V KO 60/23

Sąd Najwyższy2023-06-20
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższyznęcaniewyłączenie sędziegobezstronność sądukonflikt interesówrzetelny proces

Sąd Najwyższy przekazał sprawę zażalenia na umorzenie śledztwa innemu sądowi rejonowemu ze względu na konflikt między sędziami sądu pierwotnego a stroną postępowania.

Sąd Rejonowy w Tczewie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy zażalenia na umorzenie śledztwa dotyczącego znęcania. Powodem wniosku był fakt, że sędziowie tczewskiego sądu złożyli wnioski o wyłączenie ze sprawy z powodu pozwu cywilnego przeciwko skarbowi państwa złożonego przez K.O. oraz prywatnego aktu oskarżenia przeciwko sędziemu referentowi. Sąd Najwyższy uznał, że istnieją wątpliwości co do bezstronności sądu i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Tczewie o przekazanie sprawy zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk – Wrzeszcz w Gdańsku o umorzeniu śledztwa w przedmiocie podejrzenia przestępstwa znęcania. Sąd Rejonowy w Tczewie uzasadnił swój wniosek tym, że sędziowie tego sądu złożyli wnioski o wyłączenie ze sprawy z uwagi na fakt, iż K.O. złożyła pozew przeciwko skarbowi państwa Sądowi Rejonowemu w Tczewie, a także prywatny akt oskarżenia przeciwko sędziemu referentowi. Mimo postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku, które nie uwzględniło wniosków o wyłączenie, sąd wnioskujący uznał, że istnieje silny konflikt między sędziami a pokrzywdzoną, co uzasadnia przekazanie sprawy. Sąd Najwyższy, powołując się na potrzebę zapewnienia rzetelnego procesu karnego, stwierdził, że zaistniałe okoliczności mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sądu. W szczególności, pozwanie sądu przez stronę postępowania oraz personalny konflikt między sędzią a stronami mogłyby prowadzić do uznania orzeczenia za motywowane innymi niż merytoryczne racjami. Aby uniknąć takich sytuacji, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Elblągu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zasadne jest przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zaistniałe okoliczności, w tym pozwanie sądu przez stronę postępowania oraz personalny konflikt między sędzią a stronami, mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności i obiektywnego rozpoznania sprawy. Aby zapewnić rzetelny proces karny i uniknąć sytuacji, w której orzeczenie mogłoby być postrzegane jako motywowane innymi niż merytoryczne racje, sprawę należy przekazać innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
Prokurator Prokuratury Rejonowej Gdańsk – Wrzeszcz w Gdańskuorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie
K.O.osoba_fizycznapokrzywdzona/strona postępowania
Sąd Rejonowy w Tczewieinstytucjasąd wnioskujący
Sąd Okręgowy w Gdańskuinstytucjasąd rozpatrujący wnioski o wyłączenie
Sąd Rejonowy w Elbląguinstytucjasąd przekazany do rozpoznania sprawy

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 207 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa znęcania, stanowiący przedmiot umorzonego śledztwa.

k.k. art. 207 § 1a

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa znęcania, stanowiący przedmiot umorzonego śledztwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie silnego konfliktu między sędziami Sądu Rejonowego w Tczewie a pokrzywdzoną K.O., wynikającego z pozwu cywilnego przeciwko skarbowi państwa i prywatnego aktu oskarżenia przeciwko sędziemu referentowi. Potrzeba zapewnienia rzetelnego procesu karnego, prowadzonego przed bezstronnym i obiektywnym sądem, wolnym od negatywnego wpływu.

Godne uwagi sformułowania

Zasadniczym elementem dobra sprawiedliwości w rozumieniu art. 37 k.p.k. jest potrzeba zapewnienia przeprowadzenia rzetelnego procesu karnego Uzasadnienie decyzji o przekazaniu sprawy z pominięciem de facto ustawowych przepisów o właściwości musi zawierać argumentacje wyjątkową. w powszechnym odbiorze społecznym, po rozpoznaniu przez sąd właściwy sprawy, gdy Sąd ten jest jako statio fisci skarbu państwa pozwany przez stronę postępowania (reprezentuje Sąd wówczas jego prezes) oraz identyfikowalny jest personalny konflikt pomiędzy sędzią referentem sprawy a stronami (prywatny akt oskarżenia), orzeczenie w którymkolwiek kierunku może być uznane za uzasadnione innymi niż merytoryczne racjami. Należy unikać tego typu sytuacji.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na konflikt interesów i potrzebę zapewnienia bezstronności sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między sądem a stroną postępowania w kontekście karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak głęboki konflikt między sądem a stroną postępowania może wpłynąć na możliwość rzetelnego rozpoznania sprawy, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Sędziowie chcieli wyłączyć się ze sprawy. Sąd Najwyższy musiał interweniować.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
V KO 60/23
POSTANOWIENIE
Dnia 20 czerwca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 20 czerwca 2023 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Tczewie z dnia 23 maja 2023 r. (sygn. akt II Kp 180/23), o przekazanie zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk – Wrzeszcz w Gdańsku o umorzeniu śledztwa, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk – Wrzeszcz w Gdańsku o umorzeniu śledztwa, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym w Tczewie pod sygn. II Kp 180/23, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Elblągu.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Tczewie z dnia 23 maja 2023 r. (sygn. akt II Kp 180/23) zwrócono się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Gdańsk – Wrzeszcz w Gdańsku o umorzeniu śledztwa w przedmiocie podejrzenia przestępstwa znęcania (art. 207 § 1 i § 1a k.k.). Uzasadnieniem wniosku jest okoliczność, że sędziowie w Tczewie złożyli in gremio wnioski o ich wyłączenie ze sprawy, wskazując, że K.O. złożyła pozew przeciwko skarbowi państwa Sądowi Rejonowemu w Tczewie, a także prywatny akt oskarżenia przeciwko sędziemu referentowi w sprawie rozpoznania zażalenia. Sąd Okręgowy w Gdańsku wydał postanowienie, w którym nie uwzględnił wskazanych wniosków. Sąd wnioskujący uważa jednak, że istnieje tak silny konflikt między sędziami tego Sądu a pokrzywdzoną, że wniosek jest zasadny.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zasadniczym elementem dobra sprawiedliwości w rozumieniu art. 37 k.p.k.  jest potrzeba zapewnienia przeprowadzenia rzetelnego procesu karnego, rozumianego jako taki, który zakończy się w rozsądnym terminie, będzie prowadzony przed bezstronnym i obiektywnym sądem, w warunkach wolnych od negatywnego wpływu na prowadzone w jego ramach czynności, oraz pozwala realizować prawa uczestników postępowania w tym przede wszystkim oskarżonego i pokrzywdzonego. Uzasadnienie decyzji o przekazaniu sprawy z pominięciem
de facto
ustawowych przepisów o właściwości musi zawierać argumentacje wyjątkową.
Przenosząc te uwagi w realia sprawy podkreślić należy, że okoliczności zaistniałe w tej sprawie niewątpliwie mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego, obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego, obiektywnego rozpoznania sprawy we właściwym sądzie. Chodzi przede wszystkim o specyficzną konfigurację podmiotową z jaką mamy do czynienia w tej sprawie. Jest rzeczą oczywistą, że w powszechnym odbiorze społecznym, po rozpoznaniu przez sąd właściwy sprawy, gdy Sąd ten jest jako statio fisci skarbu państwa pozwany przez stronę postępowania (reprezentuje Sąd wówczas jego prezes) oraz identyfikowalny jest personalny konflikt pomiędzy sędzią referentem sprawy a stronami (prywatny akt oskarżenia), orzeczenie w którymkolwiek kierunku może być uznane za uzasadnione innymi niż merytoryczne racjami. Należy unikać tego typu sytuacji.
Wobec tego należało przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Elblągu.
[m.s.]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI