V KO 87/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy karnej dotyczącej znanej adwokat do innego sądu, uznając, że obawy o brak obiektywizmu są nieuzasadnione.
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko R. S. o czyn z art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna) innemu sądowi, powołując się na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu ze względu na to, że pokrzywdzoną jest znana w środowisku adwokat. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając, że sądy muszą mierzyć się z trudnymi sprawami, a zainteresowanie mediów czy społeczne nie powinno prowadzić do uchylania się od orzekania.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Bydgoszczy o przekazanie sprawy karnej sygn. akt XI K 293/25, dotyczącej aktu oskarżenia przeciwko R. S. o czyn z art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna), innemu sądowi równorzędnemu. Sąd wnioskujący uzasadniał potrzebę przekazania tym, że pokrzywdzoną jest znana w środowisku adwokat X.Y., co mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Sąd Najwyższy nie zgodził się z tym stanowiskiem. Podkreślił, że przepis art. 37 § 1 k.p.k. powinien być interpretowany wąsko, a wyjęcie sprawy spod rozpoznania sądu właściwego jedynie z powodu przyszłych, niepewnych wyobrażeń społecznych czy zainteresowania sprawą dotyczącą osób znanych, nie powinno wchodzić w rachubę. Sąd Najwyższy zaznaczył, że autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie uchylały się od prowadzenia spraw trudnych i kłopotliwych, nawet jeśli uczestniczą w nich osoby znane. Fakt, że pokrzywdzoną jest adwokat, a świadkami mogą być inne osoby związane z zawodami prawniczymi, nie upoważnia do wniosku o braku warunków do rzetelnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy wyraził przekonanie, że Sąd Rejonowy w Bydgoszczy poradzi sobie z potencjalnym zainteresowaniem sprawą i zapewni jej obiektywne rozpoznanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, obawa zrodzenia się w opinii publicznej przeświadczenia o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, wynikająca z faktu, że pokrzywdzoną jest znana osoba (adwokat), nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 § 1 k.p.k., jeśli nie ma innych obiektywnych przesłanek wskazujących na brak możliwości rzetelnego rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wyjęcie sprawy spod rozpoznania sądu właściwego jedynie z powodu przyszłych, niepewnych wyobrażeń społecznych czy zainteresowania sprawą dotyczącą osób znanych, nie powinno mieć miejsca. Autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy mierzyły się z trudnymi sprawami, a fakt występowania w sprawie znanych osób nie może być podstawą do uchylania się od orzekania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
wniosek nie uwzględniono
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Sąd Rejonowy w Bydgoszczy | instytucja | wnioskodawca |
| X.Y. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten powinien być interpretowany jako wyjątkowy i bardzo wąsko. Szerokie stosowanie tego rozwiązania mogłoby utwierdzać nieprawdziwe podejrzenia o niezdolności sądów do wydawania sprawiedliwych rozstrzygnięć, gdy uczestnikami postępowania są osoby znane.
Pomocnicze
k.k. art. 190 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sądy muszą mierzyć się z trudnymi sprawami, nawet jeśli dotyczą znanych osób. Autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga od sądów nieuchylania się od orzekania w sprawach budzących zainteresowanie. Potencjalne zainteresowanie sprawą nie może być podstawą do jej przekazania, jeśli nie ma obiektywnych przesłanek braku bezstronności.
Odrzucone argumenty
Obawa zrodzenia się w opinii publicznej przeświadczenia o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, wynikająca z faktu, że pokrzywdzoną jest znana adwokat, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi.
Godne uwagi sformułowania
Autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie uchylały się od prowadzenia spraw trudnych i kłopotliwych z uwagi na zajmowane przez osoby oskarżone lub pokrzywdzone stanowiska czy pełnione funkcje. Tylko mierząc się z takimi sprawami, sądy mogą wykazać, że są zdolne stać na wysokości powierzonych im przez ustawy zadań, oraz mogą budować czy też umacniać do siebie zaufanie. Wyjęcie sprawy spod rozpoznania sądu terytorialnie dla niej właściwego jedynie z powodu przyszłych, i w gruncie rzeczy niepewnych, wyobrażeń społecznych, zainteresowania sprawą dotyczącą osób znanych, nie powinno, co do zasady, wchodzić w rachubę.
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 § 1 k.p.k. w kontekście obaw o brak obiektywizmu sądu z powodu statusu pokrzywdzonego lub świadka."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji, gdzie obawy o brak obiektywizmu były oparte głównie na statusie społecznym pokrzywdzonej, a nie na konkretnych dowodach wskazujących na brak możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii obiektywizmu i zaufania publicznego, zwłaszcza gdy w grę wchodzą osoby publiczne lub znane w środowisku. Podkreśla znaczenie niezależności sądów.
“Czy znana adwokat może sprawić, że sąd straci obiektywizm? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KO 87/25 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie R. S. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 28 maja 2025 r., z wniosku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy zawartego w postanowieniu z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt XI K 293/25 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 maja 2025 r., sygn. akt XI K 293/25, Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 § 1 k.p.k. o przekazanie sprawy, sygn. akt XI K 293/25, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest akt oskarżenia skierowany przeciwko R. S. o czyn z art. 190 § 1 k.k. popełniony na szkodę znanej w środowisku bydgoskim adwokat X.Y. , która prowadzi praktykę co najmniej 20 lat i występuje w wielu postępowaniach sądowych jako pełnomocnik. W sprawie też należy przeprowadzić czynności procesowe z udziałem radcy prawnego, adwokata i notariusza. Zdaniem Sądu wnioskującego występują realne okoliczności, które wskazują, że prawdopodobne jest, iż w opinii publicznej oraz w ocenie stron postępowania mogą pojawić się usprawiedliwione wątpliwości co do zdolności obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Bydgoszczy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodzić się wprawdzie trzeba ze stanowiskiem Sądu wnioskującego, że pojęcie "dobra wymiaru sprawiedliwości", o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.k., może wiązać się z obawą zrodzenia się w opinii publicznej przeświadczenia o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Jednocześnie jednak wyjęcie sprawy spod rozpoznania sądu terytorialnie dla niej właściwego jedynie z powodu przyszłych, i w gruncie rzeczy niepewnych, wyobrażeń społecznych, zainteresowania sprawą dotyczącą osób znanych, nie powinno, co do zasady, wchodzić w rachubę. Nie tylko idzie tu o to, że komentowany przepis powinien być interpretowany, jako wyjątkowy, bardzo wąsko, ale nade wszystko o to, że takie podejście, zakładające szerokie stosowanie omawianego rozwiązania, utwierdzać będzie nieprawdziwe podejrzenia o niezdolności sądów do wydawania sprawiedliwych rozstrzygnięć o ile uczestnikami postępowania są osoby znane szerszemu kręgowi społecznemu. Autorytet wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie uchylały się od prowadzenia spraw trudnych i kłopotliwych z uwagi na zajmowane przez osoby oskarżone lub pokrzywdzone stanowiska czy pełnione funkcje. Tylko mierząc się z takimi sprawami, sądy mogą wykazać, że są zdolne stać na wysokości powierzonych im przez ustawy zadań, oraz mogą budować czy też umacniać do siebie zaufanie (tak: postanowienie SN z dn. 1 lutego 2011 r., IV Ko 151/10). Przechodząc na grunt konkretnej sprawy, trzeba wyraźnie stwierdzić, że fakt, iż jako pokrzywdzona w sprawie występuje adwokat znana w środowisku, prowadząca praktykę adwokacką i występująca jako obrońca i pełnomocnik w wielu sprawach, czy to, że świadkiem jest radca prawny, a być może w toku postępowania konieczne będzie przesłuchanie notariusza, nie upoważnia jeszcze do wniosku, że sąd miejscowo właściwy nie ma warunków do rzetelnego i obiektywnego rozpoznania niniejszej sprawy. Akceptacja takiego stanowiska doprowadzić może do wniosku, że sąd właściwy miejscowo nie powinien nigdy orzekać w sprawach, w których znani sędziom adwokaci czy radcy prawi występują w innej roli procesowej. Niewątpliwe jest także, że sprawa ta może budzić ciekawość, podobnie zresztą jak wiele innych o nie mniejszym ładunku napięć społecznych i związanych z osobami znanymi w środowisku. Wskazywane zaś we wniosku potencjalne zainteresowanie materiałem dowodowym sprawy „pewnej części osób pracujących w sekretariacie danego wydziału” nie należy z pewnością do kryteriów oceny instytucji z art. 37 § 1 k.p.k. i mieści się raczej w zakresie właściwej organizacji pracy sekretariatu oraz przestrzegania obowiązujących w tym zakresie reguł, wspólnych dla wszystkich spraw karnych, w których nierzadkie jest nagromadzenie dużego ładunku emocjonalnego oraz informacji wrażliwych. Wypada jednak wyrazić przekonanie, że z tym wyzwaniem Sąd Rejonowy w Bydgoszczy poradzi sobie znakomicie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [J.J.] [a.ł]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI