V KO 76/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną dotyczącą próby wyłudzenia refundacji kosztów sądowych innemu sądowi rejonowemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu, w którym sędzia miał zeznawać jako świadek.
Sąd Rejonowy w X. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko D. G.-T. do innego sądu, wskazując na potencjalne wątpliwości co do bezstronności. Oskarżona miała usiłować doprowadzić Skarb Państwa (reprezentowany przez Sąd Rejonowy w X.) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wyłudzenie refundacji kosztów sądowych. Jako świadek w sprawie miał zeznawać sędzia Sądu Rejonowego w X. Sąd Najwyższy uznał, że taka koncentracja ról procesowych może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Y.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w X. o przekazanie sprawy karnej dotyczącej D. G.-T. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy w X. wskazał, że oskarżona jest podejrzana o usiłowanie doprowadzenia Skarbu Państwa, reprezentowanego przez ten sąd, do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci refundacji kosztów stawiennictwa. Dodatkowo, sędzia orzekający w Sądzie Rejonowym w X. miał występować w charakterze świadka oskarżenia. Sąd Najwyższy podkreślił wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i konieczność stosowania go tylko w sytuacjach, gdy pozostawienie sprawy sądowi właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W ocenie Sądu Najwyższego, sytuacja, w której sąd występuje jako pokrzywdzony, a jego sędzia jako świadek oskarżenia, może rodzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sądu, co narusza wymogi dobra wymiaru sprawiedliwości. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Y.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, taka koncentracja ról procesowych może rodzić wątpliwości co do bezstronności sądu i uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sąd występuje jako pokrzywdzony, a jego sędzia jako świadek oskarżenia, może stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, co jest sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości i uzasadnia zastosowanie art. 37 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. G.-T. | osoba_fizyczna | oskarżona |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pokrzywdzony |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis ma charakter wyjątkowy i może być stosowany tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 286 § 3
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koncentracja ról procesowych (sąd jako pokrzywdzony, sędzia jako świadek) może rodzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Pozostawienie sprawy sądowi właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
"Ta koncentracja różnych ról procesowych może rodzić dla stron i postronnych obserwatorów procesu wątpliwości co do bezstronności sądu." "Nie odpowiada to wymogom dobra wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k." "Przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy."
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
członek
Michał Laskowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na wątpliwości co do bezstronności sądu, gdy sędzia ma zeznawać jako świadek lub sąd jest pokrzywdzony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w sprawach karnych, gdzie sąd lub jego sędzia są bezpośrednio zaangażowani w sprawę jako strony lub świadkowie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są pozory bezstronności w wymiarze sprawiedliwości i jak sąd sam potrafi identyfikować potencjalne konflikty interesów, nawet jeśli są one tylko potencjalne.
“Sędzia jako świadek? Sąd Najwyższy przekazuje sprawę, by chronić bezstronność.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt V KO 76/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Michał Laskowski (sprawozdawca) w sprawie D. G.-T. oskarżonej z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 i 3 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 grudnia 2013 r., wniosku Sądu Rejonowego w X. z dnia 9 października 2013 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Y. . UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 października 2013 r. Sąd Rejonowy w X. wystąpił o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. innemu równorzędnemu sądowi sprawy D. G.-T. oskarżonej z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 i 3 k.k. W postanowieniu sądu występującego o przekazanie sprawy podkreślono, że D. G.–T. oskarżona została o usiłowanie doprowadzenia Skarbu Państwa reprezentowanego przez Sąd Rejonowy w X. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci refundacji kosztów stawiennictwa w sądzie. Jako świadka wskazano w akcie oskarżenia sędziego Sądu Rejonowego w X. Może to rodzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Bezsporne jest, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Przewiduje bowiem odstępstwo od ustawowych reguł określenia właściwości miejscowej sądu. Stąd też jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą zaś być tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9-10, poz. 68; z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000, z. 3 poz. 7; z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, R-OSNKW 2008, poz. 2072; z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280). Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. Sąd właściwy do rozpoznania sprawy występuje w procesie jako pokrzywdzony, a nadto sędzia orzekający w tym sądzie występować ma w procesie jako świadek oskarżenia. Ta koncentracja różnych ról procesowych może rodzić dla stron i postronnych obserwatorów procesu wątpliwości co do bezstronności sądu. Nie odpowiada to wymogom dobra wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k. Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI