V KO 69/18

Sąd Najwyższy2018-10-24
SNKarnepostępowanie przygotowawczeŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćimmunitet sędziowskizażaleniepostępowanie karne

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi, uznając, że zarzuty skarżącego wobec sędziów nie uzasadniają obawy o brak bezstronności.

Sąd Rejonowy w L. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia J. K. na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi, argumentując, że skarżący podniósł zarzuty wobec sędziów Sądu Rejonowego w L. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny, stwierdzając, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie wymaga przekazania sprawy, gdyż zarzuty są nieskonkretyzowane i niepotwierdzone, a postępowanie w przedmiocie zażalenia nie dotyczy bezpośrednio odpowiedzialności karnej sędziego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w L. o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia J. K. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że skarżący J. K. podniósł zarzuty wobec sędziów Sądu Rejonowego w L., w tym Przewodniczącej II Wydziału Karnego, co mogłoby wpływać na obiektywizm rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku. Wskazał, że warunkiem przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest wykazanie, że przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości, co oznacza sytuacje mogące wpłynąć na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie w przedmiocie zażalenia dotyczy kontroli orzeczenia organu procesowego w sferze przedmiotowej (kwalifikacja czynu jako przestępstwa), a nie na płaszczyźnie podmiotowej (rozstrzyganie o odpowiedzialności karnej sędziego). Stwierdzono, że przeciwko wskazywanemu sędziemu nie toczy się żadne postępowanie, a zarzuty skarżącego są nieskonkretyzowane i niepotwierdzone. Wobec braku obiektywnego zagrożenia bezstronności, Sąd Najwyższy uznał, że obawa sądu występującego o przekazanie sprawy jest zbyt daleko idąca i orzekł o nieuwzględnieniu wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty skarżącego wobec sędziów nie są wystarczające do przekazania sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty skarżącego są nieskonkretyzowane i niepotwierdzone, a postępowanie w przedmiocie zażalenia nie dotyczy bezpośrednio odpowiedzialności karnej sędziego, co nie stwarza obiektywnego zagrożenia dla bezstronności rozpoznania sprawy przez właściwy sąd.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (wobec wniosku Sądu Rejonowego)

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaskarżący
asesor Prokuratury Rejonowej w L.organ_państwowyorgan procesowy
Sąd Rejonowy w L.instytucjasąd występujący z wnioskiem
sędziowie Sądu Rejonowego w L.instytucjapodmioty wskazane w zarzutach
Przewodnicząca II Wydziału Karnego – sędzia Sądu Rejonowego K.S.instytucjasędzia wskazana w zarzutach

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Warunkiem przełamania właściwości sądu jest wykazanie, że przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy konstytucyjnej zasady rozpatrywania spraw przez sąd właściwy.

Konstytucja RP art. 181

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy wymogu uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

u.p.u.s.p. art. 80 § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy wymogu uchwały sądu dyscyplinarnego zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w przedmiocie zażalenia dotyczy kontroli orzeczenia organu procesowego w sferze przedmiotowej, a nie podmiotowej oceny odpowiedzialności karnej sędziego. Zarzuty skarżącego wobec sędziego są nieskonkretyzowane i niepotwierdzone. Brak jest obiektywnego zagrożenia dla bezstronności rozpoznania sprawy przez właściwy sąd. Nie toczy się żadne postępowanie o uchylenie immunitetu ani postępowanie dyscyplinarne wobec wskazywanego sędziego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego wobec sędziów Sądu Rejonowego w L. uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny kontrola prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, obejmującej rozstrzyganie o odpowiedzialności karnej wskazanego w zawiadomieniu funkcjonariusza publicznego.

Skład orzekający

Marek Pietruszyński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., interpretacja pojęcia 'dobra wymiaru sprawiedliwości' w kontekście zarzutów wobec sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zarzutów wobec sędziów w kontekście postępowania przygotowawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezstronności sądu i potencjalnego wpływu zarzutów wobec sędziów na przebieg postępowania, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy zarzuty wobec sędziego zawsze oznaczają przekazanie sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 69/18
POSTANOWIENIE
Dnia 24 października 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Pietruszyński
w sprawie z zażalenia
J. K.
na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 6 kwietnia
‎
2018 r., sygn. akt PR 3 Ds.
[…]
o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 24 października 2018 r.
wniosku Sądu Rejonowego w L., zawartego w postanowieniu
z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt II Kp
[…]
,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Uzasadniając wystąpienie w trybie art. 37 k.p.k.
Sąd Rejonowy
w L. wskazał, że na posiedzeniu w dniu 21 sierpnia 2018 r. w przedmiocie rozpoznania zażalenia J. K. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 6 kwietnia 2018 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, skarżący podniósł, że do zachowań opisanych w przedmiotowym zażaleniu, miało – jego zdaniem – dojść z udziałem m.in. sędziów Sądu Rejonowego w L., a w szczególności zaś Przewodniczącej II Wydziału Karnego – sędzi Sądu Rejonowego K.S. W tym stanie rzeczy, zdaniem występującego Sądu, celowym byłoby przekazanie sprawy z zażalenia J. K. do rozpoznania przez inny sąd.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego jest niezasadny. Warunkiem przełamania właściwości sądu w trybie art. 37 k.p.k., a więc przekazania sprawy do rozpoznania sądowi niewłaściwemu miejscowo i w ten sposób dokonanie odstępstwa od konstytucyjnej zasady rozpatrywania spraw przez sąd właściwy (zob. art. 45 Konstytucji RP) jest wykazanie, że przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny, przez sąd właściwy. Ciężar ich przekonującego wykazania spoczywa na tym sądzie (zob. postanowienie SN z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt IV KO 14/17).
Procedowanie Sądu Rejonowego w L. w sprawie z zażalenia J. K. będzie prowadziło do kontroli prawidłowości orzeczenia niesądowego organu procesowego prowadzącego postępowanie przygotowawcze jedynie w sferze przedmiotowej, tzn. czy w ogóle opisane w zawiadomieniu zachowania można zakwalifikować jako przestępstwa, a nie na płaszczyźnie podmiotowej, obejmującej rozstrzyganie o odpowiedzialności karnej wskazanego w zawiadomieniu funkcjonariusza publicznego. Nie będzie więc wiązało się z merytoryczną oceną  zarzutów w stosunku do konkretnej osoby i bezpośrednio nakierowane na osobę konkretnego sędziego. Należy podkreślić, że przeciwko wskazywanemu przez skarżącego  sędziemu nie toczy się ani postępowanie o uchylenie immunitetu, ani postępowanie dyscyplinarne.
Tego rodzaju postępowanie zresztą nie mogło zostać wszczęte, ani toczyć się, wobec braku uchwały właściwego sądu dyscyplinarnego zezwalającej na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej (zob. art. 181 Konstytucji RP; art. 80 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych).
W tym stanie rzeczy nie sposób obiektywnie uznać, że istnieje zagrożenie  bezstronności rozpoznania sprawy przez właściwy sąd. Fakt, że J.K. wysuwa nieskonkretyzowane i do tej pory niczym niepotwierdzone zarzuty wobec P
rzewodniczącej II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w L. nie daje bowiem  podstaw do uznania, że wszyscy sędziowie tego Sądu
nie gwarantują rzetelnego i bezstronnego rozpoznania jego zażalenia.
Z tego względu obawa Sądu występującego w trybie art. 37 k.p.k., iż rozpoznanie zażalenia zgodnie z właściwością miejscową godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości, jest zbyt daleko idąca.
Dlatego Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI