V KO 82/21

Sąd Najwyższy2021-11-04
SNKarneśrodki zapobiegawczeŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaśrodki zapobiegawczetymczasowe aresztowanienienależyta obsada sąduSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie, uznając, że dotyczyło ono incydentalnej kwestii tymczasowego aresztowania, a nie istoty sprawy.

Sąd Najwyższy rozpatrzył pismo M. B. sygnalizujące potrzebę wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w przedmiocie przedłużenia tymczasowego aresztowania. Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo, stwierdził, że instytucja wznowienia postępowania dotyczy jedynie rozstrzygnięć co do istoty sprawy, a nie kwestii incydentalnych, takich jak stosowanie środków zapobiegawczych. W związku z tym, odmówiono wszczęcia postępowania z urzędu.

Sąd Najwyższy rozpoznał pismo M. B. z dnia 29 września 2021 r., w którym sygnalizowano konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 5 stycznia 2021 r., sygn. akt II AKz [...]. Powodem wznowienia miałaby być nienależyta obsada sądu. Sąd Najwyższy, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, wyjaśnił, że instytucja wznowienia postępowania dotyczy wyłącznie rozstrzygnięć co do istoty sprawy, a nie kwestii incydentalnych. Wskazano, że orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. jest orzeczenie rozstrzygające o odpowiedzialności karnej. Postępowanie dotyczące przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania, które było przedmiotem postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 grudnia 2020 r. (sygn. akt III Kp [...]) i Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 5 stycznia 2021 r. (sygn. akt II AKz [...]), ma charakter uboczny i incydentalny. Wydawane w nim orzeczenia mają charakter czasowy i mogą ulegać zmianie. Z tego względu, Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu, zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k. Dodatkowo, Sąd Najwyższy odniósł się do uchwały z dnia 23 stycznia 2020 r. w kontekście nienależytej obsady sądu w odniesieniu do sędziów sądów powszechnych, wskazując na konieczność wykazania wadliwości procesu powoływania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w przedmiocie zastosowania środków zapobiegawczych nie może być przedmiotem wznowienia postępowania z urzędu.

Uzasadnienie

Instytucja wznowienia postępowania dotyczy jedynie rozstrzygnięć co do istoty sprawy, a nie kwestii incydentalnych i czasowych, takich jak stosowanie środków zapobiegawczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa wszczęcia postępowania o wznowienie

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy nie stwierdza podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

Definicja orzeczenia kończącego postępowanie sądowe w rozumieniu wznowienia postępowania.

k.p.k. art. 253

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy procedowania w przedmiocie zastosowania środków zapobiegawczych.

k.p.k. art. 9 § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy sygnalizacji dotyczącej wznowienia postępowania z urzędu.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 3).

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Definicja nienależytej obsady sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w przedmiocie środków zapobiegawczych ma charakter incydentalny i nie podlega wznowieniu. Orzeczenie kończące postępowanie w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. dotyczy istoty sprawy, a nie kwestii tymczasowych.

Godne uwagi sformułowania

instytucja wznowienia postępowania dotyczy jednie postępowania w jego głównym nurcie procedowanie w przedmiocie zastosowania środków zapobiegawczych dotyczy [...] jedynie kwestii incydentalnych nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego [...] jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi [...] do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

sędzia SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu zastosowania instytucji wznowienia postępowania w sprawach karnych, w szczególności w kontekście środków zapobiegawczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie tymczasowego aresztowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zagadnienie proceduralne dotyczące zakresu wznowienia postępowania w sprawach karnych, co jest ważne dla praktyków.

Czy można wznowić postępowanie z powodu tymczasowego aresztowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KO 82/21
ZARZĄDZENIE
Dnia 4 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
Sędzia SN Kazimierz Klugiewicz, po zapoznaniu się z pismem M. B. z dnia 29 września 2021 r., sygnalizującym konieczność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 5 stycznia 2021 r., sygn. akt II AKz
[…]
, z uwagi na nienależytą obsadę sądu,
nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
Jak wskazuje się w orzecznictwie i co wynika z
ratio legis
instytucji wznowienia postępowania dotyczy ona jednie postępowania w jego głównym nurcie, a więc co do istoty sprawy i związanych z nią rozstrzygnięć – w szczególności orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. jest orzeczenie, które rozstrzyga co do odpowiedzialności karnej (
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2007 r., V KZ 24/07, OSNKW 2007/6/53, LEX nr 270987; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2008 r., IV KO 118/07, LEX nr 346765
).
Tymczasem postępowanie, do którego odnosi się sygnalizacja skazanego co do konieczności wznowienia postępowania z urzędu, ma charakter uboczny i dotyczy przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania (postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 grudnia 2020 r., sygn. akt III Kp
[…]
, utrzymane w mocy przez postanowienie Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 5 stycznia 2021 r., sygn. akt II AKz
[…]
). Procedowanie w przedmiocie zastosowania środków zapobiegawczych dotyczy – co oczywiste – jedynie kwestii incydentalnych, a wydane w tego typu postępowaniach orzeczenia mają charakter czasowy i mogą ulegać zmianie (zob. art. 253 k.p.k.). Wznowienie postępowania nie dotyczy zatem postępowań w przedmiocie zastosowania środków zapobiegawczych. Z tego względu, sygnalizacja dotycząca wznowienia postępowania z urzędu (art. 9 § 2 k.p.k.), nie mogła przynieść oczekiwanego przez M. B. rezultatu (zob
. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt IV KO 80/21
).
Zupełnie zatem już na marginesie należy wskazać, że jeżeli chodzi o uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA-I-4110-1/20), to w odniesieniu do sędziów sądów powszechnych (nieco odmiennie aniżeli w odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego), stanowi ona, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust, 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, co w toku postępowania w danej sprawie należałoby wykazać.
Na powyższe zarządzenie zażalenie nie przysługuje.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę