V KO 77/16

Sąd Najwyższy2016-11-30
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawybezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościkonflikt interesówsędziaradca prawnysąd rejonowysąd najwyższy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę radcy prawnego oskarżonego o oszustwo do innego sądu, aby zapewnić bezstronność i uniknąć wątpliwości opinii publicznej ze względu na fakt, że jego żona jest sędzią w sądzie pierwotnie właściwym.

Sąd Rejonowy w P. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko radcy prawnemu A.L. innemu sądowi. Powodem były obawy o bezstronność rozpoznania sprawy, ponieważ oskarżony jest mężem sędzi orzekającej w tym samym sądzie, a pokrzywdzeni zwrócili się do niej o interwencję. Sąd Najwyższy uznał, że taka sytuacja może budzić wątpliwości opinii publicznej co do obiektywizmu sądu i postanowił przekazać sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś., kierując się dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego A.L., radcy prawnego, innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżony jest mężem sędzi M.S.L., która orzeka w VIII Wydziale Karnym tego sądu. Dodatkowo, pokrzywdzeni zwrócili się do niej o interwencję w związku z działaniami męża. Sąd Rejonowy obawiał się, że okoliczności te mogą w odbiorze społecznym podważyć bezstronność rozpoznania sprawy, zwłaszcza że dotyczy ona przestępstwa popełnionego w związku z wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując, że przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadnione, gdy istnieją faktyczne okoliczności mogące budzić przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. Pojęcie 'dobra wymiaru sprawiedliwości' obejmuje sytuacje, w których obiektywny obserwator mógłby mieć wątpliwości co do bezstronności sądu. Sytuacja, w której sędziowie mieliby rozpoznawać sprawę małżonka innej sędzi tego samego sądu, niewątpliwie może rodzić takie wątpliwości w opinii publicznej. Pozostawienie sprawy w pierwotnym sądzie mogłoby prowadzić do kwestionowania prawidłowości rozstrzygnięcia niezależnie od jego treści. Dlatego Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś., aby zapobiec negatywnemu odbiorowi społecznemu i chronić dobro wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczności takie jak fakt, że oskarżony jest mężem sędzi orzekającej w sądzie właściwym miejscowo, mogą uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi, jeśli mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sądu w odbiorze społecznym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nawet potencjalne wątpliwości co do bezstronności, wynikające z relacji rodzinnych sędziego z oskarżonym, mogą negatywnie wpływać na odbiór społeczny wymiaru sprawiedliwości. W takich sytuacjach, dla ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości, celowe jest przekazanie sprawy innemu sądowi, zgodnie z art. 37 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
A. L.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy może nastąpić, gdy występują faktyczne okoliczności mogące tworzyć przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie, co służy dobru wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności faktyczne (pokrewieństwo sędziego z oskarżonym) mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Ochrona dobra wymiaru sprawiedliwości wymaga zapobiegania negatywnemu odbiorowi społecznemu postępowania. Fakt, że pokrzywdzeni zwrócili się do sędzi o interwencję w sprawie męża, dodatkowo uzasadnia obawy o odbiór społeczny.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność ta w ocenie Sądu może powodować w odbiorze społecznym przekonanie, że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana Pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości wskazane w tym przepisie, jako przesłanka odstępstwa od ustawowych zasad właściwości sądu, prowadzi do stwierdzenia, że uzasadnieniem dla przekazania sprawy na tej podstawie jest sytuacja, gdy obiektywny, postronny obserwator określonego procesu mógłby wyrażać wątpliwości i zastrzeżenia, co do bezstronności sądu i obiektywizmu orzekających w sprawie sędziów. Efektem pozostawienia tej sprawy we właściwym miejscowo sądzie mogłaby być sytuacja, w której opinia publiczna kwestionowałaby prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia niezależnie od jego treści.

Skład orzekający

Andrzej Ryński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy ze względu na potencjalny brak bezstronności i ochronę dobra wymiaru sprawiedliwości, szczególnie w sytuacjach pokrewieństwa lub powinowactwa sędziego z stroną postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji art. 37 k.p.k. w kontekście odbioru społecznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest nie tylko faktyczne zachowanie bezstronności przez sędziów, ale także jej pozory w oczach społeczeństwa, co może prowadzić do przekazania sprawy innemu sądowi.

Czy mąż sędzi może być sądzony przez jej sąd? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 77/16
POSTANOWIENIE
Dnia 30 listopada 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Ryński
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron
w dniu 30 listopada 2016 r.,
w sprawie
A. L.
oskarżonego o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. i inne
wniosku Sądu Rejonowego w P.
z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt III K (…)
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
,
postanowił
przekazać sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w P.  wnioskiem z dnia 4 października 2016 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego A.L. innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wniosku Sąd Rejonowy wskazał, że oskarżony jest radcą prawnym i mężem SSR M.S.L., która jest wieloletnim sędzią orzekającym w VIII Wydziale Karnym Sądu Rejonowego w P.  Okoliczność ta w ocenie Sądu może powodować w odbiorze społecznym przekonanie, że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana, zwłaszcza, że przedmiotem sprawy jest popełnienie przestępstwa w związku z wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Z kolei fakt, że małżonka oskarżonego jest sędzią sądu, do której zwrócili się pokrzywdzeni o interwencję w związku z działaniami jej męża, dodatkowo uzasadnia twierdzenie, że odbiór społeczny funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości byłyby negatywny.
Sąd Najwyższy, zważył co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. może nastąpić, gdy występują faktyczne okoliczności mogące tworzyć przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości wskazane w tym przepisie, jako przesłanka odstępstwa od ustawowych zasad właściwości sądu, prowadzi do stwierdzenia, że uzasadnieniem dla przekazania sprawy na tej podstawie jest sytuacja, gdy obiektywny, postronny obserwator określonego procesu mógłby wyrażać wątpliwości i zastrzeżenia, co do bezstronności sądu i obiektywizmu orzekających w sprawie sędziów. Już sam fakt pojawienia się zastrzeżeń i okoliczności stanowiących ich podstawę, musi zostać oceniony w kontekście przesłanki określonej w art. 37 k.p.k. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., IV KO 108/13, LEX nr 1425020).
Bez wątpienia sytuacja, w której sędziowie Sądu Rejonowego w P. mieliby rozpoznawać sprawę, w której oskarżonym jest małżonek sędziego tego Sądu, mogłaby uzasadniać w opinii publicznej, w tym także u obiektywnego obserwatora takiego postępowania sądowego, powstanie wątpliwości co do tego, czy sędziowie tego sądu mogą bezstronnie i obiektywnie rozpoznać taką sprawę. Efektem pozostawienia tej sprawy we właściwym miejscowo sądzie mogłaby być sytuacja, w której opinia publiczna kwestionowałaby prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia niezależnie od jego treści. W takiej sytuacji celowe jest aby tego typu podejrzeń co do sposobu rozpoznania zażalenia nie utrzymywać, gdyż nie służy to dobru wymiaru sprawiedliwości. Właśnie do takich sytuacji ma zastosowanie instytucja wskazana w art. 37 k.p.k.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI