Orzeczenie · 2026-04-23

V KO 82/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-23
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniakasacjanienależyta obsada sąduKRSKonstytucjaart. 439 k.p.k.art. 540 § 3 k.p.k.ETPCart. 6 EKPC

Postanowieniem z dnia 27 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy oddalił kasacje obrońców skazanego K.R. jako oczywiście bezzasadne. Obrońca skazanego złożył wniosek o wznowienie postępowania kasacyjnego, wskazując na nienależytą obsadę sądu, która wydała poprzednie orzeczenie. Sąd Najwyższy uznał, że w składzie orzekającym w poprzedniej instancji zasiadali sędziowie powołani w wadliwej procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które potwierdzają wadliwość procedury nominacyjnej sędziów w Polsce. W związku z tym, Sąd Najwyższy wznowił postępowanie kasacyjne, uchylił swoje poprzednie postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wznowienia postępowania kasacyjnego z powodu nienależytej obsady sądu wynikającej z wadliwej procedury nominacyjnej sędziów, powołując się na orzecznictwo SN i ETPC.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których orzekały sądy z sędziami powołanymi w wadliwej procedurze.

Zagadnienia prawne (2)

Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z wadliwej procedury powołania sędziów Sądu Najwyższego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania kasacyjnego zakończonego oddaleniem kasacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nienależyta obsada sądu stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., która uzasadnia wznowienie postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że udział sędziów powołanych w wadliwej procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa stanowi nienależytą obsadę sądu. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które potwierdzają wadliwość procedury nominacyjnej sędziów w Polsce. W związku z tym, wznowienie postępowania jest dopuszczalne i konieczne dla zapewnienia prawa do sądu.

Czy orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczące wadliwości procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania kasacyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzone przez ETPC naruszenia art. 6 ust. 1 EKPC wobec wadliwości procedury nominacyjnej sędziów mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 540 § 3 k.p.k.

Uzasadnienie

ETPC wielokrotnie stwierdzał naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC z powodu wadliwości procedury nominacyjnej sędziów Sądu Najwyższego. Choć orzeczenia te nie dotyczyły bezpośrednio sędziów Izby Karnej, wadliwość powołania sędziów jest taka sama. Potrzeba zapewnienia standardu prawa do sądu gwarantowanego przez EKPC uzasadnia wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wznowienie postępowania i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
K.R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przesłanka odwoławcza - nienależyta obsada sądu.

k.p.k. art. 540 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania z uwagi na naruszenie prawa do sądu gwarantowanego przez EKPC.

Pomocnicze

uSN art. 80 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Podstawa do wyznaczenia nowego składu orzekającego.

regSN art. 80 § ust. 7

Regulamin Sądu Najwyższego

Podstawa do wyznaczenia nowego składu orzekającego.

k.p.k. art. 544 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyznaczenia nowego składu orzekającego.

k.p.k. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Wada postępowania cywilnego, analogicznie stosowana.

uSN art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Dotyczy spraw testowych.

u.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Przepisy dotyczące składu KRS, których wadliwość była podstawą orzeczenia.

uSN art. 87 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Moc obowiązująca uchwały połączonych Izb SN.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nienależyta obsada sądu w poprzednim postępowaniu kasacyjnym z powodu wadliwej procedury powołania sędziów. • Uchwała połączonych Izb SN z 23 stycznia 2020 r. oraz orzecznictwo ETPC potwierdzające wadliwość procedury nominacyjnej. • Potrzeba zapewnienia prawa do sądu gwarantowanego przez art. 6 ust. 1 EKPC.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie to wydał Sąd Najwyższy wadliwie obsadzony • uchybienia stanowiącego bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady sądu • sędziowie Sądu Najwyższego powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze z udziałem KRS, ukształtowanej w sposób sprzeczny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej • zachowała ona moc obowiązującą, wiążąc wszystkie składy Sądu Najwyższego • nie ma przeszkód do żądania zarówno wznowienia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, jak również wznowienia postępowania kasacyjnego

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący, sprawozdawca

Dariusz Świecki

członek

Paweł Wiliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wznowienia postępowania kasacyjnego z powodu nienależytej obsady sądu wynikającej z wadliwej procedury nominacyjnej sędziów, powołując się na orzecznictwo SN i ETPC."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których orzekały sądy z sędziami powołanymi w wadliwej procedurze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu wadliwych procedur nominacyjnych na ważność orzeczeń sądowych, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Ważne orzeczenie SN: wadliwie powołani sędziowie mogą unieważnić wyroki!

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst