V KO 81/16

Sąd Najwyższy2016-11-30
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd okręgowyławnikpokrewieństwobezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościkodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną do rozpoznania innemu sądowi okręgowemu ze względu na pokrewieństwo oskarżonego z ławnikiem orzekającym w sądzie właściwym, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Okręgowy w Ś. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, ponieważ oskarżony jest synem ławnika orzekającego w tym sądzie. Sąd Najwyższy uznał, że takie powiązanie może budzić wątpliwości co do bezstronności postępowania w opinii publicznej, mimo braku wątpliwości co do obiektywizmu sędziów. W związku z tym, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Ś. o przekazanie sprawy karnej sygn. akt III K .../16 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było pokrewieństwo oskarżonego K.Z. z I.Z., która od 2008 roku pełni funkcję ławnika w Sądzie Okręgowym w Ś., w tym w wydziale właściwym do rozpoznania tej sprawy. Sąd Okręgowy wskazał, że matka oskarżonego jest członkiem Rady Ławniczej i ma wieloletnie kontakty zawodowe z sędziami orzekającymi w tym sądzie, co mogłoby budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, kierując się dobrem wymiaru sprawiedliwości i art. 37 k.p.k., przychylił się do wniosku. Podkreślono, że decyzja ta nie wynika z braku zaufania do sędziów Sądu Okręgowego w Ś., lecz z konieczności wyeliminowania potencjalnych wątpliwości społecznych co do bezstronności postępowania w sytuacji, gdy oskarżony jest synem ławnika orzekającego w tym samym sądzie. W związku z tym, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie pokrewieństwo może uzasadniać przekazanie sprawy, jeśli może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania sprawy w opinii publicznej, nawet jeśli sędziowie są obiektywni.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć sędziowie sądu właściwego mogą być obiektywni, to w sytuacji, gdy oskarżony jest synem ławnika orzekającego w tym sądzie, opinia publiczna może mieć wątpliwości co do bezstronności postępowania. Kierując się dobrem wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy zdecydował o przekazaniu sprawy innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
K. Z. i in.inneoskarżeni

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten uprawnia do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrewieństwo oskarżonego z ławnikiem orzekającym w sądzie właściwym może budzić wątpliwości co do bezstronności postępowania w opinii publicznej. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi w celu wyeliminowania potencjalnych wątpliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości wyeliminowania jakichkolwiek zastrzeżeń, co do obiektywnego rozpoznania sprawy wątpliwości, co do bezstronnego rozpoznania tej konkretnej sprawy w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości, co do takiego postrzegania toczącego się procesu

Skład orzekający

Jarosław Matras

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na pokrewieństwo oskarżonego z ławnikiem sądu, w celu ochrony pozorów bezstronności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pokrewieństwa z ławnikiem sądu właściwego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak ważne są nie tylko faktyczna bezstronność, ale także jej pozory w oczach opinii publicznej, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Syn ławnika przed sądem? Sąd Najwyższy reaguje, by chronić zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 81/16
POSTANOWIENIE
Dnia 30 listopada 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie
K. Z. i in.
oskarżonych o czyn z art. 284 § 2 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 30 listopada 2016 r.
wniosku Sądu Okręgowego w Ś. o przekazanie sprawy sygn. akt III K .../16
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
sprawę oskarżonego K.Z. i innych (III K .../16) przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 7 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Ś. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w trybie art. 37 k.p.k. sprawy K.Z. (oraz innych osób oskarżonych),
oskarżonego o czyn z art. 284 § 2 k.k. i in.
,
innemu sądowi równorzędnemu.
W uzasadnieniu postanowienia sąd ten wskazał, że oskarżonym w tej sprawie jest syn I. Z., która  pełni funkcję ławnika od 2008 r. w Sądzie Okręgowym w Ś. – III Wydział Karny – a  zatem w sądzie właściwym do rozpoznania tej sprawy. W dalszej części rozważań wskazał sąd, że  matka oskarżonego od wielu lat pełni funkcję ławnika współorzekając w wielu sprawach toczących się we wnioskującym sądzie, a nadto pozostaje członkiem Rady Ławniczej. Powołując się na powiązania służbowe, regularne kontakty zawodowe z sędziami orzekającymi we właściwym do rozpoznania tej sprawy sądzie, występujący z wnioskiem sąd uznał, że istnieje potrzeba rozważenia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, celem wyeliminowania jakichkolwiek zastrzeżeń, co do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Okręgowego w Ś. zasługiwał na uwzględnienie. Mając na uwadze szczególność sytuacji warunkujących skorzystanie z właściwości delegacyjnej, do której uprawnia treść art. 37 k.p.k., należało stwierdzić zaistnienie takowej w tej konkretnie sprawie. Kierując się „dobrem wymiaru sprawiedliwości”, jako kryterium wyznaczonym dyspozycją przywołanego uprzednio przepisu nie można było orzec odmiennie, jak tylko stwierdzając, że rozpoznanie sprawy, przez sąd właściwy mogłoby stwarzać po stronie opinii publicznej uzasadnione wątpliwości, co do bezstronnego rozpoznania tej konkretnej sprawy. Przy czym chodzi tu o takie wątpliwości, które mogą się pojawić u postronnego, obiektywnego, obserwatora takiego procesu. Uwzględniając realia  sprawy, w której oskarżonym jest syn ławnika orzekającego  w sądzie właściwym do jej rozpoznania, którego z uwagi na wieloletnią pracę oraz jej charakter, łączą stosunki zawodowe z sędziami orzekającymi także w tym sądzie, można w sposób uprawniony założyć, że  w opinii społecznej może zrodzić się przekonanie o braku rzetelności i stronniczości prowadzonego postępowania i to niezależnie od jego wyniku.
Zastrzec trzeba, że decyzja Sądu Najwyższego podjęta w tej sprawie, nie powinna i nie może być odebrana, jako potwierdzenie braku obiektywizmu czy zaufania do sędziów Sądu Okręgowego w Ś.  Sąd Najwyższy nie ma wątpliwości, że wyznaczony do rozpoznania tej sprawy sędzia w sposób rzetelny i bezstronny przeprowadziłby postępowanie. Rzecz jednak w tym, że szczególne okoliczności faktyczne tej sprawy w rzeczywistości mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości, co do takiego postrzegania toczącego się procesu.
Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w  W.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI