V KO 8/13

Sąd Najwyższy2013-02-21
SNKarnepostępowanie przygotowawczeWysokanajwyższy
przekazanie sprawybezstronność sędziegoart. 37 k.p.k.Sąd Najwyższyzażalenieumorzenie śledztwa

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi, uznając, że sam fakt, iż sprawa dotyczy sędziów, nie uzasadnia podejrzenia o brak bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek wynikał z faktu, że śledztwo dotyczyło podejrzenia popełnienia przestępstwa przez sędziów i urzędników Sądu Okręgowego w S. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że sam fakt, iż postępowanie dotyczy sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, nie oznacza automatycznie braku warunków do obiektywnego orzekania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Wniosek ten był konsekwencją umorzenia przez prokuratora śledztwa dotyczącego podejrzenia popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziów Sądu Okręgowego w S. oraz innych urzędników tego sądu, w związku z czynnościami służbowymi w sprawie prowadzonej przeciwko R. O. Sąd Rejonowy uznał, że sytuacja ta może budzić u stron podejrzenie o brak zdolności sędziów do bezstronnego orzekania. Sąd Najwyższy nie podzielił tego stanowiska. W uzasadnieniu podkreślono, że sam fakt, iż postępowanie dotyczy sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, nie stanowi automatycznie przesłanki do przekazania jej innemu sądowi. Sąd Najwyższy zaznaczył, że instrumentalne wykorzystywanie instytucji przekazania sprawy przez osoby niezadowolone z merytorycznych decyzji sądów podważa zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Wskazano, że sędziowie powinni swoją postawą wykazywać wolność od wpływów pozaprocesowych, a sprawne rozpoznanie sprawy buduje autorytet wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, nie oznacza automatycznie, że zaistniały przesłanki uzasadniające przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że argumenty podniesione przez Sąd Rejonowy nie wskazują na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że instrumentalne wykorzystywanie instytucji przekazania sprawy przez osoby niezadowolone z merytorycznych decyzji sądów podważa zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w S. (wniosek oddalony)

Strony

NazwaTypRola
R. O.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu może być stosowana tylko w uzasadnionych przypadkach, gdy brak jest warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Sam fakt, że sprawa dotyczy sędziów tego sądu, nie jest wystarczającą przesłanką.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa umorzenia śledztwa przez prokuratora z uwagi na brak znamion czynu zabronionego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że sam fakt, iż postępowanie dotyczy sędziego sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, nie oznacza automatycznie, że zaistniały przesłanki z art. 37 k.p.k. Dobru wymiaru sprawiedliwości nie służy nadmierne wykorzystywanie instytucji z art. 37 k.p.k., bowiem podważa zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

Godne uwagi sformułowania

Nie do zaakceptowania jest bowiem instrumentalna postawa niektórych osób, które niezadowolone z konkretnych merytorycznych decyzji Sądów, każdorazowo uważają iż doszło do przekroczenia uprawnień przez składy orzekające. Natomiast dobru wymiaru sprawiedliwości nie służy nadmierne wykorzystywanie instytucji wynikającej z art. 37 k.p.k., bowiem podważa zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący

Przemysław Kalinowski

członek

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi, interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście spraw dotyczących sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, ale stanowi ważny głos w sprawie nadużywania instytucji przekazania sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do wniosków o wyłączenie sędziów lub przekazanie sprawy, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje też, jak można nadużywać procedur.

Czy sprawa dotycząca sędziów zawsze musi trafić do innego sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 8/13
POSTANOWIENIE
Dnia 21 lutego 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎
SSN Przemysław Kalinowski
‎
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
w sprawie zażalenia
R. O.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowego w W. z dnia 26 września 2012r., o umorzeniu śledztwa,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron,
‎
w dniu 21 lutego 2013 r.,
‎
wniosku Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
‎
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanawia
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Prokurator Prokuratury Rejonowej w W. postanowieniem z dnia 26 września 2012 r., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., umorzył śledztwo wobec stwierdzenia, że 5 czynów, które zostały opisane szczegółowo w tym postanowieniu, nie zawiera znamion czynów zabronionych.
Na to postanowienie zażalenie wniósł R. O.
Sąd Rejonowy w S., postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013 r., zwrócił się w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o sygn. akt IV Kp … do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.  Sąd Rejonowy wskazał w uzasadnieniu swojego wystąpienia, że prokurator prowadził śledztwo w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków przez sędziego tegoż sądu – referenta w sprawie prowadzonej przeciwko R. O., przez sędziów Sądu Okręgowego w S. rozpoznających wniesioną przez R. O. apelację, oraz przewodniczącego Wydziału Odwoławczego Sądu Okręgowego w S., Wizytatora i Prezesa tego sądu w związku z ich czynnościami służbowymi.  Sytuacja ta, zdaniem sądu występującego z inicjatywą, może wywoływać podejrzenie stron o braku zdolności sędziów tego sądu do bezstronnego orzekania w przedmiotowej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Argumenty podniesione przez Sąd Rejonowy we wniosku nie wskazują na to, aby w sądzie tym brak było warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, nie zachodzi więc żadna z sytuacji uzasadniających odstąpienie od właściwości miejscowej sądu pierwotnie ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów.
Sąd Najwyższy wielokrotnie już w swoich orzeczeniach wskazywał, że sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziego sądu właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia, czy też umorzenia postępowania przygotowawczego, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, nie oznacza automatycznie, że zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 37 k.p.k. (por. postanowienia: z dnia 7 listopada 1995 r., II KO 51/95, OSNKW 1996, z. 1-2, poz. 6; z dnia 21 października 2010 r., III KO 91/10, LEX nr 610175; z dnia 17 grudnia 2010 r., V KO 98/10, nie publikowane).
Nie do zaakceptowania jest bowiem instrumentalna postawa niektórych osób, które niezadowolone z konkretnych merytorycznych decyzji Sądów, każdorazowo uważają iż doszło do przekroczenia uprawnień przez składy orzekające. W takich sytuacjach sędziowie swoją postawą powinni wskazywać, że wolni są od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, a poprzez sprawne i wnikliwe rozpoznanie zażalenia na decyzję prokuratora budować autorytet wymiaru sprawiedliwości.  Natomiast dobru wymiaru sprawiedliwości nie służy nadmierne wykorzystywanie instytucji wynikającej z art. 37 k.p.k., bowiem podważa zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI