V KO 76/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zarzutów przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w Łodzi do rozpoznania innemu sądowi ze względu na bliskie relacje między sędziami, które mogłyby podważać obiektywizm.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, zainicjowany przez Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi. Sprawa dotyczyła zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów tego sądu. Sąd Rejonowy uznał, że bliskie relacje między sędziami mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu, dlatego wniósł o przekazanie sprawy. Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek, kierując się dobrem wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z wniosku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek ten wynikał z zażalenia pokrzywdzonej I. Z. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w Łodzi. Sąd Rejonowy wskazał, że bliskie, wieloletnie relacje między sędziami pionu karnego tego sądu, potwierdzone oświadczeniami większości z nich, mogą budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy, zarówno w opinii publicznej, jak i samego skarżącego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k. i utrwalone orzecznictwo, uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga wyeliminowania sytuacji mogących wywołać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grodzisku Mazowieckim, który znajduje się poza obszarem właściwości apelacji łódzkiej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako potrzeba wyeliminowania sytuacji mogących wywołać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi, gdy istnieją bliskie relacje między sędziami sądu właściwego miejscowo, które mogą podważać zaufanie do bezstronności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono wniosek o przekazanie sprawy
Strona wygrywająca
Pokrzywdzona I. Z. (pośrednio, poprzez zapewnienie potencjalnie obiektywnego rozpoznania sprawy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. Z. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Prokuratura Rejonowa w Kutnie | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie (odmowa wszczęcia śledztwa) |
| Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi | instytucja | sąd niższej instancji (wnioskujący o przekazanie) |
| sędzia X. Y. | osoba_fizyczna | sędzia (objęty zarzutami) |
| sędziowie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi | osoba_fizyczna | sędziowie (objęci zarzutami) |
| Sąd Rejonowy w Grodzisku Mazowieckim | instytucja | sąd właściwy do rozpoznania sprawy po przekazaniu |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłankę przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu – dobro wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wyłączenia sędziego, co zostało wspomniane jako potencjalna podstawa do oceny relacji między sędziami.
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego, będący przedmiotem śledztwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bliskie relacje między sędziami sądu właściwego miejscowo mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga wyeliminowania sytuacji, które mogą stwarzać pozory braku obiektywizmu, nawet jeśli są one subiektywne. Istnienie oświadczeń sędziów potwierdzających bliskie relacje wzmacnia argumentację o potrzebie przekazania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny ujemny wpływ na swobodę orzekania konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów obawy wyeliminowania sytuacji mogących wywołać choćby subiektywne przekonanie opinii publicznej o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy
Skład orzekający
Ryszard Witkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na bliskie relacje między sędziami, które mogą wpływać na obiektywizm."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy relacje między sędziami są na tyle bliskie, że mogą budzić wątpliwości co do bezstronności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy potencjalnych nieprawidłowości w sądownictwie i relacji między sędziami, co jest tematem budzącym zainteresowanie opinii publicznej i prawników, a także podkreśla znaczenie transparentności i obiektywizmu w procesie sądowym.
“Czy sędziowie mogą być zbyt blisko siebie? Sąd Najwyższy przekazuje sprawę z Łodzi do Grodziska Mazowieckiego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN V KO 76/25 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie z zażalenia pokrzywdzonej I. Z. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kutnie z 20 sierpnia 2024 r. sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 22 maja 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z 8 kwietnia 2025 r. sygn. akt IV Kp 218/25 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i sprawę Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi o sygn. akt IV Kp 218/25, przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grodzisku Mazowieckim. UZASADNIENIE Przed Sądem Rejonowym dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi , zawisła sprawa z zażalenia I. Z. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Prokuratury Rejonowej w Kutnie z 20 sierpnia 2024 r. sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi w związku z prowadzonymi przez nich sprawami zainicjowanymi przez pokrzywdzona w 2023 i 2024 roku, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. Z wniosku wynika, iż przedmiotowa sprawa dotyczy przekroczenia uprawnień przez sędzię X. Y. podczas rozpoznawania sprawy o sygnaturze VI Kp 195/24. Zdaniem Sądu Rejonowego okoliczność ta i związana z nią okoliczność łączących tego sędziego z pozostałymi sędziami pionu karnego tego sądu wieloletnimi relacjami nie tylko służbowymi, ale i koleżeńskimi, potwierdzona załączonymi do akt oświadczeniami większość sędziów, przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu spoza apelacji łódzkiej, albowiem okoliczności te mogą wywołać zarówno wśród opinii publicznej, jak i samego Skarżącego, przekonanie o braku warunków rozpoznania sprawy w sposób obiektywny przez Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi . Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości. Jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocennym. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie przyjmuje, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny ( por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13 lipca 1995 r. sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z 17 maja 2001 r. sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 – 8, poz. 58 ). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu, określonego w art. 37 k.p.k., wtedy, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana ( por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 stycznia 2001 r. sygn. akt III KO 105/00; z 12 lutego 2002 r. sygn. V KO 3/02 ). Tak jest między innymi, gdy konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów obawy, czy ta sprawa będzie rozpoznana w warunkach wolnych od wszelkiego rodzaju nacisków, nawet tylko tych będących następstwem samej świadomości istnienia służbowych powiązań sędziów tego sądu ( por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 lipca 2010 r. sygn. akt V KO 66/10; z 14 kwietnia 2021 r. sygn. akt IV KO 26/21 ). Dobro wymiaru sprawiedliwości oznacza zatem potrzebę wyeliminowania sytuacji mogących wywołać choćby subiektywne przekonanie opinii publicznej o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 grudnia 1999 r. sygn. akt III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000. z. 3, poz. 7) . Mając na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uznał, iż okoliczności, które przedstawiono w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi , mogą powodować powstanie w odbiorze zewnętrznym przekonania o braku warunków do bezstronnego jej rozpoznania przez ten Sąd Rejonowy. Kierując się tym, iż wspomniane relacje między sędziami przybrały formę ściślejszą, przekraczającą granice zwyczajnych stosunków zawodowych i mogłyby stanowić podstawę wyłączenia poszczególnych sędziów w oparciu o art. 41 § 1 k.p.k., co potwierdzają załączone do akt sprawy oświadczenia sędziów, Sąd Najwyższy postanowił, przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grodzisku Mazowieckim, tj. Sądowi spoza obszaru objętego właściwością apelacji łódzkiej, do której należy Sąd Rejonowy w dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi . [PŁ] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI