V KO 85/18

Sąd Najwyższy2018-12-20
SNKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemuŚrednianajwyższy
znieważeniefunkcjonariusz publicznysędziadobro wymiaru sprawiedliwościwłaściwość sąduart. 37 k.p.k.Sąd Najwyższyprzekazanie sprawy

Podsumowanie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o znieważenie sędziego innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i uniknięcie wątpliwości co do obiektywizmu.

Sąd Rejonowy w J. wniósł o przekazanie sprawy o znieważenie sędziego Sądu Okręgowego w J. innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Argumentowano, że powiązania służbowe i osobiste między pokrzywdzonym a sędziami Sądu Rejonowego w J. mogłyby budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał, że takie okoliczności, nawet jeśli nieuzasadnione, mogą wpływać na odbiór społeczny i zdecydował o przekazaniu sprawy do Sądu Rejonowego w L.

Sprawa dotyczyła wniosku Sądu Rejonowego w J. o przekazanie do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi sprawy przeciwko G.N., oskarżonemu o znieważenie sędziego Sądu Okręgowego w J. poprzez wiadomość e-mail. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując na potencjalne powiązania służbowe i osobiste między pokrzywdzonym sędzią a sędziami Sądu Rejonowego w J., które mogłyby w odbiorze społecznym podważać obiektywizm postępowania. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, podkreślił wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i konieczność stosowania go tylko w sytuacjach, gdy pozostawienie sprawy sądowi właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Uznał, że w niniejszej sprawie szczególne okoliczności, w tym fakt, że pokrzywdzonym jest sędzia i były prezes sądu, uzasadniają przekazanie sprawy. Celem jest uniknięcie jakichkolwiek sugestii o braku obiektywizmu, nawet jeśli wątpliwości takie nie są uzasadnione, a jedynie mogą powstać w opinii publicznej. W związku z tym Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie okoliczności uzasadniają przekazanie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane również jako potrzeba uniknięcia sugestii o braku obiektywizmu, uzasadnia przekazanie sprawy, gdy pokrzywdzonym jest sędzia, a istnieją potencjalne powiązania między nim a sędziami sądu właściwego miejscowo, które mogą budzić wątpliwości w odbiorze społecznym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
G.N.osoba_fizycznaoskarżony
Sąd Rejonowy w J.instytucjawnioskodawca
Prokurator Rejonowy w J.organ_państwowywnioskodawca
W.D.osoba_fizycznapokrzywdzony
Sąd Okręgowy w J.instytucjapokrzywdzony

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i może być stosowany tylko wtedy, gdy zaistniałe okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że pozostawienie sprawy sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości, w tym gdy istnieje realne zagrożenie dla rzetelności i sprawności procesu lub potrzeba uniknięcia sugestii o braku obiektywizmu.

Pomocnicze

k.k. art. 226 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 31 § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zasady właściwości miejscowej sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne powiązania służbowe i osobiste między pokrzywdzonym sędzią a sędziami sądu właściwego miejscowo mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu w odbiorze społecznym. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga uniknięcia jakichkolwiek sugestii o nieobiektywnym prowadzeniu procesu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości tworzyć wrażenie braku warunków do rzetelnego i bezstronnego rozpoznania sprawy troska o to, by rozpoznaniu niniejszej sprawy towarzyszyło społeczne przekonanie, że są one niezależne od relacji zawodowych uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że proces w danej sprawie mógłby być prowadzony w sposób nieobiektywny

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sędzia, a istnieją potencjalne powiązania między nim a sędziami sądu właściwego miejscowo."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z osobą pokrzywdzonego i potencjalnymi wątpliwościami co do obiektywizmu sądu właściwego miejscowo.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważny jest nie tylko obiektywizm, ale także jego pozory w oczach społeczeństwa, szczególnie w kontekście wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędzia może być stronniczy, nawet jeśli tego nie chce? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawa musi zmienić sąd.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 85/18
POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
w sprawie przeciwko
G.N.,
oskarżonemu o czyn z art. 226 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 20 grudnia 2018 r.
wniosku Sądu Rejonowego w J. z dnia 19 listopada 2018 r.,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.
UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w J. wniósł do Sądu Rejonowego w J. akt oskarżenia przeciwko G.N. oskarżając go o to, że 1 grudnia 2017 r. w J., za pośrednictwem Internetu w wiadomości tekstowej e-mail, podczas i w związku z pełnieniem obowiązków służbowych i wykonywaniem czynności służbowych, znieważył funkcjonariusza publicznego Prezesa Sądu Okręgowego w J., sędziego W.D. słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, tj. o czyn z art. 226 § 1 k.k. Sądem właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy w J.
Tenże Sąd wniósł o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. Wniosek uzasadniono tym, że pokrzywdzonym w przedmiotowej sprawie jest SSO W.D., sędzia i były Prezes Sądu Okręgowego w J. Zwrócono uwagę, że personalne powiązania, zarówno o charakterze służbowym, jak i osobistym, między pokrzywdzonym, a sędziami pełniącymi urząd w Sądzie Rejonowym w J., mogłyby w społecznym odbiorze tworzyć wrażenie braku warunków do rzetelnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. W tych względów, dobro wymiaru sprawiedliwości i troska o to, by rozpoznaniu niniejszej sprawy towarzyszyło społeczne przekonanie, że są one niezależne od relacji zawodowych istniejących między pracownikami wymiaru sprawiedliwości, zasadne jest – zdaniem wnioskującego Sądu – przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. do innego sądu równorzędnego.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Bezsporne jest, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Przewiduje bowiem odstępstwo od ustawowych reguł określenia właściwości miejscowej sądu. Stąd też jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Treść wskazanej w ustawie klauzuli w orzecznictwie Sądu Najwyższego sprowadza się m.in. do takich sytuacji, które niosą za sobą realne zagrożenie dla rzetelności i sprawności procesu. Rozważając sprawność procesu trzeba mieć na uwadze także i takie okoliczności, w których skuteczne i sprawne przeprowadzenie procesu wydaje się być niewykonalne bez przełamania zasady wynikającej z art. 31 § 1 k.p.k., a więc zasady właściwości miejscowej sądu.
Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Zdaniem Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do innego sądu rejonowego. Wynika to ze szczególnych okoliczności niniejszej sprawy, mianowicie tego, że zarzucany G.N. czyn popełniony był na szkodę SSO W.D., ówczesnego Prezesa Sądu Okręgowego w J.. Nie budzi wątpliwości, że rozważając możliwość przekazania w trybie art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy powinien mieć na uwadze te konkretne okoliczności sprawy. W przedstawionych realiach sprawy w odbiorze społecznym mogłoby zaś powstać przekonanie (zapewne nieuzasadnione), że sprawa G.N. może nie zostać rozstrzygnięta w sposób obiektywny. Tymczasem w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się zasadnie, że dobrem wymiaru sprawiedliwości, stanowiącym przesłankę skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. jest również, a może nawet przede wszystkim, potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że proces w danej sprawie mógłby być prowadzony w sposób nieobiektywny (por. postanowienie SN z dnia 2 lipca 2003 r., sygn. akt III KO 20/03, LEX nr 78821). Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie jest zatem wyrazem braku zaufania przez Sąd Najwyższy do bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w J., ale ma na celu wykluczenie mogących powstać w opinii publicznej nieuzasadnionych wątpliwości w tej materii.
Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz treść art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Rejonowemu w
L.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę