V KO 74/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSędzia Sądu Najwyższego M.P. złożył wniosek o wyłączenie sędziego M.S. od udziału w rozpoznaniu sprawy V KO 74/25. Podstawą wniosku było stwierdzenie, że sędzia M.S. w ramach tej sprawy musiałby badać legalność powołania sędziego A.D. oraz własne powołanie, które nastąpiło w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 roku. Sędzia M.P. argumentował, że takie działanie naruszałoby fundamentalną zasadę prawa rzymskiego 'nemo iudex idoneus in propria causa' (nikt nie jest odpowiednim sędzią we własnej sprawie). Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, uznał go za zasadny. Podkreślono, że kontrola bezstronności sędziego może być uruchomiona przez każdego sędziego składu orzekającego. Sąd odwołał się do wcześniejszych uchwał Sądu Najwyższego dotyczących wadliwości powołania sędziów oraz do orzecznictwa podkreślającego, że sędzia ulega wyłączeniu nie tylko gdy istnieją wątpliwości co do jego bezstronności, ale także gdy jego orzekanie mogłoby naruszyć standard rzetelnego procesu sądowego (art. 6 ust. 1 EKPC). W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego M.S. od rozpoznania sprawy V KO 74/25.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury powołania sędziów oraz interpretacja zasady nemo iudex idoneus in propria causa w kontekście prawa do rzetelnego procesu.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z kontrolą powołania sędziów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia Sądu Najwyższego powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy, jeśli musiałby badać podstawy wznowienia postępowania kasacyjnego, które wiążą się z oceną legalności powołania sędziego, w tym własnego powołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.
Uzasadnienie
Wyłączenie sędziego jest uzasadnione, gdy jego udział w sprawie mógłby naruszyć zasadę nemo iudex idoneus in propria causa, co ma miejsce, gdy sędzia musiałby oceniać legalność własnego powołania lub powołania innych sędziów w kontekście procedury nominacyjnej, która budzi wątpliwości prawne.
Czy wniosek o wyłączenie sędziego może być zgłoszony przez innego sędziego zasiadającego w składzie orzekającym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kontrola bezstronności sędziego może zostać uruchomiona przez każdego sędziego zasiadającego w jego składzie.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, kontrola bezstronności sędziego prowadzona przez sąd z urzędu może być uruchomiona również przez każdego sędziego zasiadającego w jego składzie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.Z. | inne | strona postępowania (wzmiankowana) |
| M.S. | inne | sędzia (wnioskowany o wyłączenie) |
| M.P. | inne | sędzia (wnioskujący o wyłączenie) |
| A.D. | inne | sędzia (wzmiankowana) |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wyłączenia sędziego, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać wątpliwość co do jego bezstronności.
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przypadki, w których sędzia podlega wyłączeniu, w tym gdy jego udział w sprawie mógłby naruszyć standard rzetelnego procesu sądowego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 40 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do zgłoszenia wniosku o wyłączenie sędziego.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy podstaw wznowienia postępowania kasacyjnego.
Dz.U. z 2018 r., poz. 3
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa dotycząca sposobu ukształtowania składu Krajowej Rady Sądownictwa, która miała wpływ na procedurę powołania sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia M.S. musiałby badać podstawy wznowienia postępowania kasacyjnego, co wiąże się z oceną legalności powołania sędziego A.D. oraz własnego powołania. • Orzekanie przez sędziego M.S. w tej sprawie naruszałoby zasadę nemo iudex idoneus in propria causa. • Kontrola bezstronności sędziego może być uruchomiona przez każdego sędziego składu orzekającego. • Problematyka wadliwości powołania sędziów jest ściśle powiązana z prawem do rzetelnego procesu sądowego (art. 6 ust. 1 EKPC).
Godne uwagi sformułowania
nemo iudex idoneus in propria causa • instytucji iudex inhabilis • kontrola bezstronności sędziego prowadzona przez właściwy sąd z urzędu w trybie art. 42 § 1 k.p.k. może zostać uruchomiona również przez każdego sędziego zasiadającego w jego składzie • sędzia ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1 k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący
M.S.
sędzia do wyłączenia
A.D.
sędzia (wzmiankowana)
M.P.
sędzia (wnioskujący)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach dotyczących wadliwości procedury powołania sędziów oraz interpretacja zasady nemo iudex idoneus in propria causa w kontekście prawa do rzetelnego procesu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z kontrolą powołania sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i niezależności sądownictwa, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sędzia Sądu Najwyższego wyłączony od orzekania. Kluczowa sprawa o praworządność.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.