V KO 71/19

Sąd Najwyższy2019-07-30
SNKarneprzekazanie sprawyŚrednianajwyższy
przekazanie sprawyzmiana właściwościSąd Najwyższybezstronnośćobiektywizmdobro wymiaru sprawiedliwościpokrzywdzonyurzędnik sądowy

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na fakt, że pokrzywdzona jest pracownikiem sądu właściwego do jej rozpoznania, co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Rejonowy w N. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była sytuacja, w której pokrzywdzona była urzędnikiem sądowym tego samego sądu. Sąd Najwyższy uznał, że choć sama okoliczność zatrudnienia pokrzywdzonej w sądzie nie przesądza o braku bezstronności sędziego, to w odbiorze opinii publicznej może budzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy. W związku z tym, aby chronić dobro wymiaru sprawiedliwości, sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w O.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w N. o przekazanie sprawy karnej o sygn. akt II K [...] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku była okoliczność, że pokrzywdzona zarzucanymi oskarżonemu przestępstwami jest urzędnikiem sądowym Sądu Rejonowego w N., co mogło wywołać w opinii publicznej przekonanie o braku warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując, że zmiana właściwości w trybie art. 37 k.p.k. służy eliminowaniu potencjalnych zagrożeń dla wymiaru sprawiedliwości. Choć sąd niższej instancji odmówił wyłączenia sędziego, argumentując, że sama relacja służbowa pokrzywdzonej z sądem nie musi oznaczać braku obiektywizmu, Sąd Najwyższy podkreślił, że w perspektywie opinii publicznej taka sytuacja może być postrzegana jako orzekanie we własnej sprawie. Aby zapobiec wątpliwościom co do zdolności do obiektywnego i bezstronnego orzekania oraz chronić dobro wymiaru sprawiedliwości, sprawę przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczność ta, mimo braku bezpośrednich dowodów na brak bezstronności sędziego, może budzić wątpliwości w odbiorze opinii publicznej co do możliwości obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, co uzasadnia przekazanie sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć sama relacja służbowa pokrzywdzonej z sądem nie przesądza o braku bezstronności sędziego, to w perspektywie opinii publicznej może ona prowadzić do wątpliwości co do obiektywizmu sądu. Aby zapobiec zagrożeniu dla dobra wymiaru sprawiedliwości, konieczne jest przekazanie sprawy innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
J.C. vel C.osoba_fizycznaoskarżony
pokrzywdzonaosoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten reguluje możliwość przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w celu wyeliminowania potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 190a § 1

Kodeks karny

k.k. art. 288 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pokrzywdzona jest pracownikiem sądu właściwego do rozpoznania sprawy, co może budzić wątpliwości opinii publicznej co do bezstronności. Ochrona dobra wymiaru sprawiedliwości wymaga wyeliminowania potencjalnych zagrożeń dla obiektywnego rozpoznania sprawy.

Godne uwagi sformułowania

w opinii publicznej może wywołać przekonanie o braku warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy w perspektywie opinii publicznej opisana sytuacja procesowa może być postrzegana jako orzekanie przez sąd właściwy niejako we własnej sprawie stanowiłoby to oczywiste zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu wynikające z relacji pokrzywdzonego z sądem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzony jest pracownikiem sądu, a sprawa jest rozpoznawana przez ten sam sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest nie tylko faktyczne zachowanie bezstronności przez sąd, ale także jej postrzeganie przez opinię publiczną, co może wpływać na decyzje procesowe.

Czy pracownik sądu może być pokrzywdzonym w sprawie prowadzonej przez własny sąd?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 71/19
POSTANOWIENIE
Dnia 30 lipca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie
J.C. vel C.
oskarżonego z art. 190a § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 30 lipca 2019 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w N.
o przekazanie sprawy o sygn. akt II K […] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
O.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w N. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania sprawy o sygn. akt II K […] innemu sądowi równorzędnemu wskazując, że pokrzywdzona zarzucanymi oskarżonemu przestępstwami jest urzędnikiem sądowym sądu właściwego do rozpoznania sprawy, co w opinii publicznej może wywołać przekonanie o braku warunków do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego w N. zasługuje na uwzględnienie.
Zmiana właściwości sądu w trybie art. 37 k.p.k. ma służyć wyeliminowaniu potencjalnego zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości związanego z faktem rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.  Zagrożenie to może wiązać się m.in. z wystąpieniem okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy, mogą wywoływać w odbiorze opinii publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. W grę wchodzić mogą także okoliczności rzutujące na swobodę orzekania sądu.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, pokrzywdzona, która zadeklarowała wolę działania w charakterze oskarżycielki posiłkowej, jest wieloletnim pracownikiem Sądu Rejonowego w N.. Fakt ten spowodował złożenie przez obrońcę oskarżonego wniosku „o wyłączenie wszystkich sędziów” (k – 75), w którym wskazano także na potrzebę wystąpienia przez sąd właściwy do Sądu Najwyższego z inicjatywą przewidzianą w art. 37 k.p.k. W toku postępowania wyłączono od rozpoznania sprawy pierwszego sędziego referenta (postanowienie z dnia 5 czerwca 2019 r., k – 70) i odmówiono wyłączenia kolejnego sędziego (postanowienie z dnia 28 czerwca 2019 r., k – 121). Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w ostatnim ze wskazanych orzeczeń, że okoliczność, iż pokrzywdzona jest pracownikiem Sądu Rejonowego w N. „sama w sobie nie świadczy o pozbawieniu sędziego bezstronności. Nie można z góry i bez jakichkolwiek ku temu podstaw przyjąć, że pokrzywdzona utrzymuje z sędzią relacje towarzyskie albo służbowe tego rodzaju, aby powodowały brak obiektywizmu sędziego w orzekaniu”. Rzecz jednak w tym, że w perspektywie opinii publicznej opisana sytuacja procesowa może być postrzegana jako orzekanie przez sąd właściwy niejako we własnej sprawie, to zaś może pociągać za sobą wątpliwości co do zdolności do obiektywnego i bezstronnego orzekania. Stanowiłoby to oczywiste zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, co w konsekwencji uzasadnia potrzebę przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w O..
Kierując się powyższym orzeczono, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI