V KO 6/20

Sąd Najwyższy2020-05-27
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniakara pozbawienia wolnościprawo brytyjskieobrońcatermin posiedzeniaSąd Najwyższyk.p.k.

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania, uznając, że mimo wadliwego zawiadomienia obrońcy o terminie posiedzenia, jego późniejszy udział w czynności procesowej wyklucza zastosowanie przesłanki wznowienia z powodu nieobecności oskarżonego.

Obrońca skazanego M. A. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem o wykonaniu kary pozbawienia wolności orzeczonej w Wielkiej Brytanii. Wniosek oparto na zarzucie wadliwego zawiadomienia obrońcy o terminie posiedzenia odwoławczego, co miało skutkować rozpoznaniem sprawy pod nieobecność oskarżonego. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując, że mimo wadliwego zawiadomienia, obrońca (lub jego substytut) ostatecznie wziął udział w posiedzeniu, co wyklucza zastosowanie art. 540 b § 1 k.p.k.

Wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez obrońcę skazanego M. A., który domagał się uchylenia postanowienia o wykonaniu na terenie Polski kary 7 lat pozbawienia wolności orzeczonej w Wielkiej Brytanii. Podstawą wniosku była przesłanka z art. 540 b § 1 k.p.k., wskazująca na możliwość wznowienia postępowania, gdy sprawę rozpoznano pod nieobecność oskarżonego, któremu nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia. Wnioskodawca argumentował, że nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie posiedzenia odwoławczego, a jego obrońca otrzymał informację o błędnej godzinie. Sąd Najwyższy, analizując protokół posiedzenia Sądu Apelacyjnego, ustalił, że choć skazanego nie zawiadomiono o terminie, a obrońca został wadliwie poinformowany o godzinie, to jednak substytut obrońcy stawił się na posiedzeniu i wziął w nim udział, podtrzymując zarzuty zażalenia. Zgodnie z art. 540 b § 3 k.p.k., przepis o wznowieniu postępowania z powodu nieobecności oskarżonego nie ma zastosowania, jeżeli w posiedzeniu uczestniczył obrońca. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania i oddalił wniosek, obciążając wnioskodawcę kosztami sądowymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli obrońca, mimo wadliwego zawiadomienia, ostatecznie wziął udział w posiedzeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 540 b § 3 k.p.k., przepis o wznowieniu postępowania z powodu nieobecności oskarżonego nie ma zastosowania, jeżeli w posiedzeniu uczestniczył obrońca. Nawet jeśli obrońca został wadliwie zawiadomiony o terminie, jego późniejszy udział w posiedzeniu, podczas którego mógł przedstawić swoje stanowisko, wyklucza możliwość wznowienia postępowania na tej podstawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
M. A.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 544 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 b § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 b § 3

Kodeks postępowania karnego

Przepis § 1 nie stosuje się, jeżeli w posiedzeniu uczestniczył obrońca.

Pomocnicze

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 299 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział obrońcy (substytutu) w posiedzeniu odwoławczym, mimo wadliwego zawiadomienia o terminie, wyklucza zastosowanie art. 540 b § 3 k.p.k. jako podstawy do wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Wadliwe zawiadomienie obrońcy o terminie posiedzenia, skutkujące jego spóźnionym udziałem, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 b § 1 k.p.k., zwłaszcza gdy oskarżony nie został zawiadomiony o terminie.

Godne uwagi sformułowania

Tego właśnie aspektu sprawy dotyczy wniosek wniesiony w niniejszej sprawie, jego autor wskazuje bowiem, że obrońca skazanego został wadliwie powiadomiony o terminie posiedzenia, gdyż podano mu w telefonicznej informacji tekstowej, że odbędzie się ono we wskazanym dniu o godzinie 10.30, gdy tymczasem faktyczny termin posiedzenia wyznaczono na godzinę 10.00. Obrońca zatem, choć spóźniony, uczestniczył w posiedzeniu i złożył oświadczenie, że podtrzymuje zarzuty zażalenia i wnosi jak we wnioskach tego środka odwoławczego, a zatem w pełni i bezpośrednio przedstawił swoje stanowisko w sprawie.

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

Jerzy Grubba

sprawozdawca

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego w kontekście wadliwego zawiadomienia obrońcy o terminie posiedzenia, zgodnie z art. 540 b k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie obrońca ostatecznie wziął udział w posiedzeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu karnym – wznowienia postępowania z powodu wadliwego zawiadomienia obrońcy. Choć wynik jest zgodny z przepisami, pokazuje praktyczne aspekty stosowania prawa.

Czy spóźnienie obrońcy może uratować skazanego? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową przesłankę wznowienia postępowania.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KO 6/20
POSTANOWIENIE
Dnia 27 maja 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Michał Laskowski (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
M. A.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 27 maja 2020r.
wniosku obrońcy skazanego
o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w J.  z dnia 22 maja 2019r. w sprawie III Kop (…),
utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…)
z dnia 2 lipca 2019r. w sprawie II AKz (…)
na podstawie art. 544§2 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić wniosek,
2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciążyć wnioskodawcę – M. A.
UZASADNIENIE
Obrońca skazanego
M. A.  wniósł o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w J.  z dnia 22 maja 2019 r. w sprawie III Kop (…), utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 2 lipca 2019 r. w sprawie II AKz (…).
Postanowieniem tym zadecydowano o wykonaniu na terenie Polski wobec wnioskodawcy kary 7 lat pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Koronnego w C. w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z dnia 29 maja 2018 r. Orzeczeniem tym określono również kwalifikację prawną przypisanego czynu według prawa polskiego – na art. 299 § 1 k.k.
Wnioskodawca oparł swój wniosek na przesłance z art. 540 § 1 k.p.k. w zw. z art. 542 § 1 k.p.k. (choć jak wynika z treści uzasadnienia wniosku, jego podstawa odwołuje się raczej do treści art. 540 b §1 k.p.k.).
Prokurator w odpowiedzi na wniosek wniósł o jego oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek złożony w niniejszej sprawie nie jest zasadny.
Przyjmując, że skarżący oparł go na przesłance z art. 540 b § 1 k.p.k. – na co wskazuje jego uzasadnienie – we wniosku podnosi się, że o terminie posiedzenia zażaleniowego nie zawiadomiono nie tylko M. A.. , lecz także wadliwie zawiadomiono o nim obrońcę skazanego.
Teza powyższa jednak tylko częściowo znajduje oparcie w materiale dowodowym zebranym w niniejszej sprawie.
Bezsprzecznie, zgodnie z dyspozycją art. 540 b § 1 k.p.k., postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem można wznowić jeżeli sprawę rozpoznano pod nieobecność oskarżonego, któremu nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia. Taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce w niniejszej sprawie, skazanemu, który przebywał w zakładzie karnym na terenie Wielkiej Brytanii nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia odwoławczego wyznaczonego na dzień 2 lipca 2019r.
Takie postąpienie było jednak dopuszczalne, gdyż jak wynika z art. 540 b § 3 k.p.k., przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli w posiedzeniu uczestniczył obrońca.
Tego właśnie aspektu sprawy dotyczy wniosek wniesiony w niniejszej sprawie, jego autor wskazuje bowiem, że obrońca skazanego został wadliwie powiadomiony o terminie posiedzenia, gdyż podano mu w telefonicznej informacji tekstowej, że odbędzie się ono we wskazanym dniu o godzinie 10.30, gdy tymczasem faktyczny termin posiedzenia wyznaczono na godzinę 10.00.
Nie kwestionując tego, że opisana we wniosku sytuacja rzeczywiście miała miejsce, ustalając faktyczny przebieg posiedzenia
z dnia 2 lipca 2019 r., trzeba odwołać się do protokołu sporządzonego z tej czynności przez Sąd Apelacyjny (k. 142 akt  sprawy III Kop (…)). Wynika z niego, że posiedzenie rozpoczęto w dniu 2 lipca 2019r. o godzinie 10.00. Skazanego nie zawiadomiono o terminie, nie stawiła się też jego obrońca – adw. K. O. P.
Natomiast o godzinie 10.12 na posiedzeniu stawił się adw. K. M. , jako substytut adw. K. O. P. .
Obrońca zatem, choć spóźniony, uczestniczył w posiedzeniu i złożył oświadczenie, że podtrzymuje zarzuty zażalenia i wnosi jak we wnioskach tego środka odwoławczego, a zatem w pełni i bezpośrednio przedstawił swoje stanowisko w sprawie.
W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 540 b §1 k.p.k., które pozwalałyby na to. Nie zaistniała bowiem sytuacja taka, że jednocześnie skazanego nie zawiadomiono o terminie posiedzenia i nie uczestniczył w nim jego obrońca. Obrońca ten, choć wadliwie zawiadomiony o terminie, uczestniczył w posiedzeniu, popierając wniesione na korzyść skazanego zażalenie.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Skazanego obciążono kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego, nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI