V KO 72/25

Sąd Najwyższy2025-04-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądupomówieniesędziaimmunitetpostępowanie karne

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o pomówienie sędziego innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy w Elblągu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko K.B. oskarżonemu o pomówienie sędziego tego sądu. Wniosek uzasadniono koniecznością zapewnienia obiektywnego rozpoznania sprawy i uniknięcia wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy i potrzebę ochrony zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Elblągu o przekazanie sprawy karnej przeciwko K.B. oskarżonemu o przestępstwa z art. 234 k.k. i inne, w tym pomówienie sędziego Sądu Rejonowego w Elblągu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek koniecznością zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości, wskazując, że pokrzywdzonym i świadkiem jest sędzia tego samego sądu, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje orzecznictwo, podkreślił wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy i potrzebę unikania wszelkich sugestii o braku bezstronności. Stwierdzono, że w tej sytuacji istnieje realne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, ponieważ odbiór społeczny może sugerować brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Malborku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w takiej sytuacji zachodzi podstawa do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że okoliczność, iż pokrzywdzonym i świadkiem jest sędzia tego samego sądu, może w odbiorze społecznym budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy, co nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Dobrem wymiaru sprawiedliwości jest potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii o nieobiektywnym rozpoznaniu sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
K. B.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana tylko w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne.

Pomocnicze

k.k. art. 234

Kodeks karny

k.k. art. 238

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzonym i świadkiem w sprawie jest sędzia tego samego sądu, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Odbiór społeczny może sugerować brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Konieczność uniknięcia sugestii o nieobiektywnym rozpoznaniu sprawy dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że sprawa mogłaby zostać rozpoznana w sposób nieobiektywny

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pokrzywdzonym i świadkiem jest sędzia tego samego sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonym i świadkiem jest sędzia sądu rozpoznającego sprawę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości – zapewnienia bezstronności i zaufania publicznego, nawet w sytuacjach, gdy pojawiają się pozory braku obiektywizmu.

Czy sędzia może być jednocześnie świadkiem i pokrzywdzonym w sprawie prowadzonej przez swój sąd? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 72/25
POSTANOWIENIE
Dnia 24 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie
K. B.
oskarżonego z art. 234 k.k. i inne
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 24 kwietnia 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu
z dnia 16 kwietnia 2025 r., w sprawie VIII K 345/25
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
‎
w Malborku.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Elblągu, postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2025 r., VIII K 345/25, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości innemu sądowi równorzędnemu sprawy przeciwko K. B. oskarżonemu z art. 234 k.k. w zw. z art. 238 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Wniosek został uzasadniony tym, że pokrzywdzonym, a jednocześnie świadkiem, w sprawie o czyny zarzucane K. B. jest sędzia Sądu Rejonowego w Elblągu, którego fałszywie pomawiał on o popełnienie przestępstwa
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek jest zasadny.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej w wymienionym przepisie, podkreślając, że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z
ratio legis
powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000 r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym.
Z taką sytuacja mamy do czynienia w badanej sprawie. Okoliczność, że pokrzywdzonym i świadkiem w badanej sprawie jest sędzia tego samego Sądu sprawia, iż w
odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez wnioskujący Sąd, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 czerwca 2018 r., III KO 62/18, LEX nr 2508531; z dnia 27 listopada 2020 r., III KO 101/20, LEX nr 3093804). Nie ma przy tym znaczenia, czy tę wątpliwości są uzasadnione, czy znajdą odzwierciedlenie w sposobie rozpoznania tej sprawy. Dobrem wymiaru sprawiedliwości stanowiącym przesłankę skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. jest bowiem potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że sprawa mogłaby zostać rozpoznana w sposób nieobiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2013 r., V KO 66/13, LEX nr 1365524).
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI