V KO 62/25

Sąd Najwyższy2025-08-13
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniasąd najwyższypostanowieniekodeks postępowania karnegobezzasadność wnioskuocena dowodówsamodzielność jurysdykcyjna sądu

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania karnego, uznając go za oczywiście bezzasadny z powodu braku wskazania konkretnych podstaw wznowieniowych.

Skazany S.K. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku, obniżając jedynie karę pozbawienia wolności. Skazany powoływał się na rzekomo wadliwą ocenę dowodów i rozbieżności w zeznaniach świadka w innym postępowaniu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, wskazując na brak spełnienia przesłanek wznowienia postępowania określonych w k.p.k. oraz na zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego S.K. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 2 lutego 2023 r. (sygn. akt II AKa 302/20). Wyrok ten zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2020 r. (sygn. akt XIV K 115/19) w zakresie kary, obniżając ją do 2 lat pozbawienia wolności, a w pozostałym zakresie utrzymując w mocy. Skazany w swoim wniosku nie wskazał konkretnej podstawy wznowieniowej, powołując się jedynie na rzekomo wadliwą ocenę dowodów i rozbieżności w zeznaniach świadka w postępowaniu cywilnym. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. Podkreślono, że postępowanie karne wznawia się w ściśle określonych przypadkach, m.in. gdy w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa mającego wpływ na treść orzeczenia lub ujawnią się nowe fakty wskazujące na niepopełnienie czynu. Sąd Najwyższy stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił zaistnienia takich okoliczności. Wskazano również, że fakt toczącego się postępowania cywilnego i rozbieżności w zeznaniach świadka był znany sądowi odwoławczemu, a ponadto sąd karny nie jest związany rozstrzygnięciami innych sądów (art. 8 § 1 k.p.k.). Celem postępowania wznowieniowego nie jest ponowna ocena dowodów, a ewentualne powołanie się na fałszywe zeznania wymagałoby prawomocnego wyroku skazującego za składanie fałszywych zeznań.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki jest oczywiście bezzasadny i podlega odmowie przyjęcia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania określonych w k.p.k. (art. 540 § 1). Podkreślono zasadę samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego, który nie jest związany rozstrzygnięciami innych sądów, a celem postępowania wznowieniowego nie jest ponowna ocena dowodów. Wskazano również, że powołanie się na fałszywe zeznania wymagałoby prawomocnego wyroku skazującego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówiono przyjęcia wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
S.K.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 545 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, który nie został sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika, jeśli analiza jego treści pozwala uznać taki wniosek za oczywiście bezzasadny.

k.p.k. art. 540 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia, lub po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na niepopełnienie czynu albo inne okoliczności uzasadniające wznowienie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu.

k.k. art. 284 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych określonych w k.p.k. Brak wskazania konkretnych podstaw wznowieniowych. Nieuprawdopodobnienie zaistnienia okoliczności uzasadniających wznowienie. Zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego. Cel postępowania wznowieniowego nie obejmuje ponownej oceny dowodów.

Odrzucone argumenty

Rzekomo wadliwa ocena dowodów przez sądy niższych instancji. Rozbieżności w zeznaniach świadka w innym postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

oczywista bezzasadność wniosku zasada samodzielności jurysdykcyjnej sądu celem postępowania wznowieniowego nie jest ponowna weryfikacja oceny zgromadzonego materiału dowodowego

Skład orzekający

Piotr Mirek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego oraz zasady samodzielności jurysdykcyjnej sądu karnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych wniosku o wznowienie postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wznowieniem postępowania karnego, co jest istotne dla prawników karnistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy można wznowić postępowanie karne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 62/25
POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
w sprawie
S.K.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 sierpnia 2025 r.,
‎
wniosku skazanego
o wznowienie postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II AKa 302/20,
zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 12 czerwca 2020 r., sygn. akt XIV K 115/19,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności.
[WB]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gdańsku, wyrokiem z dnia 12 czerwca 2020 r., sygn. akt XIV K 115/19, uznał oskarżonego S.K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności. Orzekł ponadto o przepadku korzyści uzyskanej z przestępstwa, a także rozstrzygnął o kosztach sądowych.
Powyższy wyrok został zaskarżony w całości apelacją obrońcy oskarżonego, który mając na względzie podniesione w niej zarzuty obrazy prawa procesowego, błędu w ustaleniach faktycznych i rażącej niewspółmierności kary,  wniósł o uniewinnienie oskarżonego, bądź – ewentualnie – o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r., sygn. akt II AKa 320/20, uwzględnił apelację jedynie w takim zakresie, że zmienił zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o karze, obniżając wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności do 2 lat. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Pismem z dnia 12 marca 2025 r. skazany S.K. wystąpił do Sądu Najwyższego z osobistym wnioskiem o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania. Wnioskodawca nie wskazał na żadną konkretną podstawę wznowieniową.
W ocenie Sądu Najwyższego wniosek okazał się oczywiście bezzasadny. Przypomnieć bowiem trzeba, że zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli:
1.
w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia;
2.
po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu albo czyn jego nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze, czy też skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary.
Analiza treści wniosku skazanego każe stwierdzić, że nie niesie on ze sobą żadnych informacji wskazujących na zaistnienie okoliczności, które mogłyby być traktowane w kategoriach przedstawionych wyżej podstaw wznowieniowych.
Innymi słowy – wnioskodawca w najmniejszym nawet zakresie nie uprawdopodobnił, że w realiach niniejszej sprawy zachodzić mogą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania.
W uzasadnieniu wniosku wskazano wyłącznie na rzekomo wadliwą ocenę dowodów, z którymi sądy orzekające w sprawie miały szansę zapoznać się w toku postępowania. Jak wynika z treści pisma skazanego potrzeba wznowienia postępowania miałaby wynikać z braku wiedzy Sądu Okręgowego o postępowaniu toczącym się przed Sądem Pracy, w którym zeznania złożone przez świadka W.L. różniły się od tych złożonych w postępowaniu karnym, a także o wyroku wydanym w tym postępowaniu.
Pomijając już to, że fakt toczącego się w Wydziale IV Pracy Sądu Rejonowego w Gdyni postępowania w sprawie IV P […] z powództwa skazanego przeciwko FHU „M.” W.L. był wiadomy Sądowi odwoławczemu (skazany podnosił ten fakt na rozprawie apelacyjnej – k. 1014 – 1016), stwierdzić trzeba, iż wskazywane we wniosku skazanego okoliczności nie mogą stanowić podstawy wznowienia postępowania karnego. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu karnym zasadą samodzielności jurysdykcyjnej sądu, sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu. (art. 8 § 1 k.p.k.). Należy podkreślić, że celem postępowania wznowieniowego nie jest ponowna weryfikacja oceny zgromadzonego materiału dowodowego – do czego, jak się zdaje, zmierzał wnioskodawca. Jeżeli wnioskodawca uważa, iż w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania doszło do popełnienia przestępstwa związanego z fałszowaniem dowodów – jego odpowiedzialność została ustalona na podstawie fałszywych zeznań, to aby skutecznie powołać się na tę okoliczność w postępowaniu wznowieniowym musiałby wskazać potwierdzający takie okoliczności prawomocny wyrok skazujący. Podstawa wznowieniowa z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. może być skuteczna tylko wówczas, gdy czyn – taki jak np. złożenie fałszywych zeznań zostanie ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k. Wniosek o wznowienie postępowania powinien zatem wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego (art. 541 § 1 i § 2 k.p.k.). Samo powołanie się na fakt składania fałszywych zeznań, nie jest więc wystarczające dla wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 545 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, który nie został sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika, jeśli analiza jego treści pozwala uznać taki wniosek za oczywiście bezzasadny. Sytuacja taka miała miejsce w realiach niniejszej sprawy. Mając na względzie powyższe okoliczności, należało orzec, jak w postanowieniu.
[WB]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI