V KO 65/13

Sąd Najwyższy2013-09-18
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywyłączenie sędziegodobro wymiaru sprawiedliwościsąd najwyższysąd rejonowybezstronnośćpostępowanie karne

Sąd Najwyższy oddalił wniosek Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy innego sądu z uwagi na brak podstaw do wyłączenia sędziów, wskazując na możliwość zastosowania innych środków proceduralnych.

Sąd Rejonowy w J. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na umorzenie śledztwa innemu sądowi, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalne wątpliwości co do bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w J. z uwagi na ich wzajemne powiązania zawodowe. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając, że wskazane okoliczności nie stanowią wystarczającej podstawy do zastosowania art. 37 k.p.k., a istnieją inne środki proceduralne, takie jak wyłączenie sędziego, które mogłyby być zastosowane.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w J. o przekazanie sprawy dotyczącej rozpoznania zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił swój wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując na powiązania między sędziami II Wydziału Karnego tamtejszego sądu oraz na fakt, że przedmiotem postępowania było m.in. rzekome przekroczenie uprawnień przez sędziów tego wydziału. Sąd Najwyższy uznał jednak, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślono, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i może być stosowany jedynie w sytuacjach jednoznacznie świadczących o tym, że pozostawienie sprawy w gestii danego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zaznaczył, że podnoszone kontakty służbowe między sędziami nie oznaczają automatycznie braku obiektywizmu, a w przypadku istnienia głębszych relacji, istnieją inne regulacje procesowe (np. wyłączenie sędziego na podstawie art. 40-43 k.p.k.), które powinny być stosowane w pierwszej kolejności. Wobec braku wystarczających podstaw, wniosek został oddalony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o przekazanie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powiązania zawodowe między sędziami nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, zwłaszcza gdy istnieją inne środki proceduralne (np. wyłączenie sędziego) mogące zapewnić bezstronność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosek nie uwzględniono

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy (oddalenie wniosku)

Strony

NazwaTypRola
W. S.osoba_fizycznaskarżący
Prokurator Prokuratury Rejonowej w J.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w J.instytucjawnioskujący o przekazanie sprawy

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis o charakterze wyjątkowym, stosowany tylko w razie jednoznacznej sprzeczności pozostawienia sprawy w gestii sądu z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 160 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 216 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 276

Kodeks karny

k.p.k. art. 40

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wyłączenia sędziego.

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wyłączenia sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga ponadprzeciętnych podstaw. Istnieją inne środki proceduralne (wyłączenie sędziego) do zapewnienia bezstronności. Same kontakty służbowe nie świadczą o braku obiektywizmu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości możliwość bezstronnego rozpoznania sprawy instytucja wyłączenia określonej w art. 40 – 43 k.p.k. rozwiązanie ostateczne dotyczące wyjątkowych sytuacji procesowych (art. 37 k.p.k.)

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Rafał Malarski

członek

Jacek Sobczak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 37 k.p.k. i instytucji wyłączenia sędziego w sprawach karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, gdzie powodem są powiązania zawodowe sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o przekazaniu sprawy i wyłączeniu sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera nietypowych faktów.

Kiedy sąd powinien sam siebie wyłączyć? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice przekazania sprawy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 65/13
POSTANOWIENIE
Dnia 18 września 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)
‎
SSN Rafał Malarski
‎
SSN Jacek Sobczak (sprawozdawca)
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 18 września 2013r.,
wniosku Sądu Rejonowego w J. z dnia 18 lipca 2013 r.,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
w sprawie rozpoznania zażalenia W. S. na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w J. o umorzeniu śledztwa ,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Prokuratura Rejonowa w J. w sprawie o sygn. akt […], na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r. umorzyła śledztwo o czyny z art. 160 § 1 k.k., art. 231 § 1 i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., art. 231 § 1 k.k. i art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 231 § 1 k.k., wobec stwierdzenia, iż czynów tych nie popełniono (k.129). Na powyższe postanowienie zażalenie złożył W. S.. Do Sądu Rejonowego w J. wpłynął wniosek prokuratora z dnia 15 lipca 2013 r., w którym wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
Sąd Rejonowy w J. postanowieniem z dnia 18 lipca 2013 r., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy w celu rozpoznania zażalenia z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.) innemu równorzędnemu sądowi. W argumentacji wniosku Sąd podniósł, iż niewątpliwe są powiązania sądu powołanego do rozpoznania sprawy – Sądu Rejonowego w J. z pozostałymi sędziami II Wydziału Karnego tamtejszego Sądu. Sędziowie tego Wydziału uczestniczą w corocznych szkoleniach, co w opinii społecznej może wywołać przekonanie o niemożności bezstronnego rozpoznania sprawy przez Sąd właściwy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Rejonowego
w J. nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać przede wszystkim należy, że przedmiotem postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie jest rozpoznanie zażalenia pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w odniesieniu do kilku czynów, pośród których jeden dotyczył rzekomego przekroczenia uprawnień przez sędziów II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w J. w sprawie o sygn. akt II […].
Już w tym miejscu powstaje pytanie z jakich powodów nie korzysta się w pierwszej kolejności z instytucji wyłączenia określonej w art. 40 – 43 k.p.k. i sięga od razu po rozwiązanie ostateczne dotyczące wyjątkowych sytuacji procesowych (art. 37 k.p.k.).
Przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, przez co odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawieniu sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (por.
postanowienie SN z dnia 4 lipca 2006 r., V KO 55/06, OSNKW 2006, z. 9, poz. 85
). Wprawdzie przepis ten może być wykorzystany przez Sąd Najwyższy do odsunięcia możliwych, nawet nieuprawnionych, zastrzeżeń co do obiektywnego, bezstronnego rozpoznania sprawy, ale ocena celowości przekazania sprawy powinna uwzględniać realia i specyfikę każdej sprawy, a więc przede wszystkim istnienie związku (podmiotowego oraz przedmiotowego, tj. odnoszonego do czynów co do których postępowanie ma się toczyć) pomiędzy prowadzonym postępowaniem karnym a właściwym sądem oraz, co ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, zakres orzekania tego sądu w konkretnej sprawie (zob.
postanowienie SN z dnia 8 maja 2013 r., sygn.. akt V KO 29/13, Lex 1214498
).
Podnoszony fakt, że w ramach wykonywanych czynności zawodowych niejednokrotnie dochodzi do kontaktów służbowych, zawodowych pomiędzy sędziami Sądu Rejonowego w J. nie oznacza, iż można w sposób racjonalny twierdzić, że mogą istnieć podejrzenia co do nieobiektywnego rozpoznania sprawy. W sytuacji zacieśnienia kontaktów służbowych i wytworzenia relacji, które przekroczyły te ramy i stały się kontaktami innego rodzaju (np. przyjaźni, koleżeństwa) istnieją stosowne regulacje procesowe mogące usunąć wątpliwości co do bezstronnego rozpoznania sprawy, których z całą pewnością nie zastosowano w przedmiotowej sprawie.
W tym stanie rzeczy zupełnie pozbawiona podstaw, o których mowa w art. 37 k.p.k., jest inicjatywa wyrażona przez Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia 18 lipca 2013 r.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI