IV KO 16/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, mimo zarzutów obrońcy dotyczących wadliwej obsady sądu.
Obrońca skazanego zwróciła się do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania karnego z urzędu, wskazując na wadliwą obsadę sądu apelacyjnego przez sędzię delegowaną, powołaną na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej przez ustawę z 2017 r. Sąd Najwyższy, po analizie stanowiska prokuratora i obrońcy, stwierdził brak podstaw do wznowienia, wskazując, że sędzia była prawidłowo delegowana, a uchwała SN dotycząca składów orzekających nie obejmowała sędziów delegowanych, a ponadto wcześniejsze postępowanie kasacyjne nie wykazało wadliwości.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego M. G. o wznowienie z urzędu postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 8 sierpnia 2019 r. (sygn. akt II AKa [...]). Obrońca argumentowała, że wyrok ten jest obarczony wadą nienależytej obsady sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) z uwagi na udział sędzi K. M., która miała być powołana na skutek rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przez ustawę z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, opierając się na opinii prokuratora Prokuratury Krajowej, stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania. Uzasadnienie wskazuje, że sędzia K. M. była powołana na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w K. w 2012 r., a do Sądu Apelacyjnego w [...] została delegowana na podstawie przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Sąd podkreślił, że uchwała połączonych izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r., na którą powoływała się obrońca, nie dotyczyła kwestii udziału sędziów delegowanych. Ponadto, Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo (postanowienia z 25 listopada 2021 r., sygn. II KK 379/20 i 16 listopada 2021 r., II KK 484/21), zgodnie z którym wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 16 listopada 2021 r. nie daje podstaw do wzruszenia prawomocnych orzeczeń wydanych przed tą datą przez sądy z udziałem sędziów delegowanych. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zaznaczył, że postępowanie kasacyjne w tej sprawie zostało już prawomocnie zakończone oddaleniem kasacji obrońców, co zgodnie z art. 542 § 4 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k. rodzi domniemanie zbadania sprawy pod kątem uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. i blokuje możliwość wznowienia z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Uzasadnienie
Sędzia była prawidłowo delegowana, a uchwała SN dotycząca składów orzekających nie obejmowała sędziów delegowanych. Ponadto, wyrok TSUE nie daje podstaw do wzruszenia prawomocnych orzeczeń wydanych przed jego wydaniem, a wcześniejsze postępowanie kasacyjne nie wykazało wadliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | skazany |
| obrońca skazanego | inne | obrońca |
| Sąd Apelacyjny w [...] | inne | sąd orzekający |
| Sąd Okręgowy w K. | inne | sąd orzekający |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wadliwa obsada sądu, w tym udział sędziego delegowanego, nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej w przypadku prawomocnych orzeczeń wydanych przed 16 listopada 2021 r.
u.s.p. art. 77 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 542 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia K. M. była prawidłowo delegowana do pełnienia obowiązków w sądzie apelacyjnym. Uchwała SN dotycząca składów orzekających nie obejmuje sędziów delegowanych. Wyrok TSUE nie daje podstaw do wzruszenia prawomocnych orzeczeń wydanych przed jego wydaniem. Prawomocne oddalenie kasacji przez SN blokuje możliwość wznowienia postępowania z urzędu.
Odrzucone argumenty
Udział sędzi K. M. w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego stanowił wadę nienależytej obsady sądu z uwagi na sposób jej powołania/delegacji.
Godne uwagi sformułowania
sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania obarczone jest wadą w postaci nienależytej obsady sądu nie była sędzią Sądu Apelacyjnego [...], ale sędzią Sądu Okręgowego w K. na mocy delegacji Ministra Sprawiedliwości judykat ten nie daje podstaw do wzruszenia, prawomocnego przed dniem 16 listopada 2021 r., orzeczenia rodzi wiążące domniemanie, iż sprawa, która była rozpoznawana przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, została przez ten sąd zbadana również z punktu widzenia ewentualnych uchybień z art. 439 § 1 k.p.k., co tym samym blokuje możliwość wznowienia z urzędu postępowania
Skład orzekający
Dariusz Kala
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego z urzędu, w szczególności w kontekście wadliwej obsady sądu spowodowanej udziałem sędziów delegowanych oraz wpływu orzecznictwa TSUE i SN na prawomocne orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z delegowaniem sędziów i prawomocnością orzeczeń sprzed daty wyroku TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z praworządnością i niezależnością sądownictwa, które budzą duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Sąd Najwyższy rozstrzyga: czy sędzia delegowany to wadliwy sędzia? Kluczowa decyzja w sprawie wznowienia postępowania karnego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt IV KO 16/22 ZARZĄDZENIE Dnia 11 maja 2022 r. SSN Dariusz Kala w związku z pismem obrońcy skazanego M. G. z dnia 31 stycznia 2022 r. sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II AKa […] na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. zarządza: stwierdzić brak podstaw do wznowienie z urzędu wyżej opisanego postępowania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 31 stycznia 2022 r. obrońca skazanego zwróciła się do Sądu Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II AKa […] , na mocy którego zmieniono wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt XVI K […] . Jako podstawę wznowienia ww. postępowania z urzędu obrońca skazanego wskazała przepis art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z „obsadzeniem składu sądu orzekającego przez sędzię K. M., albowiem została ona powołana/ delegowana na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego na skutek rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, której kształt został określony ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.” Autorka pisma stwierdziła, że w tej sytuacji jako uzasadniona jawi się konstatacja, że stosownie do uchwały połączonych trzech Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., orzeczenie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 sierpnia 2019 r., wydane w sprawie II AKa […] , obarczone jest wadą w postaci nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Pismem z dnia 4 kwietnia 2022 r. prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o stwierdzenie, że brak jest podstaw do wznowienia z urzędu, na podstawie art. 542 k.p.k., postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II AKa […] . W piśmie z dnia 22 kwietnia 2022 r., stanowiącym replikę wobec stanowiska prokuratora Prokuratury Krajowej, obrońca skazanego poinformowała Sąd Najwyższy, że podtrzymuje wnioski sformułowane w piśmie z dnia 31 stycznia 2022 r. Opisana wyżej inicjatywa obrońcy skazanego nie mogła jednak przynieść oczekiwanego przez nią rezultatu. K. M., w czasie, gdy zasiadła w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w […] rozpoznającego sprawę o sygnaturze II AKa […] , nie była sędzią Sądu Apelacyjnego w […] , ale sędzią Sądu Okręgowego w K., na które to stanowisko została powołana postanowieniem Prezydenta RP z dnia 17 maja 2012 r. (zob. uzasadnienie uchwały KRS z dnia 11 grudnia 2018 r., nr 625/2018). W składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w […] , w sprawie II AKa […] , sędzia K. M. zasiadała na mocy delegacji Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 grudnia 2018 r., na podstawie której, w oparciu o art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p., delegowano ją do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym w […] od dnia 1 lutego 2019 r. na czas nieokreślony. Uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I-4110-1/20, wskazana w piśmie obrońcy z dnia 31 stycznia 2022 r., nie odnosiła się zaś do kwestii udziału w składach orzekających sędziów delegowanych. Ponadto Sąd Najwyższy, który kwestię zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., na skutek udziału w składzie orzekającym sędziego delegowanego przez Ministra Sprawiedliwości do pełnienia obowiązków w sądzie apelacyjnym, badał w związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 16 listopada 2021 r. wydanym w sprawach połączonych od C – 748/19 do C – 754/19, jednoznacznie stwierdził, że judykat ten nie daje podstaw do wzruszenia, prawomocnego przed dniem 16 listopada 2021 r., orzeczenia wydanego przez sąd, w którego składzie zasiadał sędzia delegowany przez Ministra Sprawiedliwości, na podstawie zakwestionowanych w tym orzeczeniu przepisów krajowych (zob. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. II KK 379/20; podobnie uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2021 r., II KK 484/21). Na zakończenie należy także wspomnieć, że słuszne jest stanowisko, zgodnie z którym przepis art. 542 § 4 k.p.k. w zw. z art. 536 k.p.k. rodzi wiążące domniemanie, iż sprawa, która była rozpoznawana przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, została przez ten sąd zbadana również z punktu widzenia ewentualnych uchybień z art. 439 § 1 k.p.k., co tym samym blokuje możliwość wznowienia z urzędu postępowania (zob. J. Matras [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. II, red. K. Dudka, Warszawa 2020, komentarz do art. 542, teza 5). W przedmiotowej sprawie toczyło się zaś postępowanie kasacyjne zainicjowane kasacjami wywiedzionymi przez obrońców skazanego. Wspomniane środki zaskarżenia zostały oddalone jako oczywiście bezzasadne postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt IV KK 33/20. Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak wyżej. a.s.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI