V KO 64/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał sprawę dotyczącą wyznaczenia składu orzekającego w przedmiocie wznowienia postępowania kasacyjnego. Wniosek o wznowienie został złożony przez obrońcę skazanego P.U. w związku z oddaleniem jego kasacji w poprzednim postępowaniu, które miało odbyć się w składzie nienależycie obsadzonym, co stanowi naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 k.p.k. Sprawa napotkała na poważne przeszkody proceduralne z powodu rażącej bezczynności Prezesa Izby Karnej, który od kwietnia 2025 roku nie wyznaczył składu orzekającego, mimo że zarządzenie nr 14/2024 Prezesa Izby Karnej nakładało na niego wyłączną kompetencję w tym zakresie dla spraw o wznowienie postępowania z urzędu. Sąd Najwyższy uznał, że taka bezczynność narusza prawo strony do sądu w rozsądnym terminie (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPC). Wobec braku reakcji Prezesa Izby Karnej i konieczności zapewnienia prawidłowej obsady sądu, Sąd Najwyższy postanowił wyznaczyć skład orzekający z listy sędziów Izby Karnej, pomijając wadliwe zarządzenie Prezesa Izby Karnej, które prowadziło do blokowania postępowań i wydawania orzeczeń niezgodnych ze standardami konstytucyjnymi i konwencyjnymi. Wyznaczono sędziów J.B. i M.G. jako kolejnych z listy, aby zapewnić stronie prawo do sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie prawa do sądu przez bezczynność organów sądowniczych, wadliwość zarządzeń wewnętrznych Prezesa SN, konieczność zapewnienia zgodności orzecznictwa z Konstytucją i EKPC.
Dotyczy specyficznej sytuacji w Sądzie Najwyższym, związanej z wyznaczaniem składów orzekających w sprawach o wznowienie postępowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bezczynność Prezesa Izby Karnej w wyznaczeniu składu orzekającego w sprawie o wznowienie postępowania kasacyjnego narusza prawo strony do sądu w rozsądnym terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rażąca bezczynność Prezesa Izby Karnej narusza prawo do sądu w rozsądnym terminie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wielomiesięczna bezczynność Prezesa Izby Karnej w wyznaczeniu składu orzekającego, wynikająca z wadliwego zarządzenia nr 14/2024, stanowi naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPC. W takiej sytuacji Sąd Najwyższy ma obowiązek podjąć działania zapobiegające obstrukcji i zapewnić stronie prawo do rozpoznania sprawy.
Czy zarządzenie Prezesa Izby Karnej nr 14/2024, które centralizuje wyznaczanie składów orzekających w sprawach o wznowienie postępowania z urzędu, jest zgodne z ustawą o Sądzie Najwyższym, Konstytucją i EKPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie to jest niezgodne z prawem, ponieważ prowadzi do blokowania postępowań i narusza standardy konstytucyjne i konwencyjne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarządzenie nr 14/2024, poprzez tworzenie tzw. składów 'mieszanych' lub blokowanie postępowań, narusza art. 80 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym interpretowany zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji i art. 6 ust. 1 EKPC. Ustawa i regulamin powinny być wykładane w sposób zgodny z Konstytucją i Konwencją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P.U. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (6)
Główne
u.SN art. 80 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepis ten, interpretowany zgodnie z Konstytucją i EKPC, nie może być podstawą do wyznaczania składów orzekających, które nie mogłyby wydać orzeczenia jako sąd w rozumieniu tych aktów.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu w rozsądnym terminie.
Pomocnicze
Reg. SN art. 80 § ust. 2
Regulamin Sądu Najwyższego
Wykorzystany do wyznaczenia składu orzekającego w oparciu o obiektywny mechanizm przydziału spraw.
Reg. SN art. 80 § ust. 7
Regulamin Sądu Najwyższego
Nie może być podstawą prawną do wyznaczania składów orzekających, które rozpoznając określoną sprawę nie mogłyby wydać orzeczenia jako sąd w rozumieniu Konstytucji i EKPC.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażąca bezczynność Prezesa Izby Karnej narusza prawo do sądu w rozsądnym terminie. • Zarządzenie nr 14/2024 Prezesa Izby Karnej jest niezgodne z Konstytucją i EKPC. • Konieczność zapewnienia stronie prawa do sądu poprzez wyznaczenie składu orzekającego z listy sędziów.
Godne uwagi sformułowania
rażąca bezczynność Prezesa Izby Karnej • nienależyta obsada Sądu Najwyższego • nie mają statusu orzeczenia sądu • celowa obstrukcja • zapewnienia stronie prawa do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki • pominięte jako bezprawne
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie prawa do sądu przez bezczynność organów sądowniczych, wadliwość zarządzeń wewnętrznych Prezesa SN, konieczność zapewnienia zgodności orzecznictwa z Konstytucją i EKPC."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w Sądzie Najwyższym, związanej z wyznaczaniem składów orzekających w sprawach o wznowienie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu i pokazuje, jak wewnętrzne procedury mogą prowadzić do jego naruszenia, a także jak Sąd Najwyższy interweniuje w takich sytuacjach.
“Sąd Najwyższy przełamuje impas: Jak bezczynność Prezesa SN zagrażała prawu do sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.