właściwy, sądu. Uwzględniając zatem, iż przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a tej natury okoliczności w sprawie nie zachodzą, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. 3
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI