V KO 73/18

Sąd Najwyższy2018-10-24
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższybezstronnośćwymiar sprawiedliwościart. 37 k.p.k.zażalenieodmowa wszczęcia śledztwasędzia

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu innemu sądowi rejonowemu w celu zapewnienia bezstronności postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu Sądu Apelacyjnego w [...]. Sąd Rejonowy uznał, że ze względu na podmiotowe uwarunkowania sprawy, w tym fakt, że sędzia, którego dotyczyło zawiadomienie, jest obecnie Prezesem Sądu Okręgowego w P., istnieje potrzeba wyeliminowania wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu, aby uniknąć wrażenia braku obiektywizmu.

Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez A. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. o odmowie wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. przez sędziego orzekającego w Sądzie Apelacyjnym w [...], który był jednocześnie Prezesem Sądu Okręgowego w P.. Czynem tym miało być niedopełnienie obowiązków przez sędziego sprawozdawcę podczas rozpoznawania apelacji oskarżyciela posiłkowego. Sąd Rejonowy w P., rozpoznając sprawę, wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Uzasadnieniem wniosku były podmiotowe uwarunkowania sprawy, które mogły budzić wątpliwości co do bezstronności rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że przekazanie sprawy jest uzasadnione, gdy istnieją okoliczności mogące negatywnie oddziaływać na wymiar sprawiedliwości, w tym takie, które mogą stwarzać w opinii społecznej przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W analizowanym przypadku, fakt, że sędzia, którego dotyczyło zawiadomienie, pełnił funkcję Prezesa Sądu Okręgowego w P., a sąd właściwy do kontroli odwoławczej decyzji prokuratora był instancyjnie podległy temu sądowi, mógł być postrzegany jako sytuacja kreująca nieobiektywną kontrolę odwoławczą. Sąd Najwyższy stwierdził, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, w tym przypadku Sądowi Rejonowemu w L.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sędzia będący przedmiotem zawiadomienia o przestępstwie pełni funkcję Prezesa sądu instancyjnie podległego sądowi właściwemu do rozpoznania sprawy, może budzić wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu kontroli odwoławczej, co negatywnie wpływa na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
A. K.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy występują okoliczności mogące negatywnie oddziaływać na dobro wymiaru sprawiedliwości, w tym stwarzające pozory braku obiektywizmu.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potrzeba zapewnienia bezstronności postępowania ze względu na podmiotowe uwarunkowania sprawy. Możliwość stworzenia przez obecną sytuację wrażenia braku obiektywizmu w kontroli odwoławczej. Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy.

Godne uwagi sformułowania

wyeliminowania jakichkolwiek zastrzeżeń, co do bezstronnego rozpoznania sprawy dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy stwarzać w opinii społecznej przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny dokonanie kontroli odwoławczej tej decyzji prokuratora przez sąd instancyjnie podległy sądowi, w którym obecnie Prezesem Sądu Okręgowego w P. jest sędzia, co, do którego skierowano zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, może być postrzegane, jako stworzenie sytuacji kreującej nieobiektywną kontrolę odwoławczą

Skład orzekający

Jarosław Matras

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy w sytuacjach budzących wątpliwości co do bezstronności sądu, zwłaszcza w kontekście relacji między sędziami a organami sądownictwa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i relacji między sądami, nie stanowi ogólnej zasady interpretacji prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje mechanizmy zapewniające bezstronność wymiaru sprawiedliwości i pokazuje, jak Sąd Najwyższy reaguje na potencjalne konflikty interesów w sądownictwie.

Sąd Najwyższy przekazuje sprawę sędziego innemu sądowi, by zapewnić bezstronność.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 73/18
POSTANOWIENIE
Dnia 24 października 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jarosław Matras
w sprawie
zażalenia
A. K.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w K.
z dnia 25 czerwca 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa,
sygn. akt PO IV Ds. […]
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 24 października 2018 r.
wniosku Sądu Rejonowego w P.
z dnia 5 września 2018 r.
o przekazanie sprawy o sygn. akt VIII Kp […] innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
sprawę VIII Kp […] przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 września 2018 r. Sąd w P. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania, w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu sprawy
wszczętej zażaleniem A.K. na postanowienie
prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. z dnia 25 czerwca 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, sygn. akt PO IV Ds.
[…]
. Sprawa ta dotyczyła zawiadomienia o przestępstwie z art. 231 § 1 k.k., jakiego dopuścić się miał sędzia orzekający w Sądzie Apelacyjnym w
[…]
, będący obecnie Prezesem Sądu Okręgowego w P.. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że czyn stanowiący przedmiot niniejszego postępowania miał polegać na niedopełnieniu obowiązków przez sędziego sprawozdawcę podczas rozpoznania apelacji oskarżyciela posiłkowego. W dalszej części rozważań sąd wskazał na te podmiotowe uwarunkowania sprawy, stwierdzając, iż uzasadniają one przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu celem wyeliminowania jakichkolwiek zastrzeżeń, co do bezstronnego rozpoznania sprawy. Podkreślił również stanowisko Prokuratora Okręgowego w K., który także wniósł o przekazanie sprawy poza okręg apelacji
[…]
.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek jest zasadny.
Przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują okoliczności, które mogą negatywnie oddziaływać, w wypadku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, na dobro wymiaru sprawiedliwości. Chodzi tu zwłaszcza o tego rodzaju sytuacje, których ocena może stwarzać w opinii społecznej przekonanie, nawet mylne, o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, LEX nr 549423). Istotne jest, że dokonując ocen na tej płaszczyźnie należy odwołać się do ocen powziętych przez postronnego, obiektywnego obserwatora takiego procesu. Analizując okoliczności tej sprawy trzeba przyznać rację sądowi właściwemu, że skoro przedmiotem ocen w ramach decyzji o odmowie wszczęcia śledztwa były okoliczności dotyczące czynności urzędowych sędziego Sądu Apelacyjnego w
[…]
, orzekającego w sprawie tego sądu o sygn. II AKa
[…]
, to dokonanie kontroli odwoławczej tej decyzji prokuratora przez sąd instancyjnie podległy sądowi, w którym obecnie Prezesem Sądu Okręgowego w P. jest sędzia, co, do którego skierowano zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, może być postrzegane, jako stworzenie sytuacji kreującej nieobiektywną kontrolę odwoławczą, a taka ocena może być wyrażana także u postronnego obserwatora. Jest rzeczą oczywistą, że w takim układzie faktycznym, pozostawienie sprawy do rozpoznania sądowi występującemu z wnioskiem mogłoby tworzyć przekonanie o możliwym braku bezstronności prowadzonego postępowania odwoławczego i to niezależnie od jego wyniku.
Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w L.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI