V KO 80/17

Sąd Najwyższy2017-12-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniadowód nowyanonimowy listproces poszlakowySąd Najwyższykodeks postępowania karnegoart. 540 k.p.k.zabójstwo

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania karnego, uznając anonimowy list za niewystarczający dowód do podważenia prawomocnego skazania.

Obrońca skazanego B. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na nowy dowód w postaci anonimowego listu, który miał wskazywać na innych sprawców zabójstwa. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając, że list ten nie spełnia wymogów nowego dowodu w rozumieniu przepisów k.p.k., a jego anonimowość wyklucza wiarygodność. Sąd podkreślił, że analiza zebranego materiału dowodowego, w tym poszlak, wykluczyła inną wersję zdarzeń niż ta przyjęta w prawomocnym wyroku.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego B. K. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem skazującym za zabójstwo z art. 148 § 1 k.k. Obrońca argumentował, że pojawił się nowy dowód – anonimowy list – wskazujący na to, że skazany nie popełnił przypisanego mu czynu, a rzeczywistymi sprawcami byli dwaj niezidentyfikowani mężczyźni. List miał sugerować, że D. S. została zamordowana przez te osoby, a ślady zbrodni usunięto. Obrońca podniósł również kwestie wadliwie przeprowadzonego procesu poszlakowego, brak motywu po stronie skazanego oraz późne ujawnienie śladów krwi pokrzywdzonej w samochodzie skazanego. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając, że anonimowy list nie może być uznany za "nowy dowód" w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Podkreślono, że anonimowość listu wyklucza jego wiarygodność i możliwość weryfikacji zawartych w nim informacji. Sąd zaznaczył, że postępowanie o wznowienie nie służy poszukiwaniu nowych dowodów, a jedynie ocenie, czy istniejący nowy dowód może prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia. Analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym łańcucha poszlak (planowane spotkanie ofiary ze skazanym, obecność krwi pokrzywdzonej w samochodzie skazanego, ślady DNA skazanego na ubraniu pokrzywdzonej, motyw finansowy), wykluczyła możliwość odmiennego rozstrzygnięcia co do winy B. K. Sąd uznał, że dotychczasowe orzeczenia były trafne i nie ma podstaw do wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, anonimowy list nie może być uznany za nowy dowód w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., zwłaszcza gdy jego anonimowość wyklucza możliwość weryfikacji jego treści i wiarygodności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że anonimowość listu uniemożliwia jego weryfikację i nadaje mu zerową wartość dowodową w postępowaniu o wznowienie. Podkreślono, że postępowanie o wznowienie nie służy poszukiwaniu dowodów, a jedynie ocenie, czy istniejący nowy dowód może prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie utrzymania prawomocnego wyroku)

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznaskazany
D. S.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 540 § 1 pkt 2 lit. a

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi podstawę do wznowienia postępowania, jeżeli ujawniły się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił przypisanego mu czynu.

Pomocnicze

k.k. art. 148 § 1

Kodeks karny

Przepis określający typ podstawowy przestępstwa zabójstwa.

k.p.k. art. 97

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący czynności dowodowych, w tym przesłuchania świadka, który nie ma zastosowania w postępowaniu o wznowienie w celu poszukiwania dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Anonimowy list nie jest nowym dowodem w rozumieniu k.p.k. Anonimowość listu wyklucza jego wiarygodność i możliwość weryfikacji. Postępowanie o wznowienie nie służy poszukiwaniu dowodów. Zebrany materiał dowodowy (poszlaki) wyklucza inną wersję zdarzeń niż przyjęta w prawomocnym wyroku.

Odrzucone argumenty

Anonimowy list jako nowy dowód wskazujący na innych sprawców. Wadliwie przeprowadzony proces poszlakowy. Brak motywu zabójstwa po stronie skazanego. Późne ujawnienie śladów krwi pokrzywdzonej w samochodzie skazanego.

