V KO 79/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi, uznając brak podstaw do zmiany właściwości miejscowej ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na umorzenie śledztwa innemu sądowi równorzędnemu, argumentując to dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wniosek wynikał z faktu, że postępowanie dotyczyło czynności prokuratorów i sędziów, w tym byłego prezesa Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji zmiany właściwości miejscowej i brak podstaw do jej stosowania w tym przypadku.
Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było podejrzenie popełnienia przestępstwa przez funkcjonariuszy publicznych, w tym prokuratorów i sędziów, a także byłego prezesa Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że zmiana właściwości miejscowej na podstawie art. 37 k.p.k. jest instytucją wyjątkową i nie podlega wykładni rozszerzającej. Sąd wskazał, że nie ma podstaw do nadmiernego korzystania z tej instytucji, zwłaszcza gdy kontroli podlega decyzja prokuratora dotycząca doniesienia o rzekomym przekroczeniu uprawnień przez sędziego. Fakt, że sprawa dotyczy sędziów czy prokuratorów, nie jest wystarczającą przesłanką do zmiany właściwości, szczególnie gdy nie ma uzasadnionego przekonania o braku możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Sąd Najwyższy zaznaczył, że uwzględnienie wniosku mogłoby wzmocnić błędne przeświadczenie o solidarności grupowej sędziów, co nie służyłoby dobru wymiaru sprawiedliwości. Odwołano się do wcześniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego, które dotyczyły odmiennych stanów faktycznych i nie mogły mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Instytucja zmiany właściwości miejscowej jest wyjątkowa i nie podlega wykładni rozszerzającej. Brak jest uzasadnionego przekonania, że sąd właściwy nie jest w stanie rozpoznać sprawy bezstronnie. Uwzględnienie wniosku mogłoby wzmocnić błędne przeświadczenie o solidarności grupowej sędziów, co nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić wniosku
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. L. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Prokuratura Rejonowa w W. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy w P. | organ_państwowy | sąd wnioskujący |
| Prokuratura Okręgowa w P. | organ_państwowy | organ objęty zarzutami |
| Sąd Okręgowy w P. | organ_państwowy | organ objęty zarzutami |
| Sąd Okręgowy w W. | organ_państwowy | organ objęty zarzutami |
| Sąd Apelacyjny K. J. | organ_państwowy | osoba objęta zarzutami |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja zmiany właściwości miejscowej na podstawie art. 37 k.p.k. może nastąpić w wyjątkowych sytuacjach i nie podlega wykładni rozszerzającej. Pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości nie może być podstawą do nadmiernego korzystania z tej instytucji, zwłaszcza gdy kontroli podlega decyzja prokuratora wydana po sprawdzeniu zasadności doniesienia o rzekomym przekroczeniu uprawnień przez sędziego.
Pomocnicze
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja zmiany właściwości miejscowej jest wyjątkowa i nie podlega wykładni rozszerzającej. Brak uzasadnionego przekonania, że sąd właściwy nie jest w stanie rozpoznać sprawy bezstronnie. Uwzględnienie wniosku mogłoby wzmocnić błędne przeświadczenie o solidarności grupowej sędziów, co nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości.
Odrzucone argumenty
Zażalenie dotyczyło czynności prokuratorów i sędziów, w tym byłego prezesa Sądu Okręgowego. Zdarzenie z grudnia 2007r. związane było bezpośrednio z funkcjonowaniem Sądu Okręgowego.
Godne uwagi sformułowania
zmiana właściwości miejscowej na podstawie art. 37 k.p.k. może nastąpić w wyjątkowych sytuacjach nie podlega wykładni rozszerzającej nie ma podstaw do nadmiernego korzystania z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. nadmierne odwoływanie się do możliwości jaką stwarza art. 37 k.p.k., prowadzić może do skutków wręcz odwrotnych od zamierzonych, osłabiając zaufanie nie tylko do danego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości prezes, a także wiceprezes sądu wykonuje jedynie obowiązki w zakresie nadzoru administracyjnego i nie może ingerować w sferę niezawisłości sędziowskiej brak podstaw do przyjęcia uzasadnionego przekonania, że sąd właściwy nie jest w stanie rozpoznać przedmiotowej sprawy bezstronnie uwzględnienie wniosku mogłoby wręcz wzmacniać oczywiście błędne przeświadczenie o solidarności grupowej sędziów i podporządkowania służbowego nad niezawisłością i obiektywizmem
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
przewodniczący
Roman Sądej
członek
Dorota Wróblewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 37 k.p.k. w kontekście wniosków o zmianę właściwości sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w sprawach dotyczących sędziów i prokuratorów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i podkreśla wyjątkowość instytucji zmiany właściwości sądu. Nie stanowi przełomu, ale utrwala utrwalone stanowisko SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na interpretację art. 37 k.p.k. i zasady bezstronności sądu, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakującego rozstrzygnięcia.
“Kiedy sąd może zmienić swoją właściwość? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 37 k.p.k.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KO 79/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący) SSN Roman Sądej SSA del. do SN Dorota Wróblewska (sprawozdawca) na posiedzeniu w sprawie zażalenia G. L., na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 4 czerwca 2012r. o umorzeniu śledztwa, w przedmiocie wniosku sądu właściwego do rozpoznania sprawy o przekazanie jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w P. z dnia 15 listopada 2012 r., skierowanego w trybie art. 37 kpk do Sądu Najwyższego p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 15 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy w P. zwrócił się z inicjatywą do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy, w przedmiocie rozpoznania zażalenia G. L. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 4 czerwca 2012 r., w sprawie Ds. …, o umorzeniu śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych, tj. prokuratorów Prokuratury Okręgowej w P., sędziów Sądu Okręgowego w P. oraz sędziów Sądu Okręgowego w W. - innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek został umotywowany tym, że złożone w sprawie Ds. … zawiadomienie o przestępstwie dotyczyło między innymi zawodowych czynności SSA K. J. – ówczesnego prezesa 2 Sądu Okręgowego, a także prokuratorów z terenu podległego Sądowi Rejonowemu w P. Zdarzenie z grudnia 2007r., z udziałem ówczesnego Prezesa Sądu Okręgowego i jego sekretarki, w którym autorka zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa dopatruje się wypełnienia znamion z art. 231 § 1 k.k., związane było bezpośrednio z funkcjonowaniem Sądu Okręgowego i czynnościami zawodowymi w/w osób. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w W. o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, nie zasługuje na uwzględnienie. Pamiętać należy, że zmiana właściwości miejscowej na podstawie art. 37 k.p.k. może nastąpić w wyjątkowych sytuacjach. Nadzwyczajny charakter tej instytucji procesowej powoduje, że przepis ten nie podlega wykładni rozszerzającej. Dotyczy to przede wszystkim pojęcia dobra wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy już wielokrotnie stwierdzał, że nie ma podstaw do nadmiernego korzystania z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. zwłaszcza wtedy, gdy kontroli podlega decyzja prokuratora wydana po sprawdzeniu zasadności doniesienia o rzekomym przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków przez sędziego, doniesienia skierowanego przez uczestnika postępowania niezadowolonego z jego przebiegu lub nieakceptującego danej decyzji. W takich sytuacjach należy dokonywać indywidualnej oceny każdego przypadku pamiętając o tym, że nadmierne odwoływanie się do możliwości jaką stwarza art. 37 k.p.k., prowadzić może do skutków wręcz odwrotnych od zamierzonych, osłabiając zaufanie nie tylko do danego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości, w interesie którego instytucja przewidziana w wymienionym przepisie została ustanowiona (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW z 2010 r., z. 2, poz. 20; postanowienie SN z dnia 18 marca 2010 r., III KO 19/10, LEX nr 577213). W związku z powyższym, nie mógł stać się podstawą do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu fakt, iż zaskarżone postanowienie dotyczyło sędziów, czy prokuratorów, których decyzje procesowe, czy w ogóle czynności, kwestionowała skarżąca, nawet jeśli dotyczyło to prokuratorów z terenu podległego Sądowi Rejonowemu w P. Podobnie jak to, że G. L. w pismach przesyłanych do sprawy Ds. …. wskazywała, iż zawiadomienie złożone przez nią dotyczy również 3 osoby sędziego Sądu Apelacyjnego K. J., który w tamtym czasie pełnił funkcję prezesa Sądu Okręgowego. W odniesieniu do tej konkretnej sytuacji należało w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na to, że wskazany sędzia nie jest już zatrudniony w sądzie przełożonym nad sądem właściwym, nie pełni aktualnie funkcji prezesa. Niezależnie od tego, zauważyć trzeba, że prezes, a także wiceprezes sądu wykonuje jedynie obowiązki w zakresie nadzoru administracyjnego i nie może ingerować w sferę niezawisłości sędziowskiej. Zaskarżone postanowienie nie dotyczy prezesa sądu właściwego, ale byłego prezesa sądu przełożonego, co do którego G. L. składała już zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, związanego z zachowaniem, które opisuje również w sprawie Ds. … i w tej materii zapadło m.in. postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia 26 stycznia 2012 r., w sprawie sygn. III Kp …, na podstawie którego po rozpoznaniu zażalenia wymienionej na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 13 lipca 2011 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. 1 Ds. … – utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. Mając na względzie wymowę przytoczonych okoliczności, uznać trzeba, że brak podstaw do przyjęcia uzasadnionego przekonania, że sąd właściwy nie jest w stanie rozpoznać przedmiotowej sprawy bezstronnie. Uwzględnienie wniosku mogłoby wręcz wzmacniać oczywiście błędne przeświadczenie o solidarności grupowej sędziów i podporządkowania służbowego nad niezawisłością i obiektywizmem, co niewątpliwie nie służyłby dobru wymiaru sprawiedliwości. Na marginesie należało stwierdzić, że nie mogły mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie postanowienia Sądu Najwyższego, które zostały przywołane przez sąd właściwy w treści wniosku, a to dlatego, że dotyczyły odmiennych stanów faktycznych. Uwzględniając realia niniejszej sprawy, nie można uznać, aby dobro wymiaru sprawiedliwości wymagało odstąpienia od reguł właściwości miejscowej. Dlatego też, mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI