V KO 74/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał z urzędu sygnalizację sędziego o zaistnieniu przesłanki wyłączenia sędziego R.W. od udziału w sprawie V KO 74/25. Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego, zgłoszonego przez obrońcę skazanego M.Z., który podniósł zarzut nienależytej obsady Sądu Najwyższego w poprzednim postępowaniu, wskazując na udział sędziego A.D. powołanego na mocy ustawy z 2017 r. Sąd Najwyższy, opierając się na własnym orzecznictwie, uznał, że sędziowie powołani w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. nie mogą orzekać w sprawach, które dotyczą oceny ich statusu ustrojowego. W przypadku sędziego R.W., który został powołany w tym samym trybie, orzekanie w sprawie sygnalizacji potrzeby wznowienia postępowania kasacyjnego ze względu na wadliwe powołanie innych sędziów, a potencjalnie także jego samego, równałoby się orzekaniu we własnej sprawie. Sąd podkreślił, że celem przepisów o wyłączeniu sędziego jest zapewnienie bezstronności i niezawisłości sądu, a orzekanie przez sędziego, którego status ustrojowy jest wątpliwy, narusza te zasady i stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego R.W. od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego z mocy ustawy z powodu wadliwego powołania, w kontekście orzecznictwa dotyczącego statusu Krajowej Rady Sądownictwa i sędziów powołanych po 2017 r.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego, ale stanowi rozwinięcie linii orzeczniczej dotyczącej praworządności i niezależności sądownictwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na urząd w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., może orzekać w sprawie dotyczącej oceny jego własnego statusu ustrojowego lub statusu innych sędziów powołanych w podobnym trybie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sędzia taki podlega wyłączeniu z mocy prawa na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., ponieważ orzekanie w takiej sytuacji równałoby się orzekaniu we własnej sprawie (iudex in causa sua) i naruszałoby zasady bezstronności i niezawisłości sądu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na własne orzecznictwo, wyjaśnił, że sędziowie powołani w trybie ustawy z 2017 r. mają wadliwy status ustrojowy. Orzekanie przez takiego sędziego w sprawie oceny jego statusu lub statusu innych sędziów powołanych w tym samym trybie prowadziłoby do naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego oraz zasady orzekania we własnej sprawie, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Czy wadliwość powołania sędziego na urząd stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli sąd jest nienależycie obsadzony z powodu wadliwego powołania sędziego, stanowi to bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że nienależyta obsada sądu, wynikająca z wadliwego powołania sędziego, pociąga za sobą stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, co uniemożliwia utrzymanie w mocy orzeczenia wydanego w takim składzie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.Z. | osoba_fizyczna | skazany |
| R.W. | osoba_fizyczna | sędzia |
| A.D. | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia podlega wyłączeniu, jeżeli sprawa dotyczy jego osoby lub osoby jemu bliskiej albo pozostaje z nim w takim stosunku prawnym, że może to wpływać na jego bezstronność.
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia jest wyłączony z mocy ustawy, jeżeli zachodzi podstawa określona w art. 40 § 1 pkt 1-3.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględną przyczyną odwoławczą jest nienależyta obsada sądu.
Konstytucja RP
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepisy dotyczące ustroju sądów i Krajowej Rady Sądownictwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia R.W. został powołany do pełnienia urzędu w wyniku rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., co czyni jego status ustrojowy wątpliwym. • Orzekanie przez sędziego R.W. w sprawie dotyczącej oceny jego własnego statusu ustrojowego lub statusu innych sędziów powołanych w podobnym trybie stanowiłoby naruszenie zasady orzekania we własnej sprawie (iudex in causa sua). • Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.
Godne uwagi sformułowania
sędzia zaistnienia przesłanki wyłączenia • iudex in causa sua • organ, który nie stanowi Krajowej Rady Sądownictwa w rozumieniu Konstytucji RP • sąd z udziałem sędziego R.W. jest nienależycie obsadzony • bezwzględna przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • orzekałby jako iudex in causa sua • ratio legis przepisu art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. sprowadza się do odsunięcia od sprawy sędziego, w sytuacji, gdy jej rozstrzygnięcie wpływa na sferę jego praw i obowiązków • sędzia objętego zarzutem wadliwego powołania lub przejścia na wyższe stanowisko sędziowskie • Iudex impurus
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
przewodniczący
R.W.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego z mocy ustawy z powodu wadliwego powołania, w kontekście orzecznictwa dotyczącego statusu Krajowej Rady Sądownictwa i sędziów powołanych po 2017 r."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego powołania sędziego, ale stanowi rozwinięcie linii orzeczniczej dotyczącej praworządności i niezależności sądownictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wadliwości powołania sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwego powołania – co to oznacza dla praworządności?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.