Godne uwagi sformułowania

nie może być uznany za "nowy dowód" w ujęciu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. już sama anonimowość listu wyłącza wiarygodność zawartych w nim informacji do postępowania o wznowienie nie należy poszukiwanie dowodów

Skład orzekający

Dorota Rysińska

przewodniczący

Kazimierz Klugiewicz

członek

Piotr Mirek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., zwłaszcza w kontekście dowodów anonimowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wznowienie postępowania karnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak trudne jest wznowienie postępowania karnego i jakie rygorystyczne wymogi musi spełnić nowy dowód, nawet jeśli dotyczy on kluczowej kwestii winy.

Czy anonimowy list może uwolnić skazanego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 80/17
POSTANOWIENIE
Dnia 14 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska (przewodniczący)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Piotr Mirek (sprawozdawca)
w sprawie
B. K.
‎
skazanego z art. 148 § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 14 grudnia 2017 r.,
‎
wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego [...]
‎
z dnia 16 września 2015 r.,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego [...]
‎
z dnia 24 marca 2015 r.,
postanowił
1. oddalić wniosek,
2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego w kwocie 20 (dwadzieścia) zł.
UZASADNIENIE
Obrońca B. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego [...] z dnia 16 września 2015 r., utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego [...] z dnia 24 marca 2015 r., którym B.K. został uznany m.in za winnego tego, że w dniu 13 lipca 2012 r., w miejscu dokładnie nieustalonym na terenie powiatu gryfińskiego lub miasta S., działając z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia D. S., uderzając ją w głowę i twarz, a następnie rzucając na szyję broniącej się pokrzywdzonej sznurek i zaciskając go, spowodował obrażenia w postaci: rozległego fioletowego sińca w okolicy czołowej prawej wraz z sąsiadującymi otarciami naskórka, rozległego fioletowawego sińca w okolicy oczodołowej prawej i jarzmowej prawej z towarzyszącymi wylewami krwawymi podspojówkowymi pod spojówkami gałkowymi i powiekowymi, siniec w zakresie powłok miękkich całego nosa, fioletowawego sińca w okolicy oczodołowej lewej z towarzyszącymi wylewami krwawymi podspojówkowymi pod spojówkami gałkowymi i powiekowymi, podbiegnięć krwawych w obrębie czerwieni wargowej wargi dolnej i błony śluzowej przedsionka jamy ustnej, fioletowego sińca na prawo od okolicy bródkowej, w obrębie powłok miękkich szyi pasmowate okalające otarcie naskórka koloru szarawego w częściach tylnych wraz z wylewami krwawymi, w częściach przednich wraz z podbiegnięciami krwawymi, przechodzące na twarzy w pasmowaty fioletowawy siniec, a nadto w okolicy kolanowej lewej i prawej żółtawe otarcia naskórka bez cech podbiegnięcia krwawego, w wyniku czego doszło do zamknięcia przepływu dogłowowego krwi, utraty przytomności, zatrzymania oddechu i krążenia, a następnie uduszenia gwałtownego w mechanizmie zadzierzgnięcia i zgonu pokrzywdzonej, tj. czynu z art. 148 § 1 k.k.
Obrońca, uzasadniając złożenie wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., podniósł pojawienie się w sprawie nowego dowodu wskazującego na to, że skazany nie popełnił przestępstwa zabójstwa, w postaci załączonego do wniosku listu otrzymanego rzekomo przez skazanego (administracja ZK miała nie przekazać skazanemu koperty, w której list się znajdował) podczas jego pobytu w Zakładzie Karnym w G., z którego wynika, że D. S. została zamordowana w dniu 13 lipca 2012 r. przez dwóch mężczyzn, którzy następnie usunęli ślady zbrodni i wyrzucili ciało. Zdaniem obrońcy świadczy to o wadliwym przeprowadzeniu procesu poszlakowego w niniejszej sprawie. Tego rodzaju ustalenie koresponduje zdaniem obrońcy z opinią biegłych z zakresu badania DNA. Obrońca wskazuje także na brak motywu zabójstwa po stronie B.K., jak również fakt, iż ślady krwi D. S. zostały ujawnione w samochodzie skazanego dopiero w trakcie drugich oględzin. Obrońca kwestionuje zatem strukturę łańcucha poszlak, które doprowadziły do ustalenia sprawstwa B. K.
W konkluzji obrońca wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego [...] z dnia 16 września 2015 r., utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego [...] z dnia 24 marca 2015 r., w zakresie skazania B. K. za przestępstwo z art. 148 § 1 k.k., a także uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 czerwca 2016 r., sygn. akt V KK 15/16 oraz wydanych w sprawie wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
W pisemnym stanowisku prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o oddalenie wniosku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie okazał się zasadny, co skutkowało jego oddaleniem. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku o wznowienie postępowania
propter nova
(art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.) decyduje spełnienie kumulatywnie dwóch przesłanek - proponowany dowód ma cechy dowodu nowego nieznanego wcześniej ani stronie, ani sądowi orzekającemu w sprawie, a jego treść konfrontowana z pozostałym materiałem, który był podstawą dowodową kwestionowanego rozstrzygnięcia, pozwala z wysokim prawdopodobieństwem twierdzić, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie odmienne od poprzedniego - w postaci uniewinnienia skazanego lub skazania go za przestępstwo zagrożone karą łagodniejszą niż to, za które go wcześniej skazano (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt V KO 29/16, LEX nr 2044502)
W świetle analizy treści wniosku brak podstaw do uznania, że w sprawie ujawnił się nowy dowód, nieznany przedtem sądowi, wskazujący na to, że skazany nie popełnił przypisanego mu czynu. Rozstrzygające w postępowaniu o wznowienie jest bowiem to, czy nowy dowód, w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., wskazuje na zaistnienie sytuacji, o jakiej mowa w tym przepisie. A więc,  czy wynika z niego wniosek o pomyłce sądowej (w tym przypadku o skazaniu B. K., pomimo że przypisanej mu zbrodni nie popełnił). List, którego autorstwo jest nieznane samemu skazanemu, a który ma wskazywać na rzeczywistych, ale niezidentyfikowanych sprawców przestępstwa przypisanego skazanemu, nie może być uznany za "nowy dowód" w ujęciu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego trudno byłoby w sposób racjonalny dowodzić, że list na który powołuje się wnioskodawca choćby w najmniejszym stopniu podważa trafność wydanych w sprawie skazanego orzeczeń.
Nie sposób nie zauważyć, że już sama anonimowość listu wyłącza wiarygodność zawartych w nim informacji. Nie jest bowiem możliwe zarządzenie sprawdzenia, w trybie określonym w art. 97 k.p.k., podanych w tym liście okoliczności, przez przesłuchanie w charakterze świadka, autora listu. Skoro więc nie można zweryfikować stopnia prawdopodobieństwa zawartych w tym liście informacji, nie mają one w postępowaniu o wznowienie żadnej wartości dowodowej.
W tym miejscu konieczne jest podkreślenie, że do postępowania o wznowienie nie należy poszukiwanie dowodów. Nie jest więc dopuszczalne przed podjęciem ewentualnej decyzji o wznowieniu postępowania, wdrażanie w trybie art. 97 k.p.k. takich czynności dowodowych, które z istoty należą do postępowania przygotowawczego..
Oceny wartości dowodowej informacji zawartych w liście, który miał otrzymać skazany, dokonać trzeba poprzez ich konfrontację z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Łańcuch poszlak analizowany przez sądy orzekające w sprawie wykluczyły inną wersję zdarzeń, niż zaprezentowaną w pisemnych motywach ich rozstrzygnięć. Fakt planowanego przez ofiarę spotkania ze skazanym, niemożność przekonującego wytłumaczenia swego zachowania, obecność krwi pokrzywdzonej w samochodzie skazanego oraz śladów DNA skazanego na ubraniu pokrzywdzonej, istnienie motywu po stronie skazanego (niemożność zwrotu pieniędzy pożyczonych mu przez pokrzywdzoną), wyłączają możliwość odmiennego rozstrzygnięcia co do winy B. K.
Należy dodać, że problem sprawstwa skazanego był przedmiotem analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, dokonanej zarówno przez sąd orzekający merytorycznie jak i sąd drugiej instancji, a w postępowaniu kasacyjnym także przez Sąd Najwyższy.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do wznowienia postępowania, Sąd Najwyższy oddalił wniosek.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI