IV KO 15/15

Sąd Najwyższy2015-04-09
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sądukonflikt interesówsąd najwyższysąd rejonowyprawo karne procesowe

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, ponieważ oskarżony jest mężem sędzi orzekającej w sądzie właściwym miejscowo.

Sąd Rejonowy w R. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy karnej przeciwko M.K. innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na dobro wymiaru sprawiedliwości. Oskarżony jest mężem sędzi orzekającej w tym sądzie, a część sędziów utrzymuje kontakty towarzyskie z sędzią i oskarżonym, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za zasadne i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T.

Sąd Najwyższy rozpoznał inicjatywę Sądu Rejonowego w R. dotyczącą przekazania sprawy karnej oskarżonego M.K. (subsydiarnie oskarżonego o oszustwo z art. 286 § 1 k.k.) innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, wskazując na fakt, że oskarżony jest mężem sędzi K. B. orzekającej w II Wydziale Karnym tego sądu. Podkreślono, że część sędziów utrzymuje kontakty towarzyskie z sędzią K. B. oraz z oskarżonym, co mogło budzić w odbiorze społecznym oraz w przekonaniu oskarżyciela posiłkowego wątpliwości co do braku obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy. Sąd Najwyższy, powołując się na utrwalone orzecznictwo dotyczące kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości (art. 37 k.p.k.), uznał, że obawy o bezstronność sądu właściwego, wynikające z racjonalnych okoliczności, uzasadniają przekazanie sprawy. Stwierdzono, że sytuacja, w której oskarżony jest osobą najbliższą dla sędzi orzekającej w wydziale, mogła być postrzegana jako nieobiektywna, co zagraża dobru wymiaru sprawiedliwości. Podkreślono również znaczenie zewnętrznego wizerunku sądów i unikania sytuacji stwarzających zagrożenie dla formułowania racjonalnych opinii o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, takie okoliczności mogą uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt bliskiego pokrewieństwa oskarżonego z sędzią orzekającą w sądzie właściwym miejscowo, w połączeniu z kontaktami towarzyskimi innych sędziów, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości, uzasadniając przekazanie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości, które może uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi, znajduje zastosowanie, gdy zachodzą obawy o bezstronność sądu właściwego, wynikające z racjonalnych okoliczności.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oskarżony jest mężem sędzi orzekającej w sądzie właściwym miejscowo. Część sędziów utrzymuje kontakty towarzyskie z sędzią i oskarżonym. Okoliczności te mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu i zagrażać dobru wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości obawy o bezstronność sądu właściwego racjonalne okoliczności zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii

Skład orzekający

Józef Szewczyk

przewodniczący

Rafał Malarski

sprawozdawca

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w sytuacjach związanych z bliskimi relacjami sędziów z uczestnikami postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie kluczowe są okoliczności faktyczne wskazujące na potencjalny brak bezstronności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę bezstronności sędziowskiej i dbałości o wizerunek wymiaru sprawiedliwości, co jest istotne dla prawników i społeczeństwa.

Czy mąż sędzi może liczyć na sprawiedliwy proces? Sąd Najwyższy reaguje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV KO 15/15
POSTANOWIENIE
Dnia 9 kwietnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Szewczyk (przewodniczący)
‎
SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)
‎
SSN Jarosław Matras
w sprawie
M. K.
‎
oskarżonego z art. 286 § 1 kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 9 kwietnia 2015 r.,
‎
inicjatywy przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
‎
wyrażonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w R.
‎
z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II K [...],
postanowił:
na podstawie art. 37 kpk przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w R. wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy M.K., oskarżonego subsydiarnie o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W pisemnych motywach wskazał, że oskarżony jest mężem sędzi K. B. orzekającej w II Wydziale Karnym tego Sądu. Część sędziów orzekających w tym Sądzie utrzymuje kontakty towarzyskie i koleżeńskie zarówno z sędzią K. B., jak również z oskarżonym. Jest to zatem okoliczność mogąca zarówno w odbiorze społecznym, jak też w przekonaniu oskarżyciela posiłkowego wzbudzić przeświadczenie o braku obiektywizmu w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Postulat Sądu występującego zasługiwał na uwzględnienie.
Kryterium dobra wymiaru sprawiedliwości z uwagi na ocenny charakter zostało wyczerpująco zinterpretowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, z którego wynika, że przesłanka określona w art. 37 k.p.k. znajdzie zastosowanie wówczas, gdy zachodzą obawy o bezstronność sądu właściwego (zob. post. SN z 24 września 2014 r., IV KO
65/14,
post. SN z 16 lipca 2014 r., III KO 50/14,
post. SN z 25 czerwca 2014 r.,
IV KZ 31/14). Przy czym obawy powyższe winny być następstwem zaistnienia racjonalnych okoliczności.
Analizując argumentację zaprezentowaną przez Sąd Rejonowy w R., okolicznościom w niej przytoczonym nie sposób odmówić tego przymiotu. Fakt, że oskarżony jest osobą najbliższą dla sędzi orzekającej w wydziale, w którym sprawa miałaby zostać rozpoznana, powoduje, iż postępowanie jurysdykcyjne toczące się przed sądem właściwym miejscowo mogłoby być postrzegane jako prowadzone w sposób nieobiektywny. Niewątpliwie sytuacja taka zagraża dobru wymiaru sprawiedliwości i przekonuje o zasadności ustalenia właściwości z delegacji.
Zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (zob. post. SN z 24 maja 2013 r., II KO 23/13
).
Z tych przyczyn przekazano niniejszą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T., położonemu na obszarze właściwości Apelacji [...].
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI