III KO 87/18

Sąd Najwyższy2018-08-28
SNKarneinneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość miejscowadobro wymiaru sprawiedliwościpolicjancibezstronność sądurozgłos medialnykodeks postępowania karnegoSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej policjantów innemu sądowi, uznając brak realnego zagrożenia dla wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Rejonowy w B. wnioskował o przekazanie sprawy przeciwko dwóm policjantom, oskarżonym o przekroczenie uprawnień i uszkodzenie ciała, innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Argumentowano, że oskarżeni jako funkcjonariusze policji mieli kontakt z sądem rozpoznającym sprawę, a sprawa wzbudziła rozgłos medialny. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że sama funkcja oskarżonych nie świadczy o braku bezstronności sądu, a rozgłos medialny wręcz sprzyja transparentności postępowania.

Sąd Rejonowy w B. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej dotyczącej funkcjonariuszy Policji, B.K. i P.B., oskarżonych o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku były względy dobra wymiaru sprawiedliwości, wskazując na zawodowy kontakt oskarżonych z sądem oraz rozgłos medialny sprawy, co mogło budzić podejrzenia co do rzetelności procesu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił tego wniosku. Podkreślono, że skorzystanie z art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i wymaga realnego zagrożenia dla wymiaru sprawiedliwości. Stwierdzono, że fakt, iż oskarżeni są policjantami, nie może automatycznie prowadzić do wniosku o braku bezstronności sądu, gdyż oznaczałoby to generalną nieufność do sędziów. Podkreślono, że istnieją mechanizmy wyłączenia sędziego (art. 41 k.p.k.) i inne instytucje procesowe zapewniające obiektywizm. Odnosząc się do rozgłosu medialnego, Sąd Najwyższy uznał, że społeczne zainteresowanie sprawą, śledzone przez media, nie przemawia za przekazaniem sprawy, a wręcz przeciwnie – zgodne jest z interesem wymiaru sprawiedliwości, zapewniając transparentność procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt bycia funkcjonariuszem Policji nie uzasadnia przekazania sprawy innemu sądowi, gdyż prowadziłoby to do generalnej nieufności do sędziów i stanowiłoby nadużycie instytucji przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skorzystanie z art. 37 k.p.k. jest wyjątkiem i wymaga realnego zagrożenia dla wymiaru sprawiedliwości. Fakt, że oskarżeni są policjantami, nie może prowadzić do wniosku o braku bezstronności sądu, a istnieją mechanizmy wyłączenia sędziego. Rozgłos medialny wręcz sprzyja transparentności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosku nie uwzględnić

Strony

NazwaTypRola
B.K.osoba_fizycznaoskarżony
P.B.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy innemu sądowi ma charakter wyjątkowy i wymaga realnego oraz istotnego zagrożenia dla interesu wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Mechanizm wyłączenia sędziego stanowi dostateczne zabezpieczenie obiektywnego rozpoznania sprawy.

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja przekazania sprawy ma charakter wyjątkowy i wymaga realnego zagrożenia dla wymiaru sprawiedliwości. Fakt bycia funkcjonariuszem Policji nie przesądza o braku bezstronności sądu. Istnieją mechanizmy wyłączenia sędziego, które zapewniają obiektywizm. Rozgłos medialny sprzyja transparentności postępowania.

Odrzucone argumenty

Oskarżeni jako funkcjonariusze Policji mieli kontakt z sądem rozpoznającym sprawę. Rozgłos medialny sprawy budzi podejrzenia co do rzetelności procesu.

Godne uwagi sformułowania

skorzystanie przez Sąd Najwyższy z uprawnienia, o którym mowa w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy Zagrożenie dla interesu wymiaru sprawiedliwości (...) musi być zatem realne oraz istotne prowadziłoby do sytuacji, w której funkcjonariusze Policji z reguły nie będą sądzeni przez sądy działające na obszarze ich miejsca pracy, a więc w sposób zgodny z ogólnie obowiązującymi zasadami Kodeksu postępowania karnego. Stanowiłoby to wyraz generalnej nieufności do niezależności i obiektywizmu sędziów Społeczeństwo ma (...) pełne prawo śledzić przebieg procesu i być poinformowanym o jego wyniku, a co nadto zgodne jest z interesem wymiaru sprawiedliwości.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi, w szczególności w kontekście roli oskarżonych jako funkcjonariuszy Policji oraz rozgłosu medialnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest przekazanie sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, a Sąd Najwyższy jasno określa granice stosowania tej instytucji, szczególnie w kontekście zawodu oskarżonych i zainteresowania mediów.

Czy policjanci zawsze powinni być sądzeni poza swoim rejonem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 87/18
POSTANOWIENIE
Dnia 28 sierpnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie
B.K.
i
P.B.,
oskarżonych z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 28 sierpnia 2018 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w B.
z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt III K […]/18,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt III K […]/18, Sąd Rejonowy w B. wystąpił
z inicjatywą przekazania innemu sądowi równorzędnemu sprawy przeciwko B.K. i P.B., oskarżonym o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., uzasadniając ją względami dobra wymiaru sprawiedliwości. W pisemnych motywach wskazał, że oskarżeni są funkcjonariuszami Policji z Komisariatu Policji […] , którzy wykonywali liczne czynności procesowe w toku postępowań przygotowawczych w sprawach rozpoznawanych w Wydziale III Karnym Sądu Rejonowego w B. W przekonaniu Sądu, z uwagi na ten fakt, a także biorąc pod uwagę rozgłos medialny sprawy, w powszechnym odczuciu może zachodzić podejrzenie co do rzetelności procesu przeciwko osobom, które z sądem rozpoznającym sprawę miały wieloletni kontakt zawodowy.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje
.
Inicjatywa Sądu Rejonowego nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy na wstępie podkreślić, że skorzystanie przez Sąd Najwyższy z uprawnienia, o którym mowa w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, albowiem stanowi odstępstwo od ogólnych przepisów o właściwości miejscowej. Zagrożenie dla interesu wymiaru sprawiedliwości, które uzasadniałoby zastosowanie instytucji unormowanej w ww. przepisie musi być zatem realne oraz istotne, zaś przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu powinno prowadzić do całkowitego zniesienia tego zagrożenia.
Okoliczność, że osobami oskarżonymi w sprawie są funkcjonariusze Policji z komisariatu znajdującego się na obszarze właściwości Sądu Rejonowego w B. nie może prowadzić do uznania, że w Sądzie tym brak jest warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy tych policjantów. Jak akcentuje się w orzecznictwie, przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której funkcjonariusze Policji z reguły nie będą sądzeni przez sądy działające na obszarze ich miejsca pracy, a więc w sposób zgodny z ogólnie obowiązującymi zasadami Kodeksu postępowania karnego. Stanowiłoby to wyraz generalnej nieufności do niezależności i obiektywizmu sędziów w rozpoznawaniu pewnych kategorii spraw karnych. Zastosowanie art. 37 k.p.k. w niniejszej sprawie prowadziłoby zatem do nadużycia tej instytucji, szkodząc interesowi wymiaru sprawiedliwości (
zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2008 r., II KO 94/07, OSNwSK 2008/1/428; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2010 r., III KO 21/10, OSNwSK 2010/1/784
).
Należy mieć również na uwadze to, że w wypadku, gdy między sędzią wyznaczonym do rozpoznania niniejszej sprawy, a choćby jednym z oskarżonych zachodziłaby okoliczność, o której mowa w art. 41 § 1 k.p.k., to taki sędzia może złożyć stosowny wniosek o jego wyłączenie. Mechanizm ten oraz pozostałe instytucje przewidziane w Kodeksie postępowania karnego (m.in. także w art. 40 k.p.k.) stanowią dostateczne, a przy tym proporcjonalne zabezpieczenie obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.
Jeżeli natomiast chodzi o tzw. „medialność sprawy”, to w ocenie Sądu Najwyższego fakt dużego zainteresowania społeczeństwa i mediów zdarzeniem objętym aktem oskarżenia, nie tylko nie przemawia za przekazaniem takiej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale wręcz temu się sprzeciwia. Społeczeństwo ma bowiem – za pośrednictwem także mediów – pełne prawo śledzić przebieg procesu i być poinformowanym o jego wyniku, a co nadto zgodne jest z interesem wymiaru sprawiedliwości.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
ał

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI