V KO 57/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek adwokata P.T. o uzupełnienie rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skazanemu M.S. Adwokat powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 lutego 2024 r. (SK 90/22), który stwierdził niezgodność przepisów dotyczących stawek opłat za pomoc prawną z Konstytucją. W związku z tym adwokat domagał się zasądzenia wyższej kwoty niż pierwotnie przyznana, a także zasądzenia kosztów postępowania wywołanego jego wnioskiem. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, wskazując przede wszystkim na przedawnienie roszczenia. Pierwotne postanowienie o kosztach zapadło 9 kwietnia 2021 r. i stało się prawomocne tego samego dnia. Roszczenie o zwrot kosztów przedawnia się z upływem 3 lat, co oznaczało, że adwokat powinien wystąpić z wnioskiem najpóźniej do 9 kwietnia 2024 r. Wniosek złożony 9 czerwca 2024 r. był zatem spóźniony. Ponadto, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że kwestia kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie podlega wznowieniu postępowania w rozumieniu art. 540 § 2 k.p.k. Rozstrzygnięcie o kosztach jest ściśle związane z postępowaniem głównym i nie ma charakteru autonomicznego, a ustawodawca przewidział możliwość wydania postanowienia uzupełniającego w tym zakresie na podstawie art. 626 § 2 k.p.k.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie przedawnienia roszczeń o zwrot kosztów pomocy prawnej z urzędu oraz niedopuszczalności wznowienia postępowania w tym zakresie.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzupełnienie kosztów po wyroku TK, ale ogólne zasady przedawnienia i wznowienia mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o uzupełnienie rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oparty na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, może być uwzględniony po upływie terminu przedawnienia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie zasługuje na uwzględnienie z powodu przedawnienia roszczenia.
Uzasadnienie
Roszczenie o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu przedawnia się z upływem 3 lat od dnia powstania prawa do żądania zwrotu. Wniosek złożony po tym terminie jest nieskuteczny.
Czy postępowanie o uzupełnienie rozstrzygnięcia o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu może być przedmiotem wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie o uzupełnienie rozstrzygnięcia o kosztach nie podlega wznowieniu postępowania.
Uzasadnienie
Kwestia kosztów postępowania, w tym kosztów pomocy prawnej z urzędu, jest ściśle związana z postępowaniem głównym i nie ma charakteru autonomicznego. Ustawodawca przewidział możliwość wydania postanowienia uzupełniającego w przedmiocie kosztów na podstawie art. 626 § 2 k.p.k., co oznacza, że orzeczenia w tym zakresie nie mają charakteru definitywnego i nie podlegają wznowieniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | skazany |
| P. T. | osoba_fizyczna | adwokat (obrońca z urzędu) |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | strona obciążona kosztami |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 626 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wydania przez sąd postanowienia uzupełniającego w przedmiocie kosztów.
Pomocnicze
u.o.p.k. art. 20 § ust. 2
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
Przepis stosowany per analogiam do określenia terminu przedawnienia roszczenia o zwrot opłaty.
k.p.k. art. 540 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący wznowienia postępowania, do którego odwoływał się adwokat, ale uznany za nieadekwatny do kwestii kosztów.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis dotyczący skutków wyroków Trybunału Konstytucyjnego, powołany przez adwokata jako podstawa do wniosku o wznowienie.
k.p.k. art. 641
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczący przedawnienia prawa do ściągnięcia zasądzonych kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu przedawnia się z upływem 3 lat. • Wniosek o uzupełnienie rozstrzygnięcia o kosztach nie podlega wznowieniu postępowania. • Kwestia kosztów jest ściśle związana z postępowaniem głównym i nie ma charakteru autonomicznego.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego (SK 90/22) uzasadnia zasądzenie wyższych kosztów pomocy prawnej z urzędu. • Wniosek o wznowienie postępowania w zakresie przyznania kosztów obrony z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
„możliwość zasądzenia - na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. - uzupełnionych kosztów poniesionych za pomoc prawną świadczoną z urzędu limitują także bez wątpienia przewidziane przepisami okresy przedawnienia” • „pojęcie 'wznowienie postępowania', które występuje w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, nie jest tożsame ze wznowieniem postępowania sensu stricto, a oznacza raczej wszelkie środki prawne, dzięki którym można osiągnąć efekt w postaci ponownego rozstrzygnięcia sprawy” • „rozstrzygnięciem kwestii incydentalnej, które nie ma charakteru autonomicznego, albowiem ściśle wynika z orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jest orzeczenie o kosztach postępowania (sądowych)”
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przedawnienia roszczeń o zwrot kosztów pomocy prawnej z urzędu oraz niedopuszczalności wznowienia postępowania w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uzupełnienie kosztów po wyroku TK, ale ogólne zasady przedawnienia i wznowienia mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii kosztów pomocy prawnej z urzędu i ich przedawnienia, co jest istotne dla prawników praktyków. Wyrok TK dodaje jej kontekstu.
“Przedawnione roszczenie o zwrot kosztów pomocy prawnej z urzędu – Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